Jan Świerc

Jan Świerc SDB (ur. 29 kwietnia 1877 w Królewskiej Hucie, zm. 27 czerwca 1941 w KL Auschwitz) – polski duchowny rzymskokatolicki, salezjanin, męczennik, błogosławiony Kościoła katolickiego^[1].

Urodził się w Królewskiej Hucie (obecnym Chorzowie) na Górnym Śląsku jako syn Mateusza i Franciszki z domu Rether. Chrzest św. przyjął w parafii św. Barbary, tam również otrzymali chrzest i z tej parafii wywodzili się duchowni August Froehlich i Józef Słupina – dwaj inni męczennicy czasów nazizmu^[2][3][4]. W 1897 r. po ukończeniu gimnazjum w Turynie wstąpił do Zgromadzenia Salezjańskiego we włoskim Ivrei. Następnie studiował filozofię i teologię w Turynie.

6 czerwca 1903 r. w turyńskiej katedrze otrzymał święcenia kapłańskie z rąk kardynała Augustyna Richelmy. Po powrocie do Polski w 1905 r. został dyrektorem zakładu w Oświęcimiu, o który w tym czasie znajdował się pod zaborem austriackim. W 1911 r. kierował Zakładem im. Lubomirskich w Krakowie przy ul. Rakowickiej. Tam w 1914 r. opiekował się rannymi żołnierzami, by rok później objąć w Oświęcimiu na Zasolu opiekę nad wojennymi uchodźcami z terenów Galicji Wschodniej. Uchodził za dobrego organizatora, otworzył w Kielcach i we Lwowie nowe salezjańskie placówki opiekuńczo-wychowawcze oraz ukończył budowę kościoła Św. Józefa w Przemyślu. W 1938 r. po poważnej chorobie został proboszczem krakowskiej parafii św. Stanisława Kostki i dyrektorem tamtejszej wspólnoty.

Wieczorem 23 maja 1941 r. w Krakowie został aresztowany wraz z innymi salezjanami przez Gestapo. Po brutalnym przesłuchaniu w więzieniu na Montelupich został wysłany do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. 26 maja 1941 r. zaraz po przybyciu został skierowany – wraz z 11 pozostałymi krakowskimi salezjanami – do kompanii karnej (niem. Strafkompanie) na bloku śmierci w Oświęcimiu. Tutaj został brutalnie kopnięty w brzuch, uderzony pejczem w twarz i obrzucony obelgami przez SS-mana.

Dzień później wraz z innymi katolickimi duchownymi i Żydami został skierowany do pracy na żwirowisku. Dostał taczkę, kilof i łopatę, aby w pośpiechu skruszone kamienie załadować na taczkę i w biegu przewieźć do 8-metrowego dołu. Po jakimś czasie z powodu tempa pracy i bicia upadł. Był kopany i bity pejczem przez kapo, zwanego przez więźniów Krwawym Franzem, który w końcu zamordował ks. Jana Świerca, łamiąc mu kręgosłup i uderzając kamieniem w głowę^[5].

Był jednym z 122 Sług Bożych, wobec których 17 września 2003 r. rozpoczął się proces beatyfikacyjny drugiej grupy polskich męczenników z okresu II wojny światowej. 24 maja 2011 r. w Pelplinie zakończył się etap diecezjalny, a wszystkie dokumenty przesłano do Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych w Rzymie. Decyzja Księży Salezjanów z procesu wydzielono przedstawicieli tegoż Zgromadzenia z obu prowincji. Proces beatyfikacyjny prowadzony jest obecnie pod tytułem Sprawa beatyfikacji Sług Bożych ks. Jana Świerca i VIII towarzyszy.

24 października 2025 papież Leon XIV podpisał dekret o męczeństwie Jana Świerca i VIII towarzyszy, co otwiera drogę do beatyfikacji męczeńskich salezjanów^[6][7]. 8 grudnia 2025 Zgromadzenie Salezjanów – po zatwierdzeniu przez Leona XIV, ogłosiło datę ich beatyfikacji na czerwiec 2026^[8][9].

Dnia 6 czerwca 2026 roku w Sanktuarium Jana Pawła II w Krakowie, został ogłoszony błogosławionym^[10].

• Biografia ks. J. Świerca na portalu o świętych, błogosławionych i sługach Bożych (wł)
• Biografia ks. J. Świerca na stronie Postulatora procesu beatyfikacyjnego
• Opis męczeńskiej śmierci ks. J. Świerca
• Działalność w Przemyślu
• Jarosław Dudała, Ślązacy idą do nieba. ruda_parafianin.republika.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-06-02)]. [dostęp 10 września 2010]