Jan Nikliborc

Jan Nikliborc
Data i miejsce urodzenia

1902
Biała

Data i miejsce śmierci

1991
Wrocław

Profesor nauk fizycznych
Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński
Uniwersytet Lwowski

Doktorat

1932

Habilitacja

1948
Uniwersytet Poznański

Profesura

1967

Polska Akademia Nauk
Status

członek Komitetu Fizyki

Uczelnia

Politechnika Lwowska
Uniwersytet Wrocławski

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Medal 10-lecia Polski Ludowej

Jan Nikliborc (ur. 1902 w Białej, zm. 1991 we Wrocławiu) – polski profesor nauk fizycznych[1], nauczyciel akademicki Politechniki Lwowskiej i Uniwersytetu Wrocławskiego.

Życiorys

Urodził się w 1902 w Białej. Brat Władysława Michała Nikliborca, sławnego matematyka, profesora Politechniki Lwowskiej i Warszawskiej oraz Uniwersytetu Warszawskiego[2]. Od 1926[3] studiował fizykę i chemię na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, w roku akademickim 1926/1927 uzupełniał te studia na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Jana Kazimierza. W 1932 doktoryzował się i objął posadę adiunkta na Politechnice Lwowskiej. W czasie okupacji sowieckiej był docentem na tej uczelni[3]. Po niemieckiej agresji uczył polską młodzież w Szkole Chemicznej. W kwietniu 1946 opuścił Lwów i od maja tego roku pracował na Uniwersytecie Wrocławskim, pełniąc funkcję m.in. kierownika Katedry Fizyki Doświadczalnej II (1948–1950), prodziekana Wydziału Matematyczno-Fizyczno-Chemicznego (1950–1952), kierownika Katedry Fizyki Doświadczalnej II (1951–1968) i Zakładu Fizyki Atomu i Cząsteczki (1969–1973). W 1948 został doktorem habilitowanym na Uniwersytecie Poznańskim, rok później został profesorem nadzwyczajnym, a w 1967 – profesorem zwyczajnym.

Był współtwórcą wrocławskiej szkoły fizyki doświadczalnej, inicjatorem badań powierzchni ciała stałego i budowy pierwszego w Polsce urządzenia do badania powierzchni ciała stałego metodą dyfrakcji powolnych elektronów. Udzielał się jako przewodniczący wrocławskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Fizycznego (1950–1951), członek Komitetu Fizyki Polskiej Akademii Nauk[3] i przedstawiciel Polski w Międzynarodowej Unii Nauki i Techniki Próżni OISTAV.

Był mężem romanistki i italianistki Anny z domu Czeżowskiej (1904–1992), siostry prof. Tadeusza Czeżowskiego, filozofa, logika i etyka. Ojciec Joanny Sachse, filologa, i Antoniny, geologa[2].

Grób prof. Jana Nikliborca na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu

Zmarł w 1991 we Wrocławiu, pochowany na cmentarzu św. Wawrzyńca (4a / 16 / 5) [4].

Wybrane publikacje[5]

  • On an observation with the Müller microscope. „Acta Phys. Pol.” 1953, 12, s. 244–245
  • Pewien prosty typ mikroskopu elektronowego. „Problemy” 1953, 9, s. 755–761
  • Nowe osiągnięcia w technice wysokiej próżni. „Postępy Fiz.” 1954, 5, s. 42–57
  • Zależność pracy wyjścia elektronów z metalu od kierunku w krysztale i prawdopodobny wpływ tego czynnika na korozję metali. „Roczniki Chemii” 1954, 28, s. 299–302
  • Electrification of the dust of NaCl and KCl whiskers. „J. Appl. Phys. Phys.” 1952, 33., s. 2224–2226 (wsp. St. Jakubiszyn, A. Szeynok, A. Wolniewicz)
  • Influence of F-center concentration on the electrification of the dust of KCl monocrystals irradiated with β-rays. „J. Appl. Phys.” 1962, 33, s. 613–615 (wsp. A. Szeynok)
  • Wspomnienie o prof. Stanisławie Lorii. „Acta Univ. Wratisl. Ser. Matematyka, Fizyka, Astronomia III”, 1962, 12, s. 3–7
  • Wysoka próżnia. „Prz. Elektron.” 1962, 3, s. 105–106
  • Study of adsorption of germanium on tungsten with the aid of a field-emission microscope. „Acta Phys. Pol.” 1963, 23, s. 53–57 (wsp. T. Radoń, J. Żebrowski)
  • Investigation of surface diffusion of germanium and silicon on tungsten. „Acta Phys. Pol.” 1964, 26, s.1023–1025 (wsp. T. Radoń, J. Żebrowski)
  • Influence of p and n type impurities on dust electrification in CdTe. „Acta Phys. Pol.” 1965, 28, s. 477–481 (wsp. J. Malcher, A.Szaynok)

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Prof. zw. dr Jan Nikliborc, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2024-02-27].
  2. ↑ a b Przemysław Szczurek. Profesor Joanna Sachse - życiorys akademicki. „Wratislaviensium Studia Classica olim Classica Wratislaviensia”. VI–VII (XXXVII–XXXVIII), s. 7–25, 2017–2018. Wrocław: Instytut Studiów Klasycznych, Śródziemnomorskich i Orientalnych Uniwersytetu Wrocławskiego. ISSN 2449-6901. [dostęp 2025-05-06]. 
  3. ↑ a b c Jan Nikliborc na stronie Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego (dostęp 26.02.2024)
  4. ↑ śp. Jan Nikliborc wyszukiwarka Grobonet
  5. ↑ Spis publikacji pracowników uniwersyteckiej fizyki doświadczalnej w okresie sprzed powołania Instytutu Fizyki Doświadczalnej Uniwersytetu Wrocławskiego – w latach 1945–1968 (dostęp 26.02.2024)
  6. ↑ Program Politechniki Lwowskiej na rok akademicki 1939/40. Lwów: Politechnika Lwowska, 1939, s. 274. [dostęp 2025-05-05].
  7. ↑ M.P. z 1955 r. Nr 106, poz. 1419 - Uchwała Rady Państwa z dnia 7 maja 1955 r. nr 0/755 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya