Jan Chranicki

Jan Chranicki

Data i miejsce urodzenia	3 lutego 1906 Kraków
Data i miejsce śmierci	11 maja 1976 Gdańsk
Dyrektor Muzeum Narodowego w Gdańsku
Okres	od 1948 do 1970
Poprzednik	stanowisko utworzone
Następca	Janusz Wąsowicz
Odznaczenia

Jan Chranicki (ur. 3 lutego 1906 w Krakowie, zm. 11 maja 1976 w Gdańsku) – polski historyk sztuki i muzealnik, znawca rzemiosła artystycznego. Pierwszy dyrektor Muzeum Narodowego w Gdańsku (1948–1970).

Wychował się w Krakowie. Absolwent historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Po ukończeniu studiów do wybuchu II wojny światowej był kustoszem w Muzeum Narodowym we Lwowie. Po wojnie został przesiedlony do Gdańska gdzie w 1946 rozpoczął prace przy organizacji nowego muzeum będącego kontynuacją Muzeum Miejskiego (Stadtmuseum). W 1948 został powołany przez ówczesnego ministra kultury Włodzimierza Sokorskiego na stanowisko dyrektora Muzeum Narodowego w Gdańsku. Funkcję dyrektora pełnił przez 22 lata do przejścia na emeryturę w 1970. Pod dyrekcją Chranickiego przeprowadzono kompleksową odbudowę gmachu głównego MNG. Przewodził także rewindykacji zbiorów zagrabionych podczas wojny, dzięki jego staraniom wrócił do Gdańska majestatyczny obraz Hansa Memlinga, Sąd Ostateczny. Jan Chranicki doprowadził także do rozbudowy struktury muzeum o nowe oddziały. W Pałacu Opatów w Oliwie doprowadził do otwarcia Oddziału Sztuki Nowoczesnej, zaś w dawnym Spichlerzu Opackim razem z Longinem Malickim doprowadził do powstania Oddziału Etnografii. W 1953 powołał Oddział Archeologiczny którego kierownikiem został Leon Jan Łuka, zaś w 1960 Oddział Morski kierowany przez Przemysława Smolarka. Oba wspomniane oddziały w 1962 stały się samodzielnymi instytucjami (Muzeum Archeologiczne w Gdańsku i Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku)^[1][2].

Był członkiem ICOM.

Był mężem Bożeny (1913–1987), kustosza Muzeum Pomorskiego^[1].

Zmarł w Gdańsku, pochowany 14 maja 1976 na cmentarzu Srebrzysko (rejon XIII, kwatera TAR I-1-37/38)^[3].

• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
• Złoty Krzyż Zasługi (1954)
• Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”
• Złota Odznaka „Za opiekę nad zabytkami” (1971)
• Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1971)

Źródło:^[1].

• Doroczna nagroda Ministra Kultury i Sztuki za wybitne osiągnięcia artystyczne i popularyzatorskie (1965)^[4]
• Nagroda Państwowa II stopnia za całokształt pracy w muzealnictwie (1965)^[1]
• „Order Stańczyka” - nagroda miesięcznika „Litery” (1970)^[1]