Jan Pleszowski

Jan Pleszowski

Fotografia nagrobna
Data urodzenia	ok. 1850
Data i miejsce śmierci	29 stycznia 1909 Posada Sanocka
Stanowisko	główny poborca podatkowy
Odznaczenia

Jan Pleszowski herbu Bogoria (ur. ok. 1850, zm. 29 stycznia 1909 w Posadzie Sanockiej) – polski urzędnik skarbowy.

Jan Bogoria Pleszowski^[a][1] urodził się około 1850^[2.1]. Był synem Antoniego^[1].

W okresie zaboru austriackiego w ramach autonomii galicyjskiej wstąpił do służby państwowej ok. 1868^[3][4]. Został urzędnikiem przy starostwie c. k. powiatu brzeskiego, gdzie w urzędzie podatkowym III klasy od około 1869 był praktykantem^[5], następnie od około 1872 oficjałem^[6], potem od około 1873 był adjunktem^[7][8], w tym charakterze od około 1875 do około 1879 w urzędzie podatkowym II klasy^[9]. Od około 1879 był kontrolerem w urzędzie podatkowym (do 1883 II klasy) przy starostwie c. k. powiatu sanockiego^[10][1]. Od około 1884 do 1891 sprawował stanowisko poborcy w urzędzie podatkowym przy starostwie c. k. powiatu żółkiewskiego^[11]. W tym okresie pracy w Żółkwi w maju 1887 udaremnił usiłowanie wyłudzenia kwoty 1200 guldenów przez Jana Krzyżanowskiego^[12][13][14]. Na początku 1890 przystąpił do tamtejszego Towarzystwa im. Stanisława Staszica^[15].

16 listopada 1891 został mianowany starszym poborcą podatków w głównym urzędzie podatkowym przy starostwie c. k. powiatu sanockiego i pracował tam jako poborca w kolejnych latach^[16], od około 1894 do około 1907 jako główny poborca^[17][18][19]. Został odznaczony Medalem Jubileuszowym Pamiątkowym dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych^[19]. Po 29 latach służby, w 1897 był dziewiątym najdłużej pracującym urzędnikiem galicyjskim w kategorii swojego stanowiska^[3].

Pełnił mandat radnego rady miejskiej w Sanoku, jako zastępca radnego objął mandat 23 listopada 1893 po ustępującym Józefie Rynczarskim (który nieco wcześniej zastąpił radnego Wacława Szomka)^[20], 15 lipca 1897 (powołany w miejsce ks. Józefa Sidora^[21]; 28 lutego 1899 ogłoszony zastępcą przewodniczącego komisji finansowej^[22]), 1900^[23]. Działał w Towarzystwie Pomocy Naukowej w Sanoku, gdzie w czerwcu 1896 został wybrany członkiem komisji rewizyjnej^[24], a w styczniu 1897 został wybrany rewidentem wydziału^[25]. W sierpniu 1900 wszedł w skład komitetu mieszczańskiego w Sanoku, zajmującego się wyborami do Sejmu Krajowego Galicji^[26][27]. Pod koniec XIX wieku był członkiem zwyczajnym Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego^[28][29]. Na początku XX wieku był członkiem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”^[30].

Jego żoną była Zefiryna z domu Kozłowska herbu Jastrzębiec^{[b][1][31][2.1]} (ur. 1866^[32.1], córka c. k. urzędnika finansowego Józefa Kozłowskiego^[1], siostra dr Emila Kozłowskiego – od 1890 lekarza miejskiego w Sanoku^[33] i lekarza sztabowego C. K. Obrony Krajowej^[34][35], współzałożycielka w 1893 i działaczka sanockiego koła Towarzystwa Szkoły Ludowej^[36][37][38], członkini zarządu Towarzystwa św. Wincentego à Paulo w Sanoku^[39], zm. 17 sierpnia 1921^[2.2][40]), z którą miał syna Jana Zefiryna Filiberta^[1] (ur. 22 sierpnia 1883^[1], zm. 14 grudnia 1883 na zapalenie oskrzeli^[c][31]) oraz córkę Bronisławę Kazimierę Pleszowską-Skalską (ur. ok. 1886, w 1912 pomocnica kancelaryjna)^[32.2][41].

Jan Pleszowski zmarł 29 stycznia 1909 w Posadzie Sanockiej w wieku 59 lat^[d][2.1]. Po pogrzebie pod przewodnictwem ks. Jana Ubermana został pochowany na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku 31 stycznia 1909^[2.1]. Pamięć Jana Pleszowskiego została uczczona podczas wiecu urzędników podatkowych w Sanoku 22 maja 1910^[42]. Grobowiec rodziny Pleszowskich, zwieńczony figurą Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej oraz zdobiony herbem rodowym, wykonał lwowski artysta rzeźbiarz Ludwik Makolondra^[43]. Nagrobek został uznany za obiekt zabytkowy i podlega ochronie prawnej^[41][44].

W drugiej połowie XIX wieku inny Jan Pleszowski był właścicielem tabularnym majątku Przybradz^[45][46][47]. Był on także znawcą dla dóbr tybularnych przy C. K. Sądzie Obwodowym w Wadowicach^[48].