Jan Burlikowski

Jan Burlikowski (ur. 19 października 1912 w Brzozdowicach, zm. 1 czerwca 1997 w Brzesku) – polski działacz społeczny, regionalista, radiowiec i kronikarz dziejów powiatu brzeskiego, autor Kroniki Miasta Brzeska 1385–1945 i Kroniki Powiatu Brzeskiego 1960–1975.

Jan Burlikowski urodził się 19 października 1912 roku w miejscowości Brzozdowice, leżącej obecnie na terytorium Ukrainy. Jego rodzicami byli Emilia z domu Górniak, zajmująca się domem, oraz Józef, rolnik dorabiający jako murarz. Wychowywał się z piątką rodzeństwa. Po ukończeniu szkoły podstawowej uczęszczał do gimnazjum w Rawie Ruskiej, a następnie do szkoły we Lwowie, gdzie uzyskał dyplom litografa. We Lwowie pracował w wydawnictwie szkolnym Książnica-Atlas. Po utracie pracy wrócił do Brzozdowic, gdzie angażował się w działalność społeczną i kulturalną. Był prezesem Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży w Brzozdowicach oraz brał udział w amatorskich przedstawieniach teatralnych^[1][2].

Po zajęciu Brzozdowic przez wojska sowieckie w 1939 roku został aresztowany przez NKWD za działalność w Katolickim Stowarzyszeniu Młodzieży. Osadzono go w areszcie w Bóbrce. Został zwolniony dzięki staraniom matki. W maju 1944 roku opuścił Brzozdowice i wyjechał wraz z rodziną na zachód^[1][2].

Początkowo zamieszkał w Przyborowie, a następnie przeniósł się do Szczepanowa, gdzie został sekretarzem w Zarządzie Gminnym. W 1948 roku zorganizował w części swojego domu Bibliotekę Publiczną w Szczepanowie, którą otwarto rok później. Angażował się także w działalność kulturalną w Szczepanowie, organizując amatorskie występy teatralne^[1][2].

W 1955 roku objął stanowisko kierownika Wydziału Organizacyjno-Prawnego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Brzesku, a następnie został sekretarzem Komitetu Redakcyjnego. W latach 1955–1975 prowadził brzeski radiowęzeł, pełniąc funkcję spikera i jedynego redaktora. Był autorem około 6000 audycji^[1].

W kwietniu 1964 roku, jako członek Rady Narodowej, na zlecenie władz centralnych rozpoczął pracę nad Kroniką Powiatu Brzeskiego. W 1973 roku, ze względu na stan zdrowia, przestał pełnić funkcję kierownika Wydziału. Pod koniec pracy w Radzie Narodowej wstąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej^[1][3].

W 1975 roku ówczesny naczelnik miasta Adam Jakubowski zaproponował Burlikowskiemu napisanie Kroniki Miasta Brzeska, na co ten się zgodził. Przez kilkanaście lat kierował także brzeskim oddziałem Polskiego Związku Głuchych^[1][2].

W listopadzie 1996 roku, w wywiadzie udzielonym Brzeskiemu Magazynowi Informacyjnemu, ogłosił, że jego dorobek kronikarski zostanie w całości przekazany miastu Brzesku. Zmarł nagle 1 czerwca 1997 roku. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Brzesku^[1][2].

Jan Burlikowski był autorem Kroniki Miasta Brzeska 1385–1945 oraz Kroniki Powiatu Brzeskiego 1960–1975^[4][5]. Kronika Powiatu Brzeskiego obejmuje sześć tomów opracowywanych w latach 1960–1975. Kronika Miasta Brzeska obejmuje pięć tomów opracowywanych w latach 1975–1989. Wszystkie kroniki Jana Burlikowskiego liczą łącznie około 5000 stron, 2000 fotografii i 30 map. Każdy tom kronik Burlikowskiego wydano w postaci książkowej oraz w formie reprintu cyfrowego na płytach CD^[1].

W 2013 roku syn Jana Burlikowskiego, Stanisław, przekazał Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Brzesku niedokończony szósty tom Kroniki Miasta Brzeska, obejmujący lata 1945–1960^[1].

W 1972 roku działał w Towarzystwie Miłośników Ziemi Brzeskiej, a od 1973 roku był jego przewodniczącym. W 1974 roku został wiceprezesem Zarządu Powiatowego Ligi Ochrony Przyrody w Brzesku. Był również autorem monografii rodzinnej miejscowości pt. Moje Miasteczko Brzozdowice^[1].

Jan Burlikowski został odznaczony Medalem 600-lecia Miasta Brzeska^[6]. Kroniki Jana Burlikowskiego były wielokrotnie cytowane^{[7][8][9][10][11]} oraz są traktowane jako ważne źródło informacji^[1][12][13]. W 2010 roku, podczas obchodów 625-lecia Brzeska, prezydent Lech Kaczyński otrzymał od ówczesnego burmistrza Grzegorza Wawryki egzemplarz Kroniki Miasta Brzeska^[1].

W 2022 roku obok Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Brzesku utworzono Skwer Jana Burlikowskiego^[14].

W 2011 roku w mediach pojawiły się doniesienia, że radny Prawa i Sprawiedliwości Adam Kwaśniak miał stwierdzić, iż Jan Burlikowski był agentem UB. Informacje te spotkały się z reakcją jego syna, Stanisława Burlikowskiego, który zapowiedział możliwość podjęcia kroków prawnych. Kwaśniak zaprzeczył jednak, jakoby kiedykolwiek formułował takie twierdzenia^[3].

Był żonaty z Katarzyną i miał dwoje dzieci: Annę i Stanisława^[1].