Jazdów

Ten artykuł dotyczy grodu. Zobacz też: Osiedle Jazdów – kolonia domków fińskich w Warszawie.
Zamek Ujazdowski
Projekt kościoła Ujazdowskiego na akwareli Zygmunta Vogela (ok. 1800)
Park Agrykola i Kanał Piaseczyński

Jazdów – historyczny gród i dwór książąt mazowieckich znajdujący się na terenie Ujazdowa w Warszawie.

Historia

W granicach administracyjnych miasta najstarszy po grodzie na Bródnie, powstał prawdopodobnie na początku XIII wieku[1]. Na jego istnienie w tym okresie są tylko dowody pisane.

Jazdów strzegł osady handlowej Solec (XII w.), gdzie istniała lokalna przeprawa wiślana do wsi Kamion (istniejącej już w 1065 roku, dzisiejszy Kamionek). Zaplecze gospodarcze zapewniała mu wieś Mokotowo (obecnie Mokotów), a do jego obrony miała powstać strażnica we wsi Służewo (obecnie Służew, położony na obszarze dwóch dzielnic – Mokotowa i Ursynowa).

Gród został zniszczony podczas najazdu Litwinów w 1262 roku, podczas którego zabito księcia mazowieckiego Siemowita I i porwano jego syna Konrada II. Kolejny raz gród został zniszczony w 1282 roku przez księcia płockiego Bolesława II walczącego z księciem czerskim Konradem II.

Po zniszczeniu, dwór książęcy został przeniesiony do Starej Warszawy (Warszowa), zaś Jazdów stał się wykorzystywaną okazjonalnie letnią rezydencją księcia. Drewniane zabudowania istniały do XVII wieku.

W połowie XVI w. w Jazdowie zbudowano duży drewniany dwór królowej Bony, który został później podmiejską siedzibą jej córki, Anny Jagiellonki, oraz Stefana Batorego. Prawdopodobnie był też tymczasową siedzibą Zygmunta III Wazy, w czasie gdy przebudowywano Zamek Królewski w Warszawie – nowej stolicy Polski (1596)[2].

12 stycznia 1578 na dworze w Jazdowie miało miejsce pierwsze przedstawienie tragedii Jana Kochanowskiego Odprawa posłów greckich. Wydarzenie to uświetniało uroczystość weselną Jana Zamoyskiego i Krystyny Radziwiłłówny, na której była też obecna para królewska Stefan Batory i Anna Jagiellonka[3].

W 1624 Zygmunt III Waza zbudował na jego miejscu murowany Zamek Ujazdowski.

Budowa i rozbudowa królewskiej rezydencji w Ujazdowie trwała nadal w czasach Władysława IV (podczas potopu szwedzkiego mieszkał w niej Karol Gustaw; doszło wówczas do zniszczeń i grabieży)[2].

W 1668 roku Ujazdów otrzymał od Jana Kazimierza Teodor Denhoff (podkomorzy koronny), który przekazał posiadłość swojemu zięciowi, Stanisławowi Herakliuszowi Lubomirskiemu; w roku 1683 sejm zatwierdził darowiznę, uznając Ujazdów za dobra dziedziczne Lubomirskich[4]. Po śmierci Stanisława Lubomirskiego (1702) został wydzierżawiony Augustowi II. Zamek poddano modernizacji według projektów wybitnych architektów, tj. Pöppelmann i Deybel. W roku 1764 spadkobiercy Lubomirskiego sprzedali Ujazdów Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu, który nie angażował się w przebudowę zamku, koncentrując się na urządzaniu Łazienek Królewskich[2].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 1039. ISBN 83-01-08836-2.
  2. ↑ a b c Ewa Gorządek: Zamek Ujazdowski – Historia. [w:] Strona internetowa Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski [on-line]. csw.art.pl. [dostęp 2017-02-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
  3. ↑ Jan Pelc, Jan Kochanowski a Warszawa. Premiera „Odprawy posłów greckich” w podwarszawskim Ujazdowie w 1578 r., Stolica nr 35 (977) z 28 sierpnia 1966, s. 6-7
  4. ↑ Jazdów: historia i pamięć. [w:] strona w portalu Muzeum Zamku i Szpitala Wojskowego na Ujazdowie [on-line]. Stowarzyszenie Szpitala Ujazdowskiego. [dostęp 2017-02-07].; źródła: Alicja Lutostańska – Willa drewniana Anny Jagiellonki w Ujazdowie; Dzieje kształtowania architektury pałacu w Ujazdowie od 1624 roku, [w:] „Jazdów” pod redakcją Edwarda Rużyłły, Wojskowy Instytut Medyczny, Warszawa 2008.

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya