Jerzy Gert

Jerzy Gert
Imię i nazwisko

Ignacy Izaak Gärtner

Data i miejsce urodzenia

31 marca 1908
Tarnów

Pochodzenie

żydowskie

Data i miejsce śmierci

5 czerwca 1968
Kraków

Gatunki

muzyka poważna, muzyka rozrywkowa

Zawód

dyrygent, kompozytor

Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 10-lecia Polski Ludowej
Multimedia w Wikimedia Commons
Grób Jerzego Gerta na nowym cmentarzu żydowskim w Krakowie

Jerzy Gert, właśc. Ignacy Izaak Gärtner (ur. 31 marca 1908 w Tarnowie, zm. 5 czerwca 1968 w Krakowie)[1][2] – polski dyrygent i kompozytor.

Życiorys

Urodził się w Tarnowie, w rodzinie żydowskiej jako syn Henryka. W latach 1924–1932 kształcił się w Wiedniu w grze na fortepianie i skrzypcach oraz studiował teorię muzyki[3], początkowo w Neues Wiener Konservatorium, następnie w Universität für Musik und darstellende Kunst pod kierunkiem Hannsa Eislera, Josefa Polnauera oraz prywatnie u Arnolda Schönberga[1][4][3] i Albana Berga[3].

W latach 1933–1939 był kierownikiem wytwórni płytowej „Odeon” w Warszawie i dyrygował tam własną orkiestrą[1][3][5]. W 1939 wyjechał do Lwowa, gdzie do 1941 był dyrygentem Filharmonii Lwowskiej[1][6][5].

W 1943 został aresztowany przez niemieckie władze okupacyjne. Był więźniem nazistowskich obozów koncentracyjnych w Płaszowie i Mauthausen[1][6][5].

W 1946 dyrygował orkiestrą objazdową[5]. W 1947 powołał do życia Orkiestrę, a rok później Chór Polskiego Radia w Krakowie; pracą obu tych zespołów kierował do końca życia[6]. Równocześnie w latach 1954–1957 był kierownikiem artystycznym Teatru Mu­zycznego w Krakowie. Pod jego kierownictwem scena ta wystawiła pięć premier operetek: Hrabinę Maricę, Krainę uśmiechu, Wesołą wdówkę, Księżnę cyrkówkę i Noc w Wenecji[5]. W latach 1957–1962 był też kierownikiem artystycznym Filharmonii Krakowskiej[1][4][6].

Doko­nał wielu nagrań radiowych muzyki poważnej (jako pierwszy nagrał operę Król Roger Karola Szymanowskiego[4]), popularnej i rozrywkowej[6]. Jako kompozytor muzyki filmowej współpracował ze Studiem Filmowym „Semafor” i Filmem Polskim w Łodzi, komponując muzykę do filmu rysunkowego Lis Kitaszek i dokumentalnego Pokój zdobędzie świat (1961)[5]. W pierwszych latach po wojnie był jednym z najbardziej znanych muzyków w Polsce: „popularność zawdzięczał Polskiemu Radiu, na którego antenie nie było prawie dnia, by nie zabrzmiała orkiestra Gerta.”[7]. Był znanym kompozytorem muzyki rozryw­kowej[5] i autorem licznych aranżacji utworów polskich na potrzeby radia[6]; skomponował wiele popularnych piosenek[6].

Zmarł w 1968. Pochowany na nowym cmentarzu żydowskim przy ulicy Miodowej w Krakowie.

Najbardziej znane piosenki Jerzego Gerta

Źródło:[6].

Odznaczenia i nagrody

Źródło:[6].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f Michalski 1987 ↓.
  2. ↑ Woźniakowska 1999 ↓, s. 34.
  3. ↑ a b c d Jerzy Gert. [w:] Wirtualny Sztetl [on-line]. [dostęp 2018-02-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-02-25)]. (pol.).
  4. ↑ a b c Chodkowski 1995 ↓, s. 304.
  5. ↑ a b c d e f g Jerzy Gert, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2018-02-25] [zarchiwizowane z adresu].
  6. ↑ a b c d e f g h i Błaszczyk 2014 ↓.
  7. ↑ Fuks 1989 ↓.
  8. ↑ M.P. z 1953 r. Nr 6, poz. 63 (ISAP).
  9. ↑ M.P. z 1954 r. Nr 98, poz. 1160 (ISAP).
  10. ↑ M.P. z 1955 r. Nr 37, poz. 359 (ISAP).
  11. ↑ Uchwała Nr 70 Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie nadania odznaki „Za Pracę Społeczną dla miasta Krakowa” [dostęp 2025-07-09].

Bibliografia

  • Grzegorz Michalski: Gert Jerzy. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 3: EFG część biograficