István Bibó
| |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| minister stanu | |
| Okres |
od 3 listopada 1956 |
István Bibó (ur. 7 sierpnia 1911 w Segedynie, zm. 10 maja 1979 w Budapeszcie) – węgierski prawnik, urzędnik państwowy, polityk i teoretyk polityki.
Życie
István Bibó studiował prawo na uniwersytecie w Segedynie oraz w Wiedniu i Genewie. Od roku 1938 pracował w węgierskim Ministerstwie Sprawiedliwości.
Po przejęciu władzy przez Strzałokrzyżowców w roku 1944 pomagał Żydom w ucieczce, wystawiając im paszporty zagraniczne. W lutym 1945 wszedł w skład utworzonego przez władze radzieckie prowizorycznego rządu narodowego Węgier, w którym opracowywał prawo wyborcze i przygotowywał wybory w dniu 4 listopada 1945. Sprawował funkcję ministra spraw wewnętrznych, ustąpił jednak ze stanowiska w proteście przeciw wypędzeniu Niemców węgierskich. Po ustąpieniu z rządu został powołany na profesora uniwersytetu w Segedynie, lecz w roku 1949 został pozbawiony tego stanowiska i od tego czasu pracował jako bibliotekarz.
Powstanie Węgierskie
W czasie Powstania Węgierskiego w 1956 pełnił funkcję Ministra Stanu w rządzie narodowym premiera Imre Nagy. W październiku 1956 uczestniczył w tworzeniu Węgierskiej Partii Chłopskiej, która od 1 listopada 1956 przyjęła nazwę im. Sándora Petőfiego. Gdy Sowieci wkroczyli na Węgry celem stłumienia powstania, był ostatnim ministrem na tym stanowisku w parlamencie w Budapeszcie. Zamiast ewakuacji wybrał pozostanie w budynku, gdzie czekając na aresztowanie napisał słynną proklamację "Za wolność i prawdę". Opuścił gmach parlamentu 6 listopada 1956.
W maju 1957 został uwięziony, i w roku 1958 skazany na dożywotnie więzienie[1]. Wyszedł na wolność w roku 1963[2] i do końca życia pracował w bibliotece Centralnego Urzędu Statystycznego Węgier.
W swoich pracach krytykował nacjonalizm, antysemityzm i wąski partykularyzm narodów środkoeuropejskich[3][4][5].
Książki po polsku
- Eseje polityczne, przełożył, opracował, wstępem opatrzył Jerzy Snopek, Universitas, Kraków 2012.
Przypisy
- ↑ Ítélet Bibó István és társai perében. [dostęp 2019-05-10]. (węg.).
- ↑ Bibó István, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2019-05-10].
- ↑ k, CHMURSKI: Historia lęku przed wolnością. „Eseje polityczne” Istvána Bibó [online], Kultura Liberalna, 22 lipca 2013 [dostęp 2026-07-01].
- ↑ Adam Michnik, István Bibó. Czego nas uczy mędrzec z Budapesztu? [online], wyborcza.pl [dostęp 2026-07-01].
- ↑ Łukasz Kołtuniak: Istvan Bibo – intelektualista, który oduczał Węgrów strachu [online], teologiapolityczna.pl [dostęp 2026-07-01].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.