Jan Zaus

Jan Zaus
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

15 czerwca 1889
Kraków

Data i miejsce śmierci

14 listopada 1969
Poznań

Narodowość

polska

Alma Mater

Politechnika w Bernie

Praca
Projekty

Budynek Banku Gospodarstwa Krajowego w Poznaniu

Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Złoty Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Odznaka Honorowa Miasta Poznania

Jan Eugeniusz Zaus (ur. 15 czerwca 1889 w Krakowie, zm. 14 listopada 1969 w Poznaniu)[1][2] – polski konstruktor, inżynier budownictwa, wykładowca akademicki. Specjalista od konstrukcji żelbetowych.

Życiorys

Był synem kolejarza Jana i krawcowej Marii z Fischerów. Uczył się introligatorstwa po ukończeniu dwóch klas gimnazjum, a później pracował jako czeladnik. W 1908 w Wyższej Szkole Realnej w Krakowie zdał egzamin dojrzałości jako eksternista i jeszcze tego samego roku podjął studia na Politechnice Lwowskiej. Otrzymał półdyplom i w fabryce Hillera w Brnie rozpoczął praktykę i jednocześnie kontynuował studia na tamtejszej politechnice, a później w Pradze. Podczas I wojny światowej, od sierpnia 1914 do czerwca 1915 służył w Legionach Polskich, od kwietnia 1916 do listopada 1918 w wojsku austriackim na froncie rosyjskim. Od listopada 1918 do lutego 1919 przebywał w niewoli ukraińskiej. Od kwietnia 1919 do lipca 1920 służył w Wojsku Polskim.

W 1919 złożył w Brnie końcowy egzamin dyplomowy[1]. Uzyskał także prawo projektowania i kierowania robotami murarskimi. Dyplom nostryfikował w 1937 na Politechnice Warszawskiej[3].

W lipcu 1920 rozpoczął pracę dydaktyczną jako nauczyciel w Państwowej Szkole Budownictwa w Poznaniu, a od października 1922 do 1939 był wykładowcą na Wydziale Rolniczo-Leśnym Uniwersytetu Poznańskiego. Równocześnie od sierpnia 1922 do lutego 1932, w Zarządzie Miejskim w Poznaniu, pełnił funkcję inżyniera statyka i założył tam stację doświadczalną materiałów budowlanych, od lutego 1932 był naczelnikiem wydziału tamże.

Podczas II wojny światowej został wysiedlony do Warszawy, gdzie pracował jako kierownik Biura Budowy w Gazowni Miejskiej zdając tam egzamin na mistrza murarskiego. Uwięziony pod koniec wojny, ale zbiegł z transportu[1].

Grób prof. Jana Zausa na Cmentarzu Junikowskim

Po powrocie do Poznania w 1945 został mianowany naczelnikiem Wydziału Odbudowy Urzędu Wojewódzkiego i nadzwyczajnym komisarzem odbudowy miast i wsi województwa poznańskiego. W latach 1946–1968 dyrektor Zjednoczenia Przemysłu Materiałów Budowlanych w Poznaniu i naczelnik odbudowy województwa poznańskiego. Wówczas założył czasopismo „Materiały Budowlane”, zamieszczając w nim również i swoje artykuły[1]. W 1947 rozpoczął pracę naukowo–dydaktyczną w Szkole Inżynierskiej w Poznaniu obejmując wykłady ze statyki budowlanej. W 1950 uczestniczył w organizowaniu Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej, a w latach 1950–1952 był dziekanem Wydziału Budownictwa Lądowego oraz w latach 1952–1955 rektorem tej uczelni. W latach 1955–1956 prorektor Politechniki Poznańskiej do spraw Studiów wieczorowych[1]. W 1957 został docentem.

Izba Rzemieślnicza w Poznaniu

Zaprojektował konstrukcje następujących obiektów:

Był członkiem Komisji Nauk Technicznych Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, a także pełnił liczne funkcje polityczne i społeczne w PPS, następnie PZPR, Wojewódzkiej Radzie Narodowej, Naczelnej Organizacji Technicznej, Froncie Narodowym, Związku Nauczycielstwa Polskiego, Towarzystwie Przyjaźni Polsko-Radzieckiej[5]. Członek założyciel Polskiego Związku Inżynierów Budowlanych[6]. Był także prezesem Klubu Sportowego „Budowlani” (1947) oraz komandorem Yacht Klubu w Poznaniu[7].

Dwukrotnie żonaty. Po raz pierwszy z Marią Lorenc[7], od 19 marca 1932 z Krystyną z Kopystyńskich[3] (1906–1985), z którą miał syna Jana Stanisława (1935–2020)[5][8].

Został pochowany 18 listopada 1969 w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Junikowo w Poznaniu (AZ-P-55)[8].

Ordery i odznaczenia

Wybrane publikacje

  • Żelbet (1926)
  • Statyka budowli i wytrzymałości materiałów budowlanych (1952)
  • Budownictwo żelbetowe cz. 1–2 (1953–1955)
  • Zasady technologii robót budowlanych, cz. 1–2 (1959–1960)[5]

Przypisy

  1. ↑ a b c d e Gąsiorowski i Topolski ↓, s. 864.
  2. ↑ Jan Zaus - doc. mgr inż. (1889–1969) Grave Site | BillionGraves [online], BillionGraves [dostęp 2018-02-17] (ang.).
  3. ↑ a b c Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest? Uzupełnienia i sprostowania. Warszawa: 1939, s. 359. [dostęp 2021-12-05].
  4. ↑ Projekt - Miasto. Wspomnienia poznańskich architektów 1945–2005, Henryk Marcinkowski i inni, Poznań: Wydawnictwo Miejskie Posnania, 2013, s. 343, ISBN 978-83-7768-069-8, OCLC 871701842.
  5. ↑ a b c Gąsiorowski i Topolski ↓, s. 865.
  6. ↑ PZIiTB, s.5. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
  7. ↑ a b c d e f g h i j k l Jarosław Matysiak: Materiały Jana Zausa (1889–1969) P. III-48 PAN Archiwum w Warszawie Oddział w Poznaniu [dostęp 2021-12-05].
  8. ↑ a b Plan Poznania - Cmentarze [online], www.poznan.pl [dostęp 2021-12-05].
  9. ↑ M.P. z 1955 r. Nr 117, poz. 1543 (ISAP) „za zasługi w pracy zawodowej w dziedzinie szkolnictwa wyższego”.
  10. ↑ M.P. z 1955 r. Nr 103, poz. 1410 (ISAP) - Uchwała Rady Państwa z dnia 24 lutego 1955 r. nr 0/343 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego.

Bibliografia

  • Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski (red.): Wielkopolski Słownik Biograficzny. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 864–865. ISBN 83-01-02722-3.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya