James Tenney

James Tenney
ilustracja
Imię i nazwisko

James Carl Tenney

Data i miejsce urodzenia

10 sierpnia 1934
Silver City

Pochodzenie

amerykańskie

Data i miejsce śmierci

24 sierpnia 2006
Valencia, Kalifornia

Przyczyna śmierci

rak płuc

Gatunki

muzyka poważna, muzyka współczesna, muzyka elektroniczna

Zawód

kompozytor, teoretyk muzyki, pedagog

Multimedia w Wikimedia Commons

James Carl Tenney (ur. 10 sierpnia 1934 w Silver City; zm. 24 sierpnia 2006 w Valencii, w Kalifornii[1]) – amerykański kompozytor, wykonawca, teoretyk muzyki i pedagog.

Założyciel grupy Tone Roads (wraz z Malcolmem Goldsteinem i Philipem Cornerem). Współpracował m.in. z Johnem Cage'em, Steve'em Reichem, Philipem Glassem, Harrym Partchem.

Życiorys

James Tenney urodził się 10 sierpnia 1934 roku w Silver City w stanie Nowy Meksyk. Lata wczesnego dzieciństwa spędził w Arizonie i Colorado. W latach 1952–1954 studiował kompozycję i inżynierię dźwiękową na Uniwersytecie w Denver. W latach 1954–1955 odbył studia pianistyczne w klasie Edwarda Steuermanna w Juilliard School, a następnie studia dyrygenckie pod okiem Paula Boepple i Henry'ego Branta oraz kompozytorskie u Lionela Nowaka w Bennington College. Kontynuował studia z kompozycji u Kennetha Gaburo oraz w dziedzinie muzyki elektronicznej i teorii informacji u Lejarena Hillera na Uniwersytecie Illinois w Chicago[1].

Swoje umiejętności rozwijał także współpracując z takimi osobowościami muzyki amerykańskiej jak John Cage, Chou Wen-chung, Carl Ruggles, Edgar Varèse, Lionel Nowak i Harry Partch. Przez długi czas zajmował się kompozycją elektroniczną i komputerową pracując m.in. z Maxem Mathewsem.

Wykładał na Polytechnic Institute of Brooklyn, California Institute of the Arts, Uniwersytecie Kalifornijskim i York University.

Jest autorem wielu artykułów dotyczących akustyki, muzyki komputerowej, formy muzycznej, a także percepcji. James Tenney pisał także książki o tematyce muzycznej: przełomową Meta + Hodos: A Phenomenology of 20th-Century Musical Materials and an Approach to the Study of Form[2] (jedno z najwcześniejszych, jeśli nie najwcześniejsze zastosowanie teorii postaci i kognitywistyki w muzyce), Hierarchical temporal gestalt perception in music: a metric space model[3] z Larrym Polanskym, John Cage and the Theory of Harmony[4] i A History of 'Consonance' and 'Dissonance'[5]. Napisał wnikliwy komentarz do wydanych przez Wergo Etiud pianolowych Conlona Nancarrowa (Nancarrow, w ramach przysługi, wykonał perforację taśmy na potrzeby Spectral Canon for Conlon Nancarrow Tenneya).

Zmarł 24 sierpnia 2006 roku w Valencii w Kalifornii na raka płuc.[6][7]

Twórczość

Twórczość Tenneya poświęcona jest percepcji (For Ann (rising), por. "dźwięk Sheparda"(inne języki)), strojowi naturalnemu (Clang, por. Gestalt), elementom stochastycznym (Music for Player Piano), teorii informacji (Ergodos, por. Teoria ergodyczna) i tzw. przez kompozytora swell ('narastanie dźwięku', 'nabrzmiewanie') (Koan: Having Never Written A Note For Percussion dla Johna Bergamo), co zasadniczo stanowi formę łukową.

Jego utwory przybierają najczęściej postać hołdów (tributes) i opatrzone są odpowiednimi podtytułami. Jak mówi jego przyjaciel Philip Corner, For Ann (rising) „musi być optymistyczny! (wyobraź sobie jego przygnębiającą skuteczność – nie mógł być aż tak okrutny – w dół)...”[8].

Recepcja twórczości

W 1987 muzyce Tenneya poświęcona została 1/4 z 657-stronicowego numeru czasopisma naukowego „Perspectives of New Music”, zaś w 2008 brytyjski periodyk "Contemporary Music Review" poświęcił jego twórczości cały numer (wolumin 27, część 1).

Ciekawostki

  • Tenney był jednym z czterech wykonawców rzadko wykonywanego utworu Steve'a Reicha Pendulum Music 27 maja 1969 w Whitney Museum of American Art. Pozostali to Michael Snow, Richard Serra i Bruce Nauman.
  • Tenney zagrał również główną rolę w niemym filmie Fuses w kolażowych i malowanych sekwencjach uprawiania seksu ze swoją ówczesną partnerką Carolee Schneemann.

Bibliografia

  • Garland, Peter (Ed.) (1984). Soundings Vol. 13: The Music of James Tenney. Santa Fe, New Mexico: Soundings Press.

Przypisy

  1. ↑ a b Larry Polansky, Tenney, James (Carl), Oxford Music Online. Grove Music Online, 30 kwietnia 2013, DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.47504, via Oxford University Press [dostęp 2021-01-27] (ang.).
  2. ↑ Charles Ames, James Tenney, Meta + Hodos: A Phenomenology of 20th Century Musical Materials and an Approach to the Study of Form and Meta Meta + Hodos, „Leonardo”, 20 (2), 1987, s. 192, DOI: 10.2307/1578336, ISSN 0024-094X, JSTOR: 1578336 [dostęp 2025-07-12].
  3. ↑ James Tenney, Hierarchical Temporal Gestalt Perception in Music, „University of Illinois Press”, 2017, DOI: 10.5406/illinois/9780252038723.003.0009 [dostęp 2025-07-12].
  4. ↑ James Tenney, John Cage and the Theory of Harmony, „University of Illinois Press”, 2017, DOI: 10.5406/illinois/9780252038723.003.0012 [dostęp 2025-07-12].
  5. ↑ Erling Wold, James Tenney, A History of Consonance and Dissonance, „Computer Music Journal”, 13 (3), 1989, s. 94, DOI: 10.2307/3680020, ISSN 0148-9267, JSTOR: 3680020 [dostęp 2025-07-12].
  6. ↑ Profil kompozytora na University of Akron Bierce Library https://web.archive.org/web/20071130070747/http://www3.uakron.edu/ssma/composers/Tenney.shtml
  7. ↑ The Living Composers Project - James Tenney https://composers21.com/compdocs/tenneyj.htm
  8. ↑ Carter Scholz, Peter Garland, Soundings Press (tłumaczenie własne), „Leonardo Music Journal”, 1 (1), 1991, s. 117, DOI: 10.2307/1513145, ISSN 0961-1215, JSTOR: 1513145 [dostęp 2025-07-12].

Linki zewnętrzne

Nagrania

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya