Jak-40
 Jak-40 linii Rossija | |
| Dane podstawowe | |
| Państwo | |
|---|---|
| Typ | |
| Konstrukcja |
metalowa |
| Załoga |
3 osoby |
| Historia | |
| Data oblotu |
21 września 1966 |
| Lata produkcji |
1968–1981 |
| Liczba egz. |
1011 |
| Dane techniczne | |
| Napęd |
3 x Iwczenko AI-25 |
| Wymiary | |
| Rozpiętość |
25 m |
| Długość |
20,36 m |
| Wysokość |
6,5 m |
| Powierzchnia nośna |
70 m² |
| Masa | |
| Własna |
9400 kg |
| Startowa |
16 100 kg |
| Osiągi | |
| Prędkość maks. |
0,7 Mach |
| Prędkość przelotowa |
510 km/h |
| Pułap |
12 300 m |
| Zasięg |
1800 km |
| Rozbieg |
700 m |
| Dobieg |
450 m |
| Dane operacyjne | |
| Liczba miejsc | |
| 27–32 | |
| Użytkownicy | |
| |
| Rzuty | |
| |
Jak-40 (ros. Як-40; oznaczenie NATO: Codling) – trójsilnikowy odrzutowy samolot transportowy i pasażerski, skonstruowany w biurze konstrukcyjnym Jakowlewa do przewozów regionalnych. Produkowany seryjnie w latach 1968–1981 w Saratowskich Zakładach Lotniczych.
Historia
Jak-40 został zaprojektowany w 1965, aby zastąpić samoloty Li-2 (odmianę Douglas DC-3) i Ił-14, a głównym założeniem była łatwość działania poza głównymi lotniskami. Samolot został oblatany 21 września 1966. Samolot został wyposażony we wbudowane schodki wejściowe i miał możliwość wykonywania krótkiego startu i lądowania (STOL).
Główną cechą założeń konstrukcyjnych była duża prostota. Skrzydła samolotu, dzięki dużej powierzchni, nie wymagały slotów, aby uzyskać odpowiednie parametry startu i lądowania. Zespół napędowy składał się z trzech silników dwuprzepływowych Iwczenko AI-25. Dla skrócenia dobiegu, środkowy silnik wyposażony jest w odwracacz ciągu. W nosowej części kadłuba umieszczono radiolokacyjną stację meteorologiczną „Groza”.
Seryjną produkcję rozpoczęto w roku 1968 i wyprodukowano ogółem 1011 egzemplarzy, w tym 125 na eksport.
Eksploatacja
Po upadku dawnego Aerofłotu duża część została przebudowana z typowych samolotów pasażerskich na bardziej luksusowe i są one teraz używane jako samoloty prywatne lub do podróży służbowych (w tym w Polsce dla prezydenta, premiera oraz marszałków Sejmu i Senatu w latach 1973–2011). Samoloty te (początkowo 4) były na stanie 36. Specjalnego Pułku Lotnictwa Transportowego, który w roku 2011 rozwiązano[1]. Jak-40 zakupiony w 1972 roku dla Ministerstwa Przemysłu Maszynowego był pierwszym odrzutowym samolotem dyspozycyjnym w Polsce[2].
W roku 2006 rządowy samolot Jak-40, lecąc z premierem na pokładzie na trasie Kraków-Warszawa, doznał awarii polegającej na zablokowaniu dźwigni sterowania ciągiem silników w pozycji do lotu z prędkością przelotową. Pilot wiedział o usterce, ale nie zawiadomił służb ratowniczych na Okęciu. Udało się jednak wylądować w Warszawie, dzięki dużemu doświadczeniu dowódcy. Piloci nie zgłosili awarii do ATC (kontroli ruchu lotniczego), ale spowodowało to olbrzymie zagrożenia dla pasażerów i załogi oraz dla ruchu innych statków powietrznych[3].
Większość samolotów Jak-40 latała w ZSRR, nie licząc kilku w pozostałych państwach Europy, rzadkich ze względu na ograniczenia hałasu w tych państwach.
