Jan Kotwicki

Jan Kotwicki
Ksiądz diecezjalny
Kraj działania

II Rzeczpospolita

Data i miejsce urodzenia

3 października 1898
Szyjecka Buda

Data i miejsce śmierci

11 lipca 1943
Chrynów

Wikariusz parafii katedralnej w Żytomierzu
Okres sprawowania

1922–1923

Proboszcz parafii w Sokulu
Okres sprawowania

1938–1941

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Prezbiterat

1922

Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi (II RP)

Jan Kotwicki (ur. 3 października 1898 w Szyjeckiej Budzie(inne języki), zm. 11 lipca 1943 w Chrynowie) – polski duchowny katolicki, ostatni proboszcz parafii rzymskokatolickiej w Chrynowie, zamordowany przez oddział UPA w ramach tzw. krwawej niedzieli na Wołyniu[1].

Wczesne lata

Urodził się w 3 października 1898 r. w Szyjeckiej Budzie w powiecie żytomierskim w rodzinie rolników (zubożała szlachta) Celestyna i Petroneli z Mościckich. Gimnazjum ukończył w Żytomierzu i tam też w 1917 r. wstąpił do seminarium duchownego. W roku szkolnym 1921/1922 przyjął w seminarium duchownym w Gnieźnie święcenia kapłańskie: subdiakonat, diakonat i prezbiterat.

Posługa kapłańska w Rosji sowieckiej

Po święceniach otrzymał nominację na wikariusza parafii katedralnej w Żytomierzu na terytorium Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. W sierpniu 1922 r. udał się przez zieloną granicę na miejsce przeznaczenia. 4 listopada 1923 r. został aresztowany razem z proboszczem ks. Andrzejem Fedukowiczem. Po kilku tygodniach został zwolniony. 9 maja 1924 ponownie został uwięziony w Żytomierzu. W grudniu 1924 r. przewieziono go do więzienia w Charkowie. 22 września 1925 r. otrzymał wyrok trzech lat łagru na Wyspach Sołowieckich. W maju 1927 r. przewieziono go do więzienia na Butyrkach w Moskwie. 27 lipca 1927 r. zwolniony z zakazem przebywania w Moskwie oraz w guberniach: leningradzkiej, kijowskiej, charkowskiej, chersońskiej i północno-kaukaskim kraju. 3 stycznia 1928 r. – w ramach wymiany więźniów między Polską i ZSRR – razem z księżmi Zygmuntem Chmielnickim i Kazimierzem Sokołowskim wrócił do Polski.

Posługa kapłańska w II RP

W latach 1929–1930 był wikariuszem w parafii Równem i Kowlu, jednocześnie administrował parafią Zasmyki. W latach 1931–1934 był proboszczem parafii Zofiówka (dek. łucki), od sierpnia 1934 r. – proboszczem parafii Białozórka (dek. Krzemieniec). W czerwcu 1935 r. został proboszczem parafii w Wyszogródku (dek. Krzemieniec). Na początku 1938 r. został przeniesiony na stanowisko proboszcza parafii Sokul (dek. Kołki). Od dnia 2 października 1941 r. mieszkał w Kowlu i obsługiwał parafie: Ratno, Buceń, Zabłocie i Niesuchojeże w dekanacie Kamień Koszyrski. 5 maja 1942 r. został proboszczem parafii Chrynów (dek. Włodzimierz Wołyński, diecezja łucka)[2].

Okoliczności śmierci

 Główny artykuł: Zbrodnia w Chrynowie.

Ks. Jan Kotwicki odprawiał mszę świętą w Chrynowie 11 lipca 1943 r. o godz. 11:00, gdy kościół został zaatakowany przez oddziały UPA[3].

O losach proboszcza z Chrynowa zachowały się relacje świadków. Relacja byłego ministranta Zygmunta Abramowskiego:

Ksiądz rozpoczął sumę, ja z moim kolegą Jankiem Żebrowskim, stanęliśmy za drzwiami kaplicy. Razem z ludnością z poprzedniej mszy było około 200 osób (...). Po Podniesieniu zauważyłem, stojąc obok drzwi, podejrzany ruch. Zobaczyłem, że kilku banderowców ustawiło ręczny karabin maszynowy typu diechtiarow i poczęli strzelać do ludzi seriami i z pojedynczych karabinów. Rzucono również dwa granaty, które jednak nie wybuchły. (...) Ludzie zaczęli uciekać drzwiami bocznymi obok zakrystii i chóru. Kaplica jednak otoczona była szczelnie i bez przerwy rozlegały się strzały. (...) trwał krzyk, jęki i rozdzierający uszy wrzask dzieci. Ksiądz [Jan Kotwicki] od ołtarza w szatach liturgicznych wraz z innymi kobietami uciekał przez zakrystię, ale na zewnątrz wszyscy zostali zabici”[4].

