Jan Machnik
| Data i miejsce urodzenia |
20 września 1930 |
|---|---|
| Data śmierci |
7 października 2023 |
| Zawód, zajęcie |
archeolog |
| Tytuł naukowy |
profesor nauk humanistycznych |
| Alma Mater |
Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu |
| Odznaczenia | |
Jan Eugeniusz Machnik (ur. 20 września 1930 w m. Łuka[1], zm. 7 października 2023[2]) – polski archeolog, profesor nauk humanistycznych.
Życiorys
Urodził się w rodzinie nauczycielskiej jako syn Władysława i Katarzyny[1]. Ukończył Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Krośnie (1950)[3]. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim (absolwent archeologii z 1953)[4] oraz na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie w 1955 uzyskał tytuł zawodowy magistra historii kultury materialnej, broniąc pracy pt. Osada wczesnośredniowieczna w Igołomii koło Krakowa. Rozpoczął następnie pracę w Zakładzie Archeologii Małopolski Instytutu Historii Kultury Materialnej w Krakowie. W następnych latach zajął się badaniami nad problematyką końca neolitu i początków epoki brązu w Europie Środkowej. Doktoryzował się na podstawie pracy pt. Studia nad kulturą ceramiki sznurowej w Małopolsce. Później uzyskał stopień doktora habilitowanego, a w 1976 otrzymał tytuł profesorski w zakresie nauk humanistycznych[4].
W latach 1966–1990 kierował Zakładem Archeologii Małopolski Instytutu Historii Kultury Materialnej w Krakowie, a później Instytutem Archeologii i Etnologii PAN w Krakowie[5]. Od 1968 był wykładowcą UJ, a od 1976 zajmował stanowisko profesora na tej uczelni. W 1990 został członkiem Międzynarodowej Unii Nauk Pre- i Protohistorycznych (UISPP), a w 1992 członkiem Polskiej Akademii Umiejętności[5]. Pełnił m.in. funkcję wiceprezesa PAU[4]. W 1966 został redaktorem „Sprawozdań Archeologicznych”. Prowadził prace wykopaliskowe w Polsce, na Słowacji, na Ukrainie i we Francji[5]. Wykładał później również w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego[4].
W 2011, za wybitne zasługi w pracy naukowo-badawczej, za osiągnięcia w działalności dydaktycznej i społecznej, został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[6]. W 2005 otrzymał Krzyż Oficerski tego orderu[7]. W 2013 za zasługi na polu współpracy polsko-słowackiej w dziedzinie archeologii uhonorowano go Medalem św. Gorazda[8].
Pochowany na cmentarzu parafialnym w Lubli (sektor B, ID grobu: 38)[9].
Życie prywatne
W 1958 zawarł związek małżeński z Anną Dzieduszycką, z którą miał dwie córki: Dominikę i Michalinę[10].
Wybrane publikacje
- Studia nad kulturą ceramiki sznurowej w Małopolsce, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1966.
- Materiały do prahistorii ziem polskich Cz. 3, Epoka brązu. Z. 1, Stosunki kulturowe na przełomie neolitu i epoki brązu w Małopolsce (na tle przemian w Europie Środkowej), Instytut Historii Materialnej PAN, Warszawa 1967.
- Frühbronzezeit Polens (Übersicht über die Kulturen und Kulturgruppen), Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1977.
- Kultury z przełomu eneolitu i epoki brązu w strefie karpackiej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1987.
- Iwanowice, stanowisko Babia Góra, część II. Cmentarzysko z wczesnego okresu epoki brązu (red.), Instytut Historii Materialnej PAN, Kraków 1991.
- Kultura mierzanowicka. Chronologia, taksonomia i rozwój przestrzenny (współautor ze Sławomirem Kadrowem), Oddział PAN, Kraków 1997.
Przypisy
- ↑ a b Jan Eugeniusz Machnik. sejm-wielki.pl. [dostęp 2026-04-18].
- ↑ Zmarł Profesor dr hab. Jan Machnik. ma.krakow.pl. [dostęp 2023-10-09].
- ↑ Kopernikański Słownik Biograficzny. lo1krosno.info.pl. [dostęp 2026-05-29].
- ↑ a b c d Prof. zw. dr hab. Jan Eugeniusz Machnik, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2012-10-08].
- ↑ a b c Machnik Jan. onet.pl. [dostęp 2012-10-08].
- ↑ M.P. z 2011 r. Nr 111, poz. 1131 (ISAP)
- ↑ M.P. z 2006 r. Nr 4, poz. 64 (ISAP)
- ↑ Prof. Stanisław Sroka uhonorowany przez władze Republiki Słowackiej. uj.edu.pl, 18 czerwca 2013. [dostęp 2013-06-19].
- ↑ Cmentarz Parafialny w Lubli. mogily.pl. [dostęp 2026-05-29].
- ↑ Anna Róża Maria hr. Dzieduszycka. sejm-wielki.pl. [dostęp 2021-07-19].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.