Jan Chrystian Schmidt
| Data urodzenia |
ok. 1701 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
18 maja 1759 |
| Narodowość |
niemiecka |
| Dziedzina sztuki | |
| Epoka |

Jan Chrystian Schmidt (ur. ok. 1701, zm. 18 maja 1759 w Reszlu) – rzeźbiarz, rajca miejski.
Życiorys
Nie jest znane dokładne miejsce urodzenia rzeźbiarza. Źródła wskazują na kilka miejsc, z jakich mógł pochodzić. Są to: Saksonia, Reszel, Królewiec lub Warszawa. Wiadomo, że był synem Jana Schmidta (ur. 1656), również rzeźbiarza i stolarza, a także prawdopodobnie wnukiem (lub krewnym) Jana Schmidta (1629–1701) też zajmującego się tym rzemiosłem. Data urodzin została oszacowana na podstawie długości życia artysty odnotowanej w aktach zgonów kościoła parafialnego w Reszlu.
Przypuszczalnie był konwertytą, który ok. 1723 porzucił wyznanie kalwińskie i przeszedł na katolicyzm. 6 listopada 1724 roku ożenił się z Elżbietą Peucker (córką rzeźbiarza Krzysztofa Peuckera). Ze związku urodziło się jedenaścioro dzieci: Jan Krzysztof, Andrzej, Jan Szymon, Bernard, Józef, Chrystian Bernard, Antoni Wawrzyniec, Franciszek Ksawery, Filip, jedyna córka Elżbieta oraz Ludwik. Jan Chrystian owdowiał 15 czerwca 1753 roku. Ożenił się ponownie z Katarzyną (nieznaną z nazwiska). Ślub najprawdopodobniej odbył się w jej rodzinnej miejscowości, poza Reszlem. Zmarł w wieku 58 lat.
Szkoła i wykształcenie
Brak bliższych informacji o jego wykształceniu. Większość źródeł podaje, że praktykował u Krzysztofa Peuckera, późniejszego teścia, w jego warsztacie w Reszlu. Przypuszcza się jednak, że wcześniej pobierał nauki w Warszawie lub nawet Dreźnie, zaś do Reszla i warsztatu Peuckera trafił nie jako czeladnik, ale ukształtowany młody artysta poszukujący zatrudnienia. W 1732 był już majstrem i realizował samodzielnie zlecenia.
Działalność

Do wczesnych prac Jana Chrystiana należą wykonane w 1734 wraz z Janem Freyem z Braniewa kapliczki różańcowe z piaskowca przy drodze z Reszla do Świętej Lipki.
Znanych jest obecnie dziesięć prac Jana Chrystiana Schmidta potwierdzonych źródłowo, z których nie wszystkie zachowały się do dzisiaj:
- Immaculata w Świętej Lipce (1732) – kamienna figura Marii Niepokalanie Poczętej (Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce)
- Ołtarz główny w kościele bernardynów w Barczewie (1734–1736) – ufundowany przez małżeństwo z Braniewa (Jana Citt i jego żony) (Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła w Barczewie)
- Ołtarz główny w kościele jezuitów w Grodnie (1736–1737) – w ramach kontraktu z rektorem kolegium w Grodnie – Antonim Chądzyńskim
- dwa ołtarze z kościoła w Kadynach: św. Antoniego i św. Franciszka (1736–1738) (Kościół pw. św. Antoniego Padewskiego w Kadynach)
- cztery ołtarze boczne w kościele bernardynów w Barczewie (Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła w Barczewie) (1745)
- ołtarz Matki Boskiej Bolesnej w kościele parafialnym w Reszlu (Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Reszlu) (lata 50. XVIII w.)
Najpewniej spod dłuta Jana Chrystiana Schmidta wyszły ponadto:
- figura Marii na lipie w Świętej Lipce (Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce) (ok. 1727)
- krucyfiks ze Świętej Lipki (Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Świętej Lipce) (1727)
- ołtarz główny z kościoła w Jezioranach (Kościół pw. św. Bartłomieja w Jezioranach) (1734);
- ołtarz główny w kościele w Ramsowie (Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Rocha w Ramsowie) (1740)
- ołtarz św. Franciszka w kościele bernardynów w Barczewie (ok. 1736) (Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła w Barczewie)
- ołtarz św. Walentego w kościele pw. Świętego Krzyża w Braniewie (ok. 1740) (Kościół pw. Świętego Krzyża w Braniewie)
- ołtarz główny i ołtarze boczne w kościele Świętego Krzyża w Braniewie (lata 30. XVIII w.) (Kościół pw. Świętego Krzyża w Braniewie)
- ołtarz Świętego Krzyża w kościele św. Katarzyny w Braniewie (lata 30. XVIII w.) (Bazylika Świętej Katarzyny Aleksandryjskiej w Braniewie)
- ołtarz główny w Ornecie (między 1739–1744) (Kościół pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Ornecie)
- ambona w Ornecie (1740–1744) (Kościół pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Ornecie)
- ołtarz główny w kościele w Ramsowie (1740) (Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Rocha w Ramsowie)
- ołtarz główny w kościele w Osetniku (1742) (Kościół pw. św. Jakuba Starszego w Osetniku)
- figury na ołtarzu głównym w kościele w Henrykowie (lata 30. XVIII w.) (Kościół pw. św. Katarzyny w Henrykowie)
- figury św. Jana Chrzciciela i św. Józefa w kościele w Reszlu (ok. 1740) (Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Reszlu)
- figury Marii i anioła na prospekcie organowym w kościele w Chwalęcinie (I poł. XVIII w.) (Sanktuarium Podwyższenia Krzyża Świętego w Chwalęcinie)
- fragmenty dekoracji ambony w kościele w Chruścielu (lata 30. XVIII w.) (Kościół pw. Trójcy Świętej w Chruścielu)
i inne rzeźby w kościołach na terenie Warmii, m.in. Braniewie, Reszlu, Ornecie, Olsztynie.
W 1759 warsztat po nim przejął syn Chrystian Bernard. Stylistykę dzieł Jana Christiana wyróżnia przede wszystkim upozowanie tworzonych postaci, równowaga w kompozycji pracy, a także barokowe, mistrzowsko wykonywane bogactwo draperii.
Działalność społeczna
Nie później niż w 1724 został członkiem miejskiej ławy w Reszlu. W dokumentach poza mianem rzeźbiarza i stolarza określany był jako: civil, czyli obywatel, Famatus Dominus, consul, czyli rajca. W połowie lat 30. XVIII wieku został członkiem rady miejskiej. W latach 1738–1748 był prowizorem kościoła parafialnego. Zapewne sprawował też inne urzędy miejskie.
Bibliografia
Jan Schmidt. Encyklopedia Warmii i Mazur. [dostęp 2016-07-15].- Przeracki Jerzy, Artyści działający na Warmii w XVIII wieku (Krzysztof Peucker, Jan Chrystian Schmidt, Chrystian Bernard Schmidt, Krzysztof Sand, Jan Witt, Jan Ignacy Witt, Jan Antoni Frey, Piotr Andrzej Kolberg i Józef Joachim Korzeniewski), „Komunikaty Mazursko-Warmińskie”, 2011, nr 3, s. 441–499.
- Smoliński Mariusz, Rzeźbiarz Jan Chrystian Schmidt. Rola Warmii jako prowincji artystycznej w XVIII wieku, Olsztyn 2006.
- Wagner Arkadiusz, Warsztat rzeźbiarski Chrystiana Bernarda Schmidta na Warmii, Olsztyn 2007, OBN, s. 50–60.
- Wagner Arkadiusz, Problemy atrybucyjne późnobarokowej rzeźby warmińskiej: J. Chr. Schmidt, J. Frey i K. Perwanger a barokizacja kościoła pw. św. Jana Chrzciciela w Ornecie, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 2001, nr 1, s. 17–32.
- Baranowski Andrzej Józef, Barok wileński na artystycznej mapie Europy Środkowej, „Biuletyn Historii Sztuki” 2011, nr 3/4, s. 281–340.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.