Itaipu
| Państwo | |
|---|---|
| Rzeka | |
| Data budowy |
styczeń 1971 |
| Data uruchomienia |
5 maja 1984 |
| Typ zapory | |
| Wysokość zapory |
196 m m |
| Długość zapory |
7919 m m |
| Funkcja |
energetyczna |
Położenie na mapie Parana | |
Położenie na mapie Brazylii | |
| Strona internetowa | |



Itaipu (port. Hidroelétrica de Itaipú) – zapora wodna na rzece Parana w Ameryce Południowej, będąca drugą co do wielkości elektrownią wodną na świecie (po Zaporze Trzech Przełomów w Chinach). Została zbudowana w latach 1975–1984.
Zapora jest wspólnym przedsięwzięciem Brazylii i Paragwaju. Jest położona na granicznym odcinku rzeki, w miejscu wodospadu Guairá i w pobliżu wodospadów Iguaçu. Najbliższym miastem, w którym jest lotnisko dla turystów jest położone 20 km na południe Foz do Iguaçu. Nazwa Itaipu pochodzi od słowa Tupi w języku Indian Guarani i oznacza „śpiew kamieni”[potrzebny przypis].
13 października 1982 roku zamknięto zaporę i wody rzeki zaczęły spiętrzać się za betonową przegrodą. Po 14 dniach poziom podniósł się o 100 m. Następnie otworzono przelew spływowy o szerokości 390 m, który w ciągu 1 sekundy przepuszcza 60 tys. m³ wody. W elektrowni zainstalowano 20 generatorów po 700 MW (moc elektrowni wynosi 14 GW)[potrzebny przypis]. Rocznie produkuje do 95 TWh (terawatogodzin), co początkowo pokrywało zapotrzebowanie na prąd Paragwaju w 95% i ok. 20% zapotrzebowania Brazylii. W 2025 roku elektrownia pokrywała 8.7% zapotrzebowania Brazylii i 86.4% Paragwaju[1]. Paragwaj zużywa 5–8% produkowanej przez Itaipu energii, a nadwyżki sprzedaje Brazylii po stałej cenie 3 $/MWh. Brazylia sprzedała kupioną od Paragwaju energię po cenie rynkowej (ok. 150 $/MWh w 2012 r.). Kontrakt w tej formie został podpisany w 1973 roku na 50 lat, a jego autorem ze strony paragwajskiej był dyktator Alfredo Stroessner[2]. W 2024 zawarto nową umowę, która umożliwia Paragwajowi eksport prądu do Brazylii po stawkach komercyjnych od 2026[1].
21 stycznia 2001 o godz. 01:00 w nocy doszło do awarii – bez ostrzeżenia zatrzymało się 13 z 18 turbin elektrowni na zaporze Itaipu, w wyniku czego zakład przestał wytwarzać prąd. Przyczyną awarii była zerwana linia wysokiego napięcia. Instalacja przesyłowa nie podołała obciążeniu i instalacje zabezpieczające wyłączyły generatory prądu. Po tej awarii zainwestowano 12 mld USD w udoskonalenie linii przesyłowych. 11 listopada 2009 doszło do podobnej awarii jak w 2001, przyczyną było również przeciążenie sieci przesyłowej[3]. Konsekwencją powstania kompleksu Itaipu stało się wysiedlenie z miejsca dotychczasowego zamieszkania około 59 tysięcy osób (10 tysięcy rodzin)[4].
| Rok | Liczba turbin | TWh |
|---|---|---|
| 1984 | 0–2 | 2,77 |
| 1985 | 2–3 | 6,327 |
| 1986 | 3–6 | 21,853 |
| 1987 | 6–9 | 35,807 |
| 1988 | 9–12 | 38,508 |
| 1989 | 12–15 | 47,230 |
| 1990 | 15–16 | 53,090 |
| 1991 | 16–18 | 57,517 |
| 1992 | 18 | 52,268 |
| 1993 | 18 | 59,997 |
| 1994 | 18 | 69,394 |
| 1995 | 18 | 77,212 |
| 1996 | 18 | 81,654 |
| 1997 | 18 | 89,237 |
| 1998 | 18 | 87,845 |
| 1999 | 18 | 90,001 |
| 2000 | 18 | 93,428 |
| 2001 | 18 | 79,307 |
| 2002 | 18 | 82,914 |
| 2003 | 18 | 89,151 |
| 2004 | 18 | 89,911 |
| 2005 | 18 | 87,971 |
| 2006 | 19 | 92,690 |
| 2007 | 20 | 90,620 |
| 2008 | 20 | 94,684 |
| 2009 | 20 | 91,652 |
| 2010 | 20 | 85,970 |
| 2011 | 20 | 92,246 |
| 2012 | 20 | 98,287 |
| 2013 | 20 | 98,630 |
| 2014 | 20 | 87,795 |
| 2015 | 20 | 89,216 |
| 2016 | 20 | 103,098 |
| 2017 | 20 | 93,387 |
| Razem | 20 | 2 512,2 |
Przypisy
- ↑ a b Iolanda Fonseca: Brazil and Paraguay Redefine Itaipú Energy Deal, Ending Decades of Disputes. riotimesonline.com, 2025-02-24. [dostęp 2026-04-03]. (ang.).
- ↑ Paulina Sigiel: Itaipu – skarb zniszczył skarb. Onet Podróże, 2012-06-11. [dostęp 2012-06-15]. (pol.).
- ↑ Wielkie zaciemnienie w metropoliach. wiadomosci.dziennik.pl, 2009-11-11. [dostęp 2026-04-03]. (pol.).
- ↑ B. Termiński, Przesiedlenia inwestycyjne: Nowa kategoria migracji przymusowych, Oficyna Wydawnicza Łośgraf, Warszawa, 2012, s. 156.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.