Jelling

Jelling
Ilustracja
Kościół w Jelling
Państwo

 Dania

Region

Dania Południowa

Gmina

Vejle

Powierzchnia

89 km²

Populacja (2008)
• liczba ludności


3 178

Kod pocztowy

7300

Położenie na mapie Danii Południowej
Mapa konturowa Danii Południowej, u góry znajduje się punkt z opisem „Jelling”
Położenie na mapie Danii
Mapa konturowa Danii, po lewej znajduje się punkt z opisem „Jelling”
Ziemia55°45′N 9°25′E/55,750000 9,416667
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Grób Gorma Starego w kościele w Jelling (miejsce pochówku pod posadzką świątyni oznaczone jest srebrnym zygzakiem będącym fragmentem czarnego ornamentu posadzki)

Jelling – miasto w środkowej Jutlandii w Danii, w gminie Vejle, 3178 mieszkańców (2008). Miasto jest przystankiem na trasie kolejowej Vejle–Holstebro. Znane jest przede wszystkim z kościoła, kurhanów i kamieni runicznych związanych z duńskimi pochówkami królewskimi w X w. Zostały one w 1994 r. wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Kościół w Jelling

Najstarszy, drewniany kościół z X w. spłonął ok. 960–985 r. Na jego miejscu zbudowano jeszcze co najmniej dwie drewniane świątynie, zanim w ok. 1100 r. powstał obecny kościół murowany, romański, do którego później dobudowano gotycką wieżę, a następnie kruchtę[1]. Kościół spłonął w pożarze miasteczka w 1679 r., lecz został odbudowany[2]. W 1874 r. odkryto w świątyni najstarsze freski w Danii z ok. 1080–1100 r. Pod posadzką przed ołtarzem głównym złożono w 2000 r. przypuszczalne szczątki Gorma Starego. Uprzednio, po wydobyciu ich z miejsca oryginalnego pochówku, były one przechowywane w Muzeum Narodowym w Kopenhadze.

Kamienie runiczne

 Osobny artykuł: Kamienie runiczne z Jelling.

Przed wejściem do kościoła w Jelling znajdują się dwa kamienie runiczne. Mniejszy z nich, pochodzący z początku X wieku, został postawiony przez pierwszego duńskiego króla Gorma Starego na cześć jego żony. Świadczy o tym napis na kamieniu: Król Gorm stawia ten nagrobek swojej żonie Tyrze pani Danii. Drugi z nich – młodszy o kilkadziesiąt lat – pochodzi z czasów Haralda Sinozębego i widnieje na nim najstarszy wizerunek Chrystusa odnaleziony w Danii.

Kurhany

W otoczeniu kościoła znajdują się dwa wielkie kurhany, będące największymi obiektami tego typu w Danii. Uważa się, że należą one do króla Gorma Starego i jego żony Tyry, nie zostało to jednak potwierdzone. Średnica kurhanów wynosi ok. 70 m, a oryginalna ich wysokość miała ok. 10 m. Północny kurhan posiada pochodzącą z poł. X w. komorę grobową, która została odsłonięta w 1820 r., podczas wielkiej suszy, kiedy w poszukiwaniu wody wykopano dół w kurhanie. W drewnianej komorze znaleziono trumnę ze zmurszałym wiekiem, które załamało się podczas otwierania, oraz kilka drobnych rozproszonych przedmiotów: pomalowane kawałki drewna, figurki ptaków z brązu i mały srebrny pucharek złocony wewnątrz[3]. Grób został naruszony prawdopodobnie już w czasach wikingów i istnieje przypuszczenie, że dokonano tego w zw. z translacją zwłok Gorma Starego z kurhanu do sąsiadującego z nim kościoła. Południowy kurhan został dokładnie zbadany w 1861 r. i ponownie w l. 40. XX w. Nie znaleziono w nim jednak żadnej komory grobowej, co może świadczyć, że pełnił on jedynie rolę pomnika grobowego, a nie grobu[1].

Herb Jelling

Miasto otrzymało herb w 1977 r. Jego autorami byli P. Warming i C.A. Friis[4]. W polu czarnym złoty fantastyczny stwór o głowie gryfa z ogonem i czterema łapami z pazurami. Szyja, tułów i ogon stwora oplecione są srebrnym wężem, z którym stwór zdaje się walczyć. Ornament został zapożyczony z jednego z kamieni runicznych ustawionych przed kościołem w Jelling.

Przypisy

  1. ↑ a b Værd at se i Danmark. Seværdigheder fra A-Å, Høst & Søn, Kopenhaga 1998, str. 127.
  2. ↑ Lademann, t. 12, Kopenhaga 1984, str. 195.
  3. ↑ Lademann, t. 12, Kopenhaga 1984, str. 196.
  4. ↑ Jakob H. Zeuthen: Bogen om danske kommunevåbener, Aschehoug Forlag 2000, str. 63.

Bibliografia

  • Lademann, t. 12, Kopenhaga 1984, ISBN 87-15-06063-2
  • Værd at se i Danmark. Seværdigheder fra A-Å, Høst & Søn, Kopenhaga 1998, ISBN 87-14-29436-2
  • Jakob H Zeuthen, Bogen om danske kommunevåbener, Franz Sedivy, wyd. 1. udg, [København]: Aschehoug Forlag, 2000, ISBN 87-11-12863-1, OCLC 48379228.
  • Dania, seria: Przewodnik Pascala, Wydawnictwo Pascal, Bielsko-Biała 2006, str. 303, ISBN 83-7304-545-7

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya