Janusz Janecki

Janusz Andrzej Janecki

Janusz Janecki, 2004
Data i miejsce urodzenia	21 stycznia 1937 Siedliszcze (gmina Dubienka)
Data i miejsce śmierci	19 listopada 2008 Lublin
Przyczyna śmierci	Powikłania powypadkowe
Zawód, zajęcie	architekt krajobrazu, przyrodnik, działacz społeczny, profesor SGGW i KUL
Rodzice	Stanisław Janecki, Feliksa Helena Janecka z domu Barańska
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Janusz Andrzej Janecki (ur. 21 stycznia 1937 w Siedliszczu, zm. 19 listopada 2008 w Lublinie) – polski architekt krajobrazu, naukowiec, przyrodnik, społecznik, profesor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego oraz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II.

Syn Stanisława (1884-1942) i Feliksy Heleny z domu Barańska (1893-1990). Brat Zofii Alicji Bogiel (1927-1999)^[1]. Ukończył studia na Wydziale Ogrodniczym SGGW w specjalizacji kształtowanie terenów zieleni (1961). W 1973 uzyskał stopień doktora, a w 1983 – doktora habilitowanego^[2]. Od 1995 był zatrudniony na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II na stanowisku profesora^[3]. Na tej uczelni stworzył od podstaw kierunek architektura krajobrazu KUL^[4]. Został też kierownikiem Katedry Kształtowania Krajobrazu i pierwszym dyrektorem Instytutu Architektury Krajobrazu KUL. Odniósł liczne sukcesy w pracy dydaktycznej, był promotorem i recenzentem nagradzanych prac naukowych, kierownikiem zespołów projektowych, organizatorem wielu wydarzeń oraz inicjatyw związanych z rozwojem dziedziny. Przez blisko 45 lat pracy zawodowej działał na rzecz ochrony przyrody w Polsce i rozwoju architektury krajobrazu.

Pracował m.in. w Lidze Ochrony Przyrody, Wyższej Szkoły Humanistycznej w Pułtusku (obecnie Akademia Humanistyczna w Pułtusku), Wyższej Szkole Ekologii i Zarządzania w Warszawie oraz w licznych komisjach i radach naukowych. Był m.in. jednym z delegatów z ramienia polskich organizacji pozarządowych na Szczyt Ziemi w Rio de Janeiro w 1992. Był także członkiem Kapituły Architektury Krajobrazu. Był autorem licznych opracowań projektowych z dziedziny architektury krajobrazu oraz wielu publikacji, m.in. wydanego w 1999 podręcznika „Fizjonomia polskiej szaty roślinnej”^[5], zbioru esejów poetyckich pod tytułem „Liście” (wydane dwukrotnie w 2000 i 2003) oraz skryptu „Sto zasad dobrego projektowania”. Był badaczem szaty roślinnej Polski, a w szczególności zbiorowisk roślinności synantropijnej w miastach oraz zbiorowisk stepowych południowo-wschodniej Polski. Przedstawił propozycję nowego zespołu roślinnego Festuco – Artemisietum austriacae. Opracował także nową metodę waloryzacji krajobrazu, którą określił mianem „Kryterium linii prostych”^[6]. Teoria opiera się o tezę, iż w naturze na żadnym stopniu jej organizacji nie występują linie proste. Stąd też proste w krajobrazie, budujące kształty antropogeniczne (zabudowa, infrastruktura) są naturze obce i świadczą o jej degradacji. Rozwinięcie metodyczne tej teorii bazuje na założeniu, że podstawą percepcji wizualnej krajobrazu są punkty zainteresowania w konkretnych polach widzenia, a podstawowym kryterium wartościowania krajobrazu w metodzie Janeckiego jest procentowy udział linii prostych w polu widzenia.

Brał udział w wykonaniu dokumentacji licznych obszarów chronionych, w tym parków krajobrazowych oraz wielu rezerwatów i pomników przyrody Lubelszczyzny i Mazowsza^[7]. Uczestniczył w pracach nad utworzeniem: Strzeleckiego Parku Krajobrazowego (utworzony w 1983), Mazowieckiego Parku Krajobrazowego (1986/1987), rezerwatów przyrody na Lubelszczyźnie: „Dębniak” (1978), obecnie znajdującego się na terenie Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego, rezerwatów „Żmudź” (1980) i „Siedliszcze” (1975) w powiecie chełmskim, których był pomysłodawcą. Na Mazowszu: „Grabicz” (1978), „Świder” (1978), „Stawy Raszyńskie” (1978), „Biele Chojnowskie” (1979), „Bagno Jacka” (1981), „Dąbrowa świetlista” (1990), a także specjalnych pomników przyrody: „Mrowiska” w województwie mazowieckim, oraz „Kamieniołom” i „Wisienka stepowa” na Lubelszczyźnie. W latach 90. XX w. angażował się w działania związane z utworzeniem projektowanego Turnickiego Parku Narodowego^[8]. W 2000 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski^[9].

Profesor Janusz Janecki zmarł w wyniku powikłań powypadkowych 19 listopada 2008 roku^[10]. Pochowany jest na cmentarzu parafialnym w Warszawie–Aleksandrowie^[11].

• J. Janecki, 1974, Degeneracja lotniskowej runi darniowej na glebach lekkich, Phytocenosis3.3/4, s. 259–266.
• J. Janecki, 1981, Teoria linii prostych w krajobrazie, Miasto 6, s. 17–24
• J. Janecki, 1983, Człowiek a roślinność synantropijna miasta na przykładzie Warszawy, Wydawnictwo SGGW-AR, Warszawa.
• J. Janecki, 1995, Natura jest krzywa, „Człowiek i przyroda”, nr 3, Eko KUL, Lublin, s. 35–42.
• J. Janecki, 1999, Fizjonomia polskiej szaty roślinnej, Redakcja Wydawnictw KUL, Lublin.
• J. Janecki, C. Wysocki, 1976, Nowe trawy dla potrzeb terenów zieleni, Ogrodnictwo 6, s. 161–163.
• J. Janecki, 2003, Liście, Wydawnictwo Blue-Graph, Warszawa (II wyd.)^[12]

• Nota biograficzna na stronie „Pracowni na rzecz wszystkich istot”
• Nekrolog na stronie KUL
• Wywiad z profesorem Januszem Janeckim na łamach „Dzikiego Życia” (maj 2007)
• Strona Katedry Ochrony Środowiska SGGW
• Dr hab. inż. Janusz Andrzej Janecki, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2010-03-12] .
• Krzysztof Wojciechowski, Liście, „Dzikie Życie”, 4/118 2004 kwiecień 2004