Jan Aleksander Bauer

Jan Aleksander Bauer

major lekarz rezerwy
Data i miejsce urodzenia	16 sierpnia 1884 Chełm
Data i miejsce śmierci	wiosna 1940 Katyń
Przebieg służby
Lata służby	1918–1940
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Jednostki	1 Brygada Jazdy, 1 pułk lotniczego, 3 szpital okręgowy,
Główne wojny i bitwy	wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa: kampania wrześniowa

Jan Aleksander Bauer (ur. 16 sierpnia 1884 w Wyczółkach k. Siedlec, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – major lekarz rezerwy Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Syn Jakuba i Pauliny z domu Han. Studiował medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie^[1], absolutorium i tytuł doktora medycyny uzyskał na Uniwersytecie w Moskwie. W latach 1919–1922 był ordynatorem Szpitala Ujazdowskiego, dowódcą kompanii sanitarnej w 1 Brygadzie Jazdy oraz lekarzem w I baonie 1 pułku lotniczego. Po zakończeniu działań wojennych został przeniesiony do rezerwy. Przydział mobilizacyjny 1 Szpital Okręgowy^[2].

W czasie kampanii wrześniowej (zmobilizowany 16 sierpnia 1939) służył w 3 Szpitalu Okręgowym^[3] (wg innych źródeł w 2 Szpitalu Okręgowym, jako komendant Szpitala Wojskowego Chełm, przemianowanego na 203 szpital polowy). Po agresji ZSRR na Polskę wzięty do niewoli przez Sowietów i osadzony w obozie jenieckim w Kozielsku^[2]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w lesie katyńskim i tam pogrzebany w bezimiennej mogile zbiorowej, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu^[4][5]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne^[6][7]. W 1943 roku jego ciało zostało zidentyfikowane w toku ekshumacji prowadzonych przez Niemców^[8] pod numerem 3520^[9][2][10], a przy zwłokach znaleziono 2 pocztówki, 1 telegram oraz 1 list^[11][12]. Figuruje na liście wywózkowej 015/2 z 1940^[2], a także na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 03520^[13].

Był żonaty z Marią z Ostyk-Narbuttów, z którą miał córkę Janinę^[2]. Obie były działaczkami konspiracyjnymi w czasie II wojny światowej, a ich mieszkanie przy ul. Marszałkowskiej służyło za miejsce spotkań Komendy Głównej kolejno SZP, ZWZ i AK i było lokalem „dziennego pobytu” dwóch kolejnych komendantów ZWZ-AK^[14].

Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews pt. 2007-11-09: Pierwszy dzień uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownika^[15][16][17]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”^[18][19][20].

Jana Bauera upamiętniono na tablicy katyńskiej na Ścianie Pamięci kościoła Św. Stanisława w Siedlcach^[21].

Jest jednym z kilkuset lekarzy pochowanych na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu i upamiętnia go tabliczka epitafijna nr 138^[22].

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

• Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
• Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
• Убиты в Катыни. Księga pamięci polskich jeńców wojennych – więźniów obozu NKWD w Kozielsku, rozstrzelanych decyzją Biura Politycznego Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (b) z 5 marca 1940 roku. Лариса Еремина (red.). Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.

• Jan Aleksander BAUER [online], timenote.info [dostęp 2026-06-09]  (pol.).