Jan Zemełka

Jan Zemełka (ur. 1539 w Kurowie koło Konina, zm. 27 grudnia 1607 w Koninie) – polski lekarz i filozof, działacz społeczny.

Był synem Anny i Macieja Zemełków (ojciec był sołtysem Kurowa). Jego mieszczańska rodzina wzbogaciła się dzięki udzielaniu kredytów kapitałowych. Ojciec zakupił place w Koninie, folusz na Borzętowie i sołectwo w Kurowie, wsi miejskiej Konina. Rozpoczął budowę pierwszej murowanej kamienicy w konińskim rynku („domu Zemełki”).

Jan Zemełka w 1560 r. podjął studia na Akademii Krakowskiej na Wydziale Sztuk Wyzwolonych, które ukończył w 1569 roku ze stopniem mistrza (magister artium). Później w latach 1570–1571 przebywał w Krakowie odpracowując – zgodnie ze zwyczajem – dwa lata w charakterze pomocnika profesora. Następnie kontynuował studia na słynnym uniwersytecie w Padwie na wydziale medyko-filozoficznym uzyskując w 1575 r. tytuł doktora medycyny i filozofii.

Po powrocie do kraju i krótkim pobycie w Koninie Zemełka przeniósł się do Kalisza, w którym spędził kolejne lata, podczas których aż 11 razy pełnił funkcje urzędowe (burmistrza, wójta, rajcy) oraz prowadził praktykę lekarską. Ożenił się z córką złotnika Marcina Rożka z Koła. Podczas zarazy w 1588 r. Zemełka tajemniczo zniknął z Kalisza z miejską kasą.

Uposażył w 1599 r. kolegium mansjonarskie w Koninie, zapisując 12 713 florenów, sprzęty i szaty liturgiczne, kamienicę oraz księgozbiór. Gdy zmarł bezpotomnie, uposażył szpitale w Koninie i w Kaliszu, utworzył fundację stypendialną dla niezamożnych synów mieszczan z Konina, Koła i Kalisza. Darował 600 florenów Koninowi i zapisał 100 florenów na studia włoskie z teologii. Został pochowany w podziemiach konińskiej kaplicy św. Jana Chrzciciela (Zemeliańskiej), którą sam ufundował[1].

Swojej Alma Mater, Uniwersytetowi Jagiellońskiemu, w 1602 r. ufundował pierwszą w Polsce katedrę anatomii i botaniki lekarskiej.

W Koninie z jego imieniem wiążą się: „dom Zemełki”, pierwszy murowany dom w Koninie, „kaplica Zemełki” przy farze św. Bartłomieja, Osiedle Jana Zemełki.

Bibliografia

  • Janusz Sobczyński, Jan Zemełka (Zemelius) z Konina, Jerzy Łojko, Krzysztof Gorczyca (red.), Konin 2006, ISBN 83-87582-20-4.
  • Strona oddziału PTTK w Koninie
  • Portal Konińskiej Starówki
  • Kalisko-konińskie dzieje Zemeliusa
  • Jan Zemełka (Zemelius) z Konina. konin.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-08-25)].
  • Muzeum anatomii UJ

Przypisy

  1. ↑ Rok Jana Zemełki w Koninie [online], Nauka w Polsce [dostęp 2022-10-29] (pol.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya