Jan Ernesti

Jan Ernesti, Johannis Ernesti (ur. 23 lipca 1632 w Kisielicach, zm. 10 grudnia 1709 we Wrocławiu[1]) – niemiecko-polski leksykograf, autor podręczników do nauki języka polskiego dla Niemców, nauczyciel i pastor.

Od 1645 uczęszczał do gimnazjum w Elblągu, a od 1645 w Toruniu. W Toruniu prawdopodobnie uczył się języka polskiego, co było istotne dla jego późniejszej działalności leksykograficznej[1]. W 1657 wyjechał do Niemiec, gdzie podjął naukę[2] teologii[3] w Wittenberdze na tamtejszym uniwersytecie, ale po jakimś czasie zrezygnował z edukacji[2]. W 1662 uczył w szkole w Bojanowie w Wielkopolsce. W roku 1670 przeprowadził się z Bojanowa do Wrocławia[2], by prowadzić tamtejszą Miejską Szkołę Polską, czym zajmował się do śmierci[4][2]. Był też duchownym w protestanckim kościele św. Urszuli i Jedenastu Tysięcy Dziewic[2].

Publikacje J. Ernestiego

Napisał 10 podręczników do nauki języka polskiego dla Niemców i 3 książki z własnymi tłumaczeniami niemieckich modlitw na polski[5].

Językowe:

  • „Forytarz języka polskiego”. Wyd. drukarnia Baumannów, Wrocław 1674[6].
  • „Przewodnik Pokazujący Pilnemu, jako Języka w krotkiem Czasie łatwie nabyć polskiego y onego z Pożytkiem pożądanem zażywac może: Młodzi Wrocławskiey ku lepszemu wyprawiony”. Brzeg, 1682, nakładem autora[5].
  • podręcznik „Polnischer Donat”. Toruń, 1689 i drugie wydanie: Wrocław 1702[7]
  • słownik polsko-niemiecki „Polnisches Hand-Büchlein darinnen nebst denen Stamm-Vieldeutenden-Sprüch-Wörtern, auch allerhand täglich vorfallende Redensarten enthalten, vor die Bresslauische Polnische Schul verfertiget”. Wyd. Christian Okeln, Świdnica, 1689 r.[8]
  • podręcznik „Polnischer Trichter”, dwa wydania w Brzegu: 1692, 1695[7]

Religijne:

  • „Ekscytarz serc nabożnych”. 1687 Toruń.[7]

Przypisy

  1. a b Agnieszka Frączek, Słowniki polsko-niemieckie i niemiecko-polskie z przełomu XVII i XVIII wieku. Analiza leksykograficzna, 2010, s. 12 [dostęp 2024-11-09].
  2. a b c d e Kobel 2017
  3. Anna Burzyńska-Kamieniecka, Anna Dąbrowska, 2014: Tradycje nauczania języka polskiego jako obcego we Wrocławiu. W: A. Dąbrowska i U. Dobesz (red.): 40 lat wrocławskiej glottodydaktyki polonistycznej. Wyd. Atut, strona 346 [1]
  4. Encyklopedia Wrocławia, hasło Miejska Szkoła Polska, Wrocław 2006
  5. a b Sikorska M. Deutsch-polnische Konversationsübungen als Quelle zur Ernährungsgeschichte. Polnischer Donat Johannes Ernestis von 1689. W: Zientara W., Lewandowska L. Das Fremde erfahren Polen-Litauen, Deutschland und Frankreich in der frühneuzeitlichen Reiseliteraturs. Toruń, 2014, s. 242-273. [2]
  6. Bibliografia Estreichera[3]
  7. a b c Sikorska 2014
  8. Marek Kaszewski, 2017: O zasobie leksykalnym słownika Jana Ernestiego z 1689 roku. Prace Językoznawcze, 19(2): 39-50 [4]

Bibliografia

  • Agnieszka Frączek: Słowniki polsko-niemieckie i niemiecko-polskie z przełomu XVII i XVIII wieku. Analiza leksykograficzna. Warszawa 2010, s. 12-55, 105-158,280-302. ISBN 978-83-8991-926-5.
  • Kobel E., Lista obecności czyli 700 postaci związanych z dawnym i współczesnym Wrocławiem, Wrocław: Ewa Kobel, 2017, s. 599–600, ISBN 978-83-927040-1-0.

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya