Jan Innocenty Töpper

Jan Innocenty Töpper
Johann Innozenz Töpper
Data i miejsce urodzenia

1699
Dzikowiec

Data i miejsce śmierci

10 września 1778
Prudnik

Narodowość

niemiecka

Dziedzina sztuki

architektura

Epoka

barok

Multimedia w Wikimedia Commons

Jan Innocenty Töpper (niem. Johann Innozenz Töpper; ur. 1699 w Dzikowcu[1], zm. 10 września 1778 w Prudniku[2]) – niemiecki architekt, projektant i budowniczy doby baroku, działający na terenie Śląska.

Życiorys

Plan kościoła w Prudniku – drugiego dzieła Töppera

Urodził się w 1699 w Dzikowcu koło Nowej Rudy na Dolnym Śląsku. Przyjął obywatelstwo i zamieszkał w Prudniku na Górnym Śląsku. Był uczniem Martina Frantza[3]. Prawdopodobnie praktykował na budowie kościoła bożogrobców w Nysie w latach 1720–1728[4]. Pierwszym świadectwem jego twórczości była barokowa przebudowa kościoła św. Wawrzyńca w Głuchołazach. Nie jest znana dokładna data rozpoczęcia właściwej budowy na resztkach częściowo odbudowanego po spaleniu w 1428 kościoła. Nawa i kaplice był gotowe w 1729, a prace wykończeniowe trwały do 1734. W 1730 Rada Miasta Prudnika wydała decyzję o budowie nowego kościoła parafialnego św. Michała Archanioła, którego projekt wykonał Töpper. Według dokumentów, jego podpis widniał na kartuszu zdobiącym emporę organową[5]. W 1731 w kościele w Prudniku ożenił się z wdową po Tobiaszu Heller, która zmarła w 1735. Ożenił się drugi raz i był ojcem siedmiorga dzieci. W dokumencie z 1750 wspomniany jako mistrz budowlany miasta Prudnik[3].

W 1750 w Śmiczu koło Prudnika rozpoczęto budowę zaprojektowanego przez niego kościoła św. Katarzyny Aleksandryjskiej[6]. Około 1750 zaprojektował kościół Bożego Ciała i św. Norberta w Czarnowąsach pod Opolem[7]. Według jego projektu wzniesiono kościół św. Andrzeja Apostoła w Lubnowie koło Paczkowa[8]. Zaprojektował również kościół i klasztor pijarów w Bílej Vodzie (1755–1767)[9]. Jego następnym projektem był kościół św. Idziego i św. Bernarda oraz Klasztor Franciszkanów w Głubczycach, zbudowany w latach 1756–1758[10]. W latach 1765–1766 był kierownikiem budowy kościoła św. Mateusza w Gryżowie koło Prudnika[11].

Część historyków przypisuje Töpperowi również autorstwo projektów kościoła św. Piotra i Pawła w Ścinawie Nyskiej (ok. 1730), kościoła Matki Bożej Bolesnej i św. Onufrego na Kaplicznej Górze w Prudniku (1750–1751)[12], kapliczki św. Antoniego w Lipach w Prudniku, zamku w Łące Prudnickiej, zajazdu przy ul. Piastowskiej, browaru przy ul. Zamkowej, domu Weidingerów przy Rynku oraz kaplicy na skrzyżowaniu ulic Wiejskiej i Jesionkowej w Prudniku[11].

Działalność architektoniczna

Jego dzieła charakteryzują się prostotą budowli z zewnątrz i bogactwem dekoracji wewnątrz[13], cytując koncepcje architektoniczne Dientzenhoferów[2]. Budowle Töppera wyróżniał trójlistny wykrój lunet sklepionych nad emporami oraz oszczędne wydobywanie zewnętrznych elewacji – filarów potrójnych[5].

Wśród licznych prac Töppera, obejmujących realizacje domów mieszczańskich oraz modernizację i rozbudowę kościołów[3], znalazły się m.in.:

Galeria

  • Kościół św. Wawrzyńca w Głuchołazach
    Kościół św. Wawrzyńca w Głuchołazach
  • Kościół św. Michała Archanioła w Prudniku
    Kościół św. Michała Archanioła w Prudniku
  • Kościół św. Piotra i Pawła w Ścinawie Nyskiej
    Kościół św. Piotra i Pawła w Ścinawie Nyskiej
  • Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Prudniku
    Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Prudniku
  • Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Śmiczu
    Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Śmiczu
  • Kościół Bożego Ciała i św. Norberta w Czarnowąsach
    Kościół Bożego Ciała i św. Norberta w Czarnowąsach
  • Klasztor Pijarów w Bílej Vodzie
    Klasztor Pijarów w Bílej Vodzie
  • Kościół św. Idziego i św. Bernarda oraz Klasztor Franciszkanów w Głubczycach
    Kościół św. Idziego i św. Bernarda oraz Klasztor Franciszkanów w Głubczycach
  • Kościół św. Mateusza w Gryżowie
    Kościół św. Mateusza w Gryżowie
  • Kapliczka św. Antoniego w Prudniku
    Kapliczka św. Antoniego w Prudniku
  • Zajazd w Prudniku
    Zajazd w Prudniku
  • Browar w Prudniku
    Browar w Prudniku
  • Kamienica Weidingerów w Prudniku
    Kamienica Weidingerów w Prudniku
  • Kaplica na skrzyżowaniu ul. Wiejskiej i Jesionkowej w Prudniku
    Kaplica na skrzyżowaniu ul. Wiejskiej i Jesionkowej w Prudniku

Przypisy

  1. ↑ Wrocławskie Towarzystwo Naukowe, Sprawozdania Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego, 1965, s. 97 [dostęp 2021-02-19], Cytat: W oparciu o archiwalia zbadane przez Reimanna [Georg Josef Reimann] dowiadujemy się, że Töpper urodził się w 1699 r. w miejscowości Ebersdorf (być może Dzikowiec w pow. kłodzkim). (pol.).
  2. ↑ a b Sławomir Brzezicki, Christine Nielsen, Śląsk. Zabytki sztuki w Polsce, Warszawa: Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, 2006, ISBN 83-922906-1-5, OCLC 70054660 [dostęp 2021-02-19].
  3. ↑ a b c Dudek 2022 ↓, s. 4.
  4. ↑ Jan Wrabec, Zależność czy autonomia?: sztuka śląska w czasach baroku oraz jej determinanty [online], 2008, s. 13.
  5. ↑ a b Dudek 2022 ↓, s. 6.
  6. ↑ Dudek 2022 ↓, s. 7.
  7. ↑ Dudek 2022 ↓, s. 9.
  8. ↑ Dudek 2022 ↓, s. 10.
  9. ↑ Dudek 2022 ↓, s. 11.
  10. ↑ Dudek 2022 ↓, s. 8.
  11. ↑ a b c Dudek 2022 ↓, s. 13.
  12. ↑ a b Dudek 2022 ↓, s. 12.
  13. ↑ Świątynie Gór Opawskich, „Góry Opawskie”, 2018.
  14. ↑ Kościół par. pw. św. Wawrzyńca, Głuchołazy – Zabytek.pl [online], zabytek.pl [dostęp 2019-12-21] [zarchiwizowane z adresu 2019-12-21] (pol.).
  15. ↑ https://nowe.glucholazy.pl/dla-turystow/atrakcje-turystyczne/zabytki/366-kosciol-parafialny-p-w-sw-wawrzynca.
  16. ↑ Reise nach Polen – Neustadt / Prudnik [online], reisenachpolen.de [dostęp 2019-12-21].
  17. ↑ St. Michael Archangel church in Prudnik – Tour „Religious sights” – Slezsko bez hranic [online], silesiatourism.com [dostęp 2019-12-21].
  18. ↑ https://www.korfantow.pl/download/attachment/57861/przewodnik-turystyczny-po-gminie-korfantow.pdf
  19. ↑ Farní kostel Nanebevzetí Panny Marie: Zlaté Hory [online], zlatehory.cz [dostęp 2020-06-25] [zarchiwizowane z adresu 2020-06-24].
  20. ↑ drogibaroku.org [online], drogibaroku.org [dostęp 2019-12-21].
  21. ↑ Ochrona zabytków w latach 2008–2015, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
  22. ↑ a b Jan Wrabec, Barokowe kościoły na Śląsku w XVIII w. Systematyka typologiczna, Ossolineum, 1986, ISBN 83-04-01777-6, ISBN 978-83-04-01777-1.
  23. ↑ Klasztor i kościół Franciszkanów w Głubczycach – Głubczyce – Slezsko bez hranic [online], silesiatourism.com [dostęp 2019-12-21].
  24. ↑ Sławomir Draguła, Franciszkanie z Głubczyc modlili się i uczyli [online], Nowa Trybuna Opolska, 20 marca 2013 [dostęp 2019-12-21] (pol.).
  25. ↑ Historia Głubczyc [online], glubczyce.pl [dostęp 2019-12-21] (pol.).

Bibliografia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya