Jerry Lewis
Jerry Lewis (lata 60.) | |
| Imię i nazwisko |
Jerome Joseph Levitch |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
16 marca 1926 |
| Data i miejsce śmierci |
20 sierpnia 2017 |
| Zawód |
aktor, komik, producent filmowy, scenarzysta, reżyser, piosenkarz |
| Współmałżonek |
Patti Palmer |
| Lata aktywności |
1931–2016 |
| Odznaczenia | |
| Strona internetowa | |

Jerry Lewis, właśc. Jerome Joseph Levitch[1] (ur. 16 marca 1926 w Newark, zm. 20 sierpnia 2017 w Las Vegas) – amerykański komik, aktor, producent filmowy, scenarzysta, reżyser, piosenkarz. Wielokrotnie występował wspólnie z Deanem Martinem, tworząc jeden z najsłynniejszych aktorskich duetów na scenie, w telewizji i filmie[2].
8 lutego 1960 otrzymał dwie własne gwiazdy w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdujące się przy 6821 Hollywood Boulevard (film) i 6150 Hollywood Blvd. (telewizja)[3][4]. W 1984 został odznaczony Legią Honorową V klasy, a w 2006 Komandorią tego francuskiego orderu.
Życiorys
Urodził się w Newark w New Jersey w rodzinie artystów wodewilu jako syn Rachael „Rae” Levitch (z domu Brodsky; 1903–1983), pianistki, i Daniela „Danny’ego” Levitcha (1902–1980), ceremoniarza[5]. Uczęszczał do Irvington High School w Irvington[6].
W 1931, w wieku 12 lat zadebiutował na scenie w komedii. Porzucił szkołę średnią, aby występować w nowojorskich teatrach, programach burleskowych i nocnych klubach. W 1942 opracował procedury komiksowe, przyciągając Irvinga Kaye’a jako menedżera. W 1944 po raz pierwszy spotkał piosenkarza Deana Martina, a dwa lata później (1946) oficjalnie stali się zespołem występującym jako Martin i Lewis. Ich występ składał się ze śpiewu Martina i klaunady Lewisa. Dobrze przyjęte występy w Atlantic City, New Jersey oraz w nocnym klubie Copacabana w Nowym Jorku zaowocowały w 1948 ofertą Paramount[7].
Ich pierwszy wspólny film, komedia My Friend Irma (1949), ustanowił Martina i Lewisa gwiazdami kasowymi, a kontynuacje My Friend Irma Goes West i At War with the Army (oba z 1950) zakończyły się równie dużym sukcesem. Martin i Lewis stali się najpopularniejszym duetem komediowym dekady i pojawili się w ciągu ośmiu lat w 16 filmach, w tym Scared Stiff (1953), Living It Up (1954), Artists and Models (1955) i Hollywood or Bust (1956). Byli również częstymi gośćmi telewizyjnymi i gospodarzami programu NBC The Colgate Comedy Hour. To właśnie podczas ich pobytu w NBC Lewis rozpoczął długą współpracę z Muscular Dystrofhy Association (MDA)[8].
Przez wiele lat zajmował się działalnością dobroczynną, za którą w 2009 Amerykańska Akademia Filmowa przyznała mu Nagrodę za działalność humanitarną im. Jeana Hersholta.
Zmarł wskutek kardiomiopatii niedokrwiennej w swoim domu w Las Vegas w wieku 91 lat[9][10]..
Nagrody
| Rok | Nagroda | Kategoria | Film |
|---|---|---|---|
| 2005 | Nagroda Satelita | Nagroda im. Nikoli Tesli | – |
| 2006 | Nagroda Satelita | Znakomita gwiazda gościnna | Prawo i porządek: sekcja specjalna (2005) |
| 2009 | Nagroda Akademii Filmowej | Nagroda za działalność humanitarną im. Jeana Hersholta | – |
Przypisy
- ↑ Personalidade: Jerry Lewis (EUA). InterFilmes.com. [dostęp 2019-11-20]. (port.).
- ↑ Jerry Lewis. Listal. [dostęp 2019-11-20]. (ang.).
- ↑ Jerry Lewis. Walk of Fame. [dostęp 2025-02-07]. (ang.).
- ↑ Susan King, Hollywood Star Walk: Jerry Lewis, Actor, Director, „Los Angeles Times”, 15 czerwca 2010 [dostęp 2025-02-07] (ang.).
- ↑ Jerry Lewis Biography (1926-). Film Reference. [dostęp 2019-11-20]. (ang.).
- ↑ Jerry Lewis. Film Reference. [dostęp 2019-11-20]. (ang.).
- ↑ Jerry Lewis. ČSFD.cz. [dostęp 2019-11-20]. (cz.).
- ↑ Jerry Lewis, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2019-11-20] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
- ↑ Richard Natale, Carmel Dagan (2017-08-20), Jerry Lewis, Comedy Legend, Dies at 91, „Variety” [dostęp 2019-11-20] [zarchiwizowane z adresu 2017-08-20] (ang.).
- ↑ Dennis McLellan, The slapstick, the telethons, ‘L-a-a-a-dy!’ — comic and philanthropist Jerry Lewis dies at 91, „Los Angeles Times”, 20 sierpnia 2017 [dostęp 2025-02-07] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Jerry Lewis (1926–2017) w bazie IMDb (ang.)
- Jerry Lewis w bazie Filmweb
- Jerry Lewis w bazie Notable Names Database (ang.)
- Jerry Lewis w bazie Discogs.com (ang.)
- ISNI: 0000000354894217
- VIAF: 98006568
- ULAN: 500463934
- LCCN: n50053444
- GND: 118572474
- LIBRIS: 97mps94t3bxhxxl
- BnF: 119128927
- SUDOC: 026988917
- SBN: SBLV263987
- NLA: 35303535
- BNE: XX1074646
- NTA: 070258155
- BIBSYS: 90794074, 90981029
- PLWABN: 9810690192305606
- NUKAT: n2005145707
- J9U: 987007264416105171
- CONOR: 61922659
- BNC: 000040290
- ΕΒΕ: 268631
- KRNLK: KAC2020P8980
- WorldCat: E39PBJtRPKj4x8rr7Fkppt69Xd
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.