Janusz Nikodemski

Janusz Nikodemski

„Kmicic”

kapitan
Data i miejsce urodzenia	20 września 1928 Katowice
Data i miejsce śmierci	30 marca 2022 Katowice
Przebieg służby
Lata służby	1943–1947
Siły zbrojne	Armia Krajowa Polskie Siły Zbrojne
Jednostki	Batalion „Chrobry I”, 3 Dywizja Strzelców Karpackich
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa: powstanie warszawskie
Późniejsza praca	ekonomista
Odznaczenia

Janusz Nikodemski, ps. „Kmicic” (ur. 20 września 1928 w Katowicach, zm. 30 marca 2022 tamże) – polski ekonomista, księgowy, powstaniec warszawski, żołnierz Polskich Sił Zbrojnych.

Urodził się 20 września 1928 roku w Katowicach^[1], gdzie mieszkał wraz z rodziną do 1939 roku, kończąc 5 klas szkoły powszechnej^[2]. W 1940 roku został z miasta wysiedlony, po czym zamieszkał wraz z rodziną w Warszawie^[3], przy Rynku Starego Miasta 11^[1].

Na przełomie 1942 i 1943 roku zaangażował się w działalność konspiracyjną, roznosząc ulotki i nielegalne materiały prasowe^[2]. W 1943 roku wstąpił do Armii Krajowej^[4]. Jako 16-latek wziął udział w powstaniu warszawskim^[5]. Walczył w batalionie „Chrobry I” zgrupowania „Kuba”-„Sosna”, w plutonie bojowym por. Władysława „Konara” Jachowicza, a następnie w plutonie por. Stanisława „Grzywy” Dąbrowskiego^[4]. Walczył na Woli, a gdy rejon ten został zajęty przez Niemcy, to wycofał się wraz z oddziałem w stronę Starego Miasta, a potem kanałami do Śródmieścia Północnego^[5].

5 października 1944 roku wraz z całym oddziałem został wzięty niewoli niemieckiej^[4]. Osadzono go w Stalagu 344 Lamsdorf, a następnie do Stalagu IV B Mühlberg, skąd skierowano go na roboty przymusowe w fabryce samolotów w Brockwitz^[1]. W maju 1945 roku został wyzwolony przez armię amerykańską podczas ewakuacji załogi fabryki^[4].

Z angielskiego obozu przejściowego wyjechał do Włoch, by dołączyć do 2 Korpusu Polski^[5]. Od 1 lipca 1946 roku do 8 stycznia 1947 roku służył w 3 Dywizji Strzelców Karpackich jako kancelista. Po kilkumiesięcznym oczekiwaniu na repatriację w Wielkiej Brytanii powrócił do Polski w styczniu 1947 roku^[4]. Zamieszkał w Katowicach^[3].

W 1952 roku ukończył studia wyższe I stopnia w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Poznaniu. Zaczął pracę w Biurze Organizacji Rachunkowości jako aspirant, a po jego likwidacji – w Centrali Nasiennej w charakterze głównego księgowego. W 1955 roku zaczął pracę w Wojewódzkiej Komisji Planowania Gospodarczego^[2]. W 1963 roku uzyskał tytuł magistra ekonomii na Wyższej Szkole Ekonomicznej w Katowicach^[4].

Był członkiem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację^[4] i Związku Powstańców Warszawskich, gdzie w 2012 roku przejął po Marii Dembek przewodnictwo w katowickim kole związku^[5]. Ponadto był członkiem Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, gdzie m.in. pełnił funkcję członka Zarządu Głównego^[6] i sekretarza Sądu Koleżeńskiego^[7].

Zmarł 30 marca 2022 roku w Katowicach. Pochowano go na cmentarzu przy ulicy H. Sienkiewicza (aleja VII, grób 114). Jego grób wpisany został do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski^[1][8].

Pochodzi z rodziny Henryka i Janiny z domu Muszyńska^[1]. Ojciec był księgarzem i przed II wojną światową prowadził księgarnię w Katowicach^[9]. Janusz Nikodemski mieszkał wówczas wraz z rodziną przy ulicy Dworcowej 15^[9][10], natomiast po wojnie zamieszkał w katowickiej Koszutce^[3].

Miał siostrę i brata^[9].

• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2010)^[11]
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
• Krzyż Walecznych
• Medal Wojska
• Złoty Krzyż Zasługi
• Srebrny Krzyż Zasługi
• Warszawski Krzyż Powstańczy
• Medal Zwycięstwa i Wolności 1945
• Krzyż Armii Krajowej
• Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
• Medal „Pro Memoria” (2011)^[12]
• Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
• Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego”

Źródło:^[2][4].