Janina Weneda
| Data i miejsce urodzenia |
26 czerwca 1926 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
29 stycznia 2014 |
| Narodowość | |
| Dziedzina sztuki | |
| Odznaczenia | |
Janina Weneda, właśc. Janina Perathoner z domu Wdzięczna (ur. 26 czerwca 1926 w Koninie[1], zm. 29 stycznia 2014 tamże[2]) – polska pisarka powieści historycznych i nauczycielka. Napisała piętnaście książek, w tym pozycje dla dzieci, legendy o Koninie oraz powieści historyczne.
Życiorys
Jej rodzicami byli Mieczysław, ślusarz i Eleonora z d. Rzepka, gospodyni domowa. W 1939 roku ukończyła Szkołę Powszechną Żeńską im. Marii Konopnickiej w Koninie i zdała egzamin do gimnazjum, z powodu wybuchu II wojny światowej nie podjęła tam jednak nauki[3]. Podczas okupacji niemieckiej pracowała w niemieckich domach jako służąca, sprzątaczka i pomoc domowa oraz jako magazynierka i pielęgniarka. W 1943 roku poznała Austriaka, Wiktora Perathonera, z którym po wojnie wzięła ślub[3].
W 1946 roku zdała tzw. małą maturę, następnie uczęszczała w przyspieszonym trybie do liceum ogólnokształcącego, podjęła także pracę w Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. Po ukończeniu szkoły średniej, w 1947 roku podjęła studia polonistyczne na Uniwersytecie Poznańskim[2][3]. Tytuł magistra uzyskała 11 grudnia 1951[2] u profesora Wacława Kubackiego. Po powrocie do Konina, 10 lutego 1952 roku podjęła pracę w Liceum Pedagogicznym, a od września 1952 roku pracowała w Liceum Ogólnokształcącym w Kleczewie. W sierpniu 1955 roku na własną prośbę odeszła z pracy w liceum w Kleczewie i przeprowadziła się do Warszawy, gdzie podjęła pracę w Centralnym Zarządzie Zaopatrzenia Rolnictwa[4].
W lipcu 1956 roku otrzymała paszport i wyjechała do Innsbrucka, gdzie 1 października tego samego roku wzięła ślub z Wiktorem Perathonerem, małżeństwo okazało się jednak rozczarowaniem i w lipcu następnego roku powróciła do Polski[5]. Pracowała następnie jako bibliotekarka w Szkole Powszechnej nr 64 w Poznaniu, a od 1958 roku jako nauczycielka i bibliotekarka w Szkole Powszechnej nr 38 na Winogradach. W 1959 roku została zatrudniona w organizowanej przy Kopalni Węgla Brunatnego „Konin” Zasadniczej Szkole Górniczej w Marantowie, dzisiejszym Zespole Szkół Górniczo-Energetycznych im. Stanisława Staszica. W latach 1961–1973 pełniła funkcję zastępcy dyrektora Zasadniczej Szkoły Górniczej[5]. 14 października 1973 roku otrzymała tytuł profesora szkoły średniej[6]. W sierpniu 1981 roku przeszła na emeryturę, do 1994 roku pracowała jednak w niepełnym wymiarze. W szkole pracowała jako nauczycielka języka polskiego i organizatora orientacji zawodowej oraz bibliotekarka i kierownik biblioteki[6].
Twórczość pisarską podjęła po przejściu na emeryturę, zadebiutowała w 1987 roku powieścią Słowiana, którą wydała używając pseudonimu Janina Weneda[7]. Angażowała się w działalność Związku Literatów Polskich, Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich oraz Towarzystwa Regionalnego w Koninie[7].
W 2010 roku, z powodu pogarszającego się stanu zdrowia, przeniosła się do Domu Pomocy Społecznej w Koninie. 17 kwietnia 2012 roku cały swój majątek – dom piętrowy z ogrodem przy ul. Staszica oraz prawa autorskie do swoich książek przekazała miastu[1][7][8].
Zmarła 29 stycznia 2014 roku i pochowana została na cmentarzu przy ulicy Kolskiej w Koninie[8].
Odznaczenia i wyróżnienia
Źródło:[8]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1981)
- Złoty Krzyż Zasługi (1974)
- Odznaka honorowa „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego” (1969)
- Odznaka „Zasłużony dla Rozwoju Zagłębia Konińskiego”
- Zasłużony dla Miasta Konina (1978)
- wpis do Księgi Zasłużonych dla Miasta Konina (1989)
- Nagroda Ministra Oświaty i Wychowania (1977)
- Nagroda Kuratora Oświaty i Wychowania (dwukrotnie)
- Statuetka Benedykta (1999, przyznawana przez „Przegląd Koniński”)
- Tytuł Człowieka Roku (2003, przyznawana przez kapitułę konkursu Złotego Konia)
- „Kariatyda Wielka” (2012)
Upamiętnienie
Jedno z rond Konina uhonorowano jej imieniem[9]. W Zespole Szkół Górniczo–Energetycznych w Koninie nadano jej imię szkolnemu Salonowi Literackiemu[8]
W muzeum w Gosławicach 25 września 2014 roku odbyła się wystawa poświęcona jej działalności literackiej. W tym samym czasie obok ronda postawiono tablicę z informacjami o pisarce i okładkami jej książek[10].
Publikacje
- Janina Weneda: Dla nas nie ma róż. Powieść z czasów powstania styczniowego. Konin: 1997.
- Janina Weneda: Doktor Zemelius. Powieść biograficzna. Konin: 1996.
- Janina Weneda: Miecz i miłość. Konin: 1997.
- Janina Weneda: Opowieści milowego słupa. Konin: 1993.
- Janina Weneda: Powrót do Enklawy Przeszłości. Powieść futurystyczna. Konin: 2001.
- Janina Weneda: Słowiana. Powieść legenda. Konin: 1987.
- Janina Weneda: Światło w cieniach puszczy. Powieść-legenda z przełomu X i XI wieku. Konin: 1998.
- Janina Weneda: Zmierzch chwały. Konin: 1995.
- Janina Weneda: Zofia Kamila. Vie romancée. Konin: 1999.
- Janina Weneda: Zapomniany mocarz. Konin: 2014.
Źródło: Katalog Biblioteki Narodowej[11].
Przypisy
- ↑ a b Janina Perathoner (ul. Stanisława Staszica). Stowarzyszenie ONA. [dostęp 2014-09-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-04-12)]. (pol.).
- ↑ a b c Danuta Bartosz (oprac.): Janina Perathoner. Związek Literatów Polskich Oddział w Pozaniu. [dostęp 2014-09-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-09-26)]. (pol.).
- ↑ a b c Poturała 2023 ↓, s. 420.
- ↑ Poturała 2023 ↓, s. 42.
- ↑ a b Poturała 2023 ↓, s. 421.
- ↑ a b Poturała 2023 ↓, s. 422.
- ↑ a b c Poturała 2023 ↓, s. 423.
- ↑ a b c d Poturała 2023 ↓, s. 424.
- ↑ KONIN. Rondo Lecha i Marii Kaczyńskich obok ronda Tadeusza Mazowieckiego [online], Konińska Gazeta Internetowa, 26 lutego 2014 [dostęp 2024-03-26] (pol.).
- ↑ Rondo Janiny Wenedy [online], Urząd Miejski w Koninie, 27 czerwca 2014 [dostęp 2022-10-29].
- ↑ Weneda, Janina (1926-2014) [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2024-03-26] (ang.).
Bibliografia
- Wioletta Poturała, Janina Perathoner – Weneda (1926-2014) – życie i twórczość konińskiej nauczycielki i pisarki, „Polonia Maior Orientalis”, 10, 2023, s. 419-426, ISSN 2392-0106.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.