Jaskinia Juhaska

Jaskinia Juhaska

Plan jaskini
Państwo	Polska
Województwo	małopolskie
Położenie	Tatry Zachodnie Dolina Strążyska
Właściciel	Skarb Państwa (Tatrzański Park Narodowy)
Długość	23 m
Głębokość	16 m
Deniwelacja	16 m
Wysokość otworów	1570, 1586 m n.p.m.
Wysokość otworów nad dnem doliny	115 m
Ekspozycja otworów	ku NW, ku górze (Orle Okno)
Data odkrycia	znana od dawna
Kod	(nr inwentarzowy PIG) T.D-14.01
Położenie na mapie Tatr Jaskinia Juhaska
Położenie na mapie Karpat Jaskinia Juhaska
49°15′16″N 19°56′36″E/49,254364 19,943236

Jaskinia Juhaska, dawniej zwana Grotą Juhaską – jaskinia, a właściwie schronisko, w Dolinie Strążyskiej w Tatrach Zachodnich^[1]. Ma dwa otwory wejściowe znajdujące się w północnej ścianie Juhaskiej Turni w masywie Długiego Giewontu, w żlebie Banie, w odległości ok. 100 m w prostej linii od Wyżniej Suchej Przełęczy, na wysokościach 1570 m i 1586 m n.p.m. (Orle Okno). Długość jaskini wynosi 23 metry, a jej deniwelacja 16 metrów^[2].

Jaskinię stanowi obszerna sala (23 metry długości, 5 metrów szerokości) ze stromo wznoszącym się dnem zaczynająca się zaraz za dużym otworem wejściowym. W jej stropie znajduje się drugi, duży otwór wejściowy^[3].

W jaskini brak jest nacieków. Ściany są suche. Otwór w stropie powoduje, że w całym schronisku jest jasno^[3].

Jaskinia była znana od dawna. Z Zakopanego można dostrzec okno (drugi otwór) ponad głównym wejściem do niej. Nadano mu nazwę Orle Okno, gdyż dawniej często przebywały na nim orły.

Jaskinia po raz pierwszy została zbadana w 1907 r. przez wyprawę Mariusza Zaruskiego, Aleksandra Znamięckiego i B. Romaniszyna z przewodnikiem Stanisławem Gąsienicą Byrcynem. Opisał ją Mariusz Zaruski, zwiedzał m.in. Tytus Chałubiński, który zbierał mchy do swojej pracy naukowej.

Mariusz Zaruski tak opisuje podejście do niej:

...wydostajemy się na przełączkę pomiędzy Giewontem a Suchym Wierchem (Przełączka Sucha). Żlebem po drugiej stronie przełączki schodzimy ok. 40 m, po czym bardzo stromym zachodzikiem, w rodzaju kominka, wspinamy się (niełatwo) na skośny, szerszy zachód, który nas wprowadza na mały upłazek; obniżamy się kilka metrów i w wielkiej ekspozycji trawersujemy poziomo trawiastą półeczką kilka metrów, obchodząc w ten sposób przewieszoną ściankę. Stąd usypiskiem dostajemy się bez trudu do groty. Droga od chwili opuszczenia żlebu spod Suchej Przełączki jest silnie eksponowana.

W wylocie jaskini Zaruski z towarzyszami znaleźli ułożony z kamieni kopczyk i leżący przy nim drewniany krzyż, ustawiony w miejscu, w którym w 1879 r. śmierć poniósł 9-letni juhas Józef Hadowski. Był on pierwszą zarejestrowaną ofiarą Giewontu. Na pamiątkę jego [Józka] grocie daliśmy nazwę Juhaskiej – pisał Zaruski w 1907 r. w „Taterniku”^[4].

Pierwszy dokładny plan i opis jaskini sporządził Kazimierz Kowalski w 1951 roku^[3].

• Mariusz Zaruski: Na bezdrożach tatrzańskich. Łomianki: Wyd. LTW, 2007. ISBN 978-83-7565-004-4.
• Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.