JATO

JATO – akronim od angielskiego Jet Assisted Take Off używany w lotnictwie zamiennie z RATO (Rocket Assisted Take Off) do określania sposobu startu przeładowanego samolotu z pomocą systemu małych dodatkowych silników rakietowych wspomagających ciąg głównych jednostek napędowych.
Pierwsze eksperymenty z użyciem rakiet pomocniczych do startu szybowców miały miejsce w Niemczech w latach dwudziestych, ale praktycznie system ten został użyty przez RAF na początku II wojny światowej. Używano wtedy dużych rakiet na paliwo stałe do wystrzeliwania samolotów myśliwskich (przeważnie Hawker Hurricane) z ramp startowych przytwierdzanych do dziobów statków handlowych w celu zapewnienia ochrony powietrznej konwoju i zestrzeliwania niemieckich samolotów obserwacyjnych. Po wystrzeleniu i spełnieniu przez niego misji samolot wodował i tonął, a pilot lądował na spadochronie do wody i był podejmowany przez jeden z okrętów eskorty.
Także Luftwaffe używała tej techniki do skrócenia startu małych bombowców z lotnisk o pasach startowych krótszych niż to było konieczne do startu bez wspomagania. Był to częsty sposób startu w późniejszym stadium wojny, gdy lotniska niemieckie były nękane bombardowaniami, przez co pasy startowe nie zawsze nadawały się do użytku na całej ich długości. Typowym systemem niemieckim z tych czasów były rakiety Walter HWK 500 Starthilfe (niem. wspomaganie startu) napędzane nadtlenkiem wodoru. Miały one spadochron przymocowany do dziobu, pozwalający na powtórne użycie systemu. Inne niemieckie doświadczenia z systemem JATO miały na celu wystrzeliwanie samolotów przechwytujących takich jak Messerschmitt Me 262, aby skrócić czas potrzebny da zaatakowania bombowców nieprzyjaciela. Podobne eksperymenty przeprowadzano w latach 50. XX wieku w Związku Radzieckim wystrzeliwując zmodyfikowane myśliwce MiG-19 oznaczone jako SM-30, z wyrzutni z użyciem przyspieszaczy rakietowych.
Po II wojnie światowej używano systemu JATO do wspomagania niedoskonałych jeszcze silników odrzutowych, jednak wraz z ich rozwojem i wzrostem mocy praktycznie zarzucono stosowanie rakiet. Bardzo rzadko znajdują one zastosowanie w czasach obecnych jeśli zachodzi konieczność startu przeładowanego samolotu z krótkiego pasa startowego.
Grupa akrobatyczna Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych Blue Angels używa w swoich pokazach samolotu C-130 Hercules Fat Albert, który zwykle rozpoczyna pokaz grupy skróconym do mniej niż 500 metrów startem wspomaganym rakietami.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.