Ze względu na charakterystyczny odgłos silników otrzymał nazwę „latający gwizdek”.
Egzemplarze muzealne
- Jak-40, nr boczny 037, jest eksponowany w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie[4]
- Jak-40, nr boczny 045, jest eksponowany w Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie[5]. Wnętrze samolotu jest udostępniane zwiedzającym.
- Jak-40, nr boczny 044, jest eksponowany w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie[6]. Wnętrze samolotu jest udostępniane zwiedzającym w środy, czwartki i niedziele w godzinach 10.00-15.00[7]
- Jak-40, nr boczny 047, jest eksponowany w Muzeum Obrony Przeciwlotniczej w Koszalinie[8]. Wnętrze samolotu jest udostępniane zwiedzającym.
Inne zachowane egzemplarze
- Jak-40, nr boczny 032, numer seryjny 9331129, stoi na prywatnym terenie koło szosy w Brzeźnicy (województwo małopolskie, powiat wadowicki)
- Jak-40, nr boczny 042, znajduje się na terenie Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie[9]. Samolot służy jako pomoc dydaktyczna dla studentów. Nie jest udostępniany dla zwiedzających.
- Jak-40, nr boczny 048, znajduje się na terenie Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie[10]. Samolot służy jako pomoc dydaktyczna dla studentów. Nie jest udostępniany dla zwiedzających.
Wersje
- Jak-40 – podstawowa wersja, produkowana od roku 1968
- Jak-40 Salon – luksusowy samolot pasażerski do przewozu 11 pasażerów
- Jak-40D – dwa dodatkowe zbiorniki paliwa i system nawigacyjny dla lotów międzynarodowych
- Jak-40DTS – wersja sanitarna i transportowo-desantowa
- Jak-40K – wersja transportowo-pasażerska ze zwiększoną ładownością (produkowana w latach 1975–1981)
- Jak-40 Kalibrowszczik – samolot do kontroli i badań naziemnych radiolatarni (produkowany na zamówienie Węgier)
- Jak-40 Aqua, Liros, Meteo, Phobos, Storm – laboratoria meteorologiczne
- Jak-40REC – wersja do testowania wyposażenia radioelektronicznego
- Jak-40-25 – wersja z nosem kadłuba z MiG-25 do testowania wyposażenia radioelektronicznego
- Jak-40L/M-602 – wersja testowa z czeskimi silnikami M-602
- Jak-40TL – model z silnikami Textron-Lycoming LF507-1N (2 x 31,1 kN)
Katastrofy
Galeria
-
Jak-40 Aerofłotu -
Jak-40 w barwach Sił Powietrznych RP -
Jak-40 należący do Slovak Government Flying Service -
Jak-40 Sił Powietrznych Kazachstanu -
Podchodzący do lądowania Jak-40 linii Ukraina -
Jak-40 linii Łukoil-Awia
,_Netherlands_PP1165419949.jpg)
.jpg)
Przypisy
- ↑ lotnictwo cywilne [1]
- ↑ Andrzej Glass. Samoloty dyspozycyjne w Polsce. „Młody Technik”. 8/1981, s. 12, 1981. ISSN 0462-9760.
- ↑ polityka [2]
- ↑ "Jak-40 w Muzeum Lotnictwa Polskiego". [dostęp 2012-02-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-24)].
- ↑ "Jak-40 w Dęblinie". [dostęp 2012-07-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-13)].
- ↑ Jak-40 wylądował w MWP 23 marca 2012 http://www.muzeumwp.pl
- ↑ Zapraszamy do zwiedzania wnętrza samolotu Jak–40!
- ↑ Samolot pasażerski JAK – 40 : Muzeum Obrony Przeciwlotniczej im. płk. Stanisława Paszkiewicza w Koszalinie [online], opl.muzeumsp.pl [dostęp 2019-08-06] [zarchiwizowane z adresu 2019-08-06].
- ↑ "Jak-40: z Okęcia na WAT". [dostęp 2012-07-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-10)].
- ↑ "Rządowy Jak-40 przyjechał na ciężarówce do Dęblina"
Linki zewnętrzne
.svg)
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.