Zwłoki księdza Kotwickiego 14 lipca 1943 r. zabrała furmanką jego ocalała z masakry siostra i dwie pomagające jej kobiety do Włodzimierza Wołyńskiego, gdzie został pochowany na cmentarzu parafialnym[5][6].

Ordery i odznaczenia

Upamiętnienia

Osoba ks. Kotwickiego została upamiętniona w 2006 r. na tablicy pamiątkowej „Księża wołyńscy zamordowani przez OUN-UPA w latach 1939–1944” wmurowanej w ścianę Kaplicy Wołyńskiej w Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski w Kałkowie-Godowie[8], oraz w 2014 r. na pomniku „Pamięci księży z kresów wschodnich RP pomordowanych przez OUN-UPA w latach 1939–1947” wystawionym przed kościołem pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Czerwonej Wodzie[9]. Inną formę upamiętnienia stanowią krążące po Polsce wystawy „Niedokończone Msze wołyńskie”[10] oraz rokrocznie odprawiana 11 lipca w łuckiej katedrze z inicjatywy ordynariusza diecezji łuckiej bp Marcjana Trofimiaka niedokończona Msza św.

Bibliografia

  • Ks. Józef Anczarski, Kronikarskie zapisy z lat cierpień i grozy w Małopolsce Wschodniej, Kraków 1996, s. 306.
  • Leon Popek, Świątynie Wołynia, Lublin 1997, s. 69.
  • Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939–1945, t. 1, Warszawa: „von borowiecky”, 2000, s. 896–899, ISBN 83-87689-34-3, OCLC 749680885.
  • Leon Popek: Losy kapłanów diecezji łuckiej w czasie II wojny światowej 1939–1945. [w:] Referat na otwarciu wystawy „Niedokończone msze wołyńskie”, Zamość [on-line]. 26 maja 2011. [dostęp 2017-02-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-22)].

Przypisy

  1. ↑ „BIAŁA KSIĘGA” Martyrologium duchowieństwa — Polska XX w. (lata 1914–1989)
  2. ↑ Anna Cichobłazińska: Wołamy o wołyńskie krzyże, artykuł w Tygodniku Niedziela z dnia 2013-02-18. [dostęp 2017-02-21].
  3. ↑ Weronika Pawłowicz: Wierni do końca, artykuł w Gościu Niedzielnym z dnia 11.07.2013. [dostęp 2017-02-21].
  4. ↑ Krwawa niedziela na Wołyniu. [dostęp 2017-02-21].
  5. ↑ red.: Zbrodnie przed ołtarzem, artykuł w Rzeczpospolitej z dnia 10.07.2008. [dostęp 2017-02-21].
  6. ↑ Ewa Siemaszko: Duchowni katoliccy zamordowani w latach 1939–1946 przez nacjonalistów ukraińskich, artykuł z „Głosu Kresowian”, nr 13, wrzesień-październik 2003 r.. [dostęp 2017-02-21].
  7. ↑ M.P. z 1936 r. Nr 263, poz. 470 (ISAP) „za zasługi na polu pracy społecznej”.
  8. ↑ Ks.Tadeusz Isakowicz-Zaleski: Tablica ku czci sprawiedliwych Ukraińców w Kałkowie-Godowie. [dostęp 2017-02-21].
  9. ↑ Pomniki i tablice pamiątkowe poświęcone ofiarom zbrodni OUN i UPA
  10. ↑ Lubelski Urząd Wojewódzki: Wystawa „Niedokończone msze wołyńskie”. [dostęp 2017-02-21].
Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na obywatelach polskich według miejscowości
Rzeź wołyńska
Czystka etniczna w województwach lwowskim, tarnopolskim i stanisławowskim
Zbrodnie w dawnym województwie lubelskim
Zbrodnie nacjonalistów ukraińskich według powiatu
województwo wołyńskie
województwo lwowskie
województwo tarnopolskie
województwo stanisławowskie

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya