Jan Majorkiewicz
| |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie |
historyk literatury, filozof, publicysta |
| |
Jan Majorkiewicz pseud. Mazur z Płockiego (ur. 1 czerwca 1820 w Płońsku, zm. 23 marca 1847 w Warszawie) – historyk literatury polskiej, filozof; związany z Cyganerią Warszawską i kręgiem Przeglądu Naukowego, działacz niepodległościowy.
Życiorys
Urodził się w zamożnej rodzinie mieszczańskiej. Jego ojciec był burmistrzem Płońska i zarazem właścicielem pobliskiego majątku ziemskiego. Wykształcenie zdobywał początkowo w szkole prowadzonej przez reformatów w Żurominie, potem w płockim Gimnazjum Gubernialnym. W roku 1840 wyjechał do Warszawy, by uczestniczyć w kursach prawnych i pedagogicznych. Wówczas zetknął się z Cyganerią Warszawską i zaczął brać udział w spotkaniach młodych artystów[1]. Wówczas zaprzyjaźnił się m.in. z Sewerynem Fillebornem, Karolem Brodowskim, Sewerynem Sierpińskim, Tadeuszem Brodowskim. W roku 1841 wyjechał studiować prawo do Moskwy dzięki uzyskaniu stypendium rządowego. Na Uniwersytecie Moskiewskim zapoznał się z filozofią G.W.F. Hegla. W Moskwie zetknął się i zaangażował w działalność spiskową. Czynnie uczestniczył tu w spotkaniach tajnego koła samokształceniowego wraz z m.in. z Henrykiem Krajewskim i Romualdem Świerzbińskim, którzy po powrocie do kraju założyli tajną organizację mającą na celu wzniecenie niepodległościowego powstania i zbudowania Polski według idei Towarzystwa Patriotycznego.
Na przełomie lat 1844/1845 Majorkiewicz powrócił do Królestwa i podjął pracę w trybunale płockim jako aplikant. Tam zaczął podupadać na zdrowiu, dlatego w roku 1846 przeniósł się do Warszawy obejmując posadę w komitecie prawodawczym przy Komisji Rządowej Sprawiedliwości. Tutaj zintensyfikował swoje studia nad dziejami literatury polskiej, nie porzucając działalności konspiracyjnej i propagandowej. Współpracował również ze środowiskiem entuzjastek. W 1847 roku zmarł w trakcie prac nad kolejnymi tomami cyklu Historia, literatura, krytyka[1].
Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 20-1-19/20)[2].
Twórczość
Charakterystyka
Działalność pisarską rozpoczął jako uczeń gimnazjum w 1839. Na rok 1840 przypada jego debiut na łamach "Piśmiennictwa Krajowego". 7 lat między debiutem a śmiercią było okresem bardzo intensywnej działalności pisarskiej i badawczej, z szerokiej gamy dziedzin: literatury, historii, filozofii, geografii, religii, psychologii, ekonomii czy nauk przyrodniczych[1].
W 1842 zaczął współpracę z Przeglądem Naukowym pod redakcją Edwarda Dembowskiego i Hipolita Skimbrowicza, w którym ukazała się większość jego pism z lat 1842-1847[1].
W swoich pracach pozostawał pod dominującym wpływem filozofii Hegla (bardzo popularnego wtedy zarówno na ziemiach polskich, jak i w Rosji). Przejawem tego są m.in. analiza roli procesów historycznych i społecznego osadzenia zjawisk kulturowych (literatury, filozofii). Z kolei podkreślanie roli praktyczności i niespekulatywnych nauk przyrodniczych czyni go jednego z przedstawicieli prepozytywizmu[1].
Dzieła
- O filozofii życia – artykuł w:"Piśmiennictwo Krajowe" 1840 nr 40, podpisane J... z Płońska
- Rozporządkowanie wiadomości ludzkich – artykuł w:"Piśmiennictwo Krajowe" 1840 nr 50/51, podpisane J... z Płońska
- Jakub Górski. 1. Filozofia – artykuł w:"Nadwiślanin" 1841 t.1, s. 58–64
- Rozporządkowanie dziejów filozofii – rozprawa w:"Nadwiślanin" 1841 t.1, s. 74–82
- Rzuty filozoficzne – studium w:"Przegląd Naukowy", 1843 t.1, nr 5 s. 172–183, kontynuowane w roku 1845 i 1846, podpisane Mazur z Płockiego
- Słówko o uprawie filozofii w Polsce – studium w:"Przegląd Naukowy", 1843 t.IV, nr 31 s. 140–146, podpisane Mazur z Płockiego
- Słowo życia – studium w:"Przegląd Naukowy", 1844 t.III, nr 26 s. 272–278
- Słówko o Krasickim i duchu pism jego – artykuł w:"Przegląd Naukowy", 1846 t.1, nr 8/9 s. 275–280, podpisane Mazur z Płockiego
- Historia, literatura i krytyka. Pisma – Warszawa 1847
Przypisy
- ↑ a b c d e Krajewski 2011 ↓.
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: Jan Majorkiewicz, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-11-02].
Bibliografia
- Obraz literatury polskiej. Literatura krajowa w okresie romantyzmu 1831–1863, t. 2, praca zbiorowa, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1988, ISBN 83-08-00276-5
- Kazimierz Krajewski, Majorkiewicz Jan, [w:] Andrzej Maryniarczyk (red.), Encyklopedia filozofii polskiej, t. 2, Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, 2011, s. 24-25.
Linki zewnętrzne
- Publikacje Jana Majorkiewicza w bibliotece Polona
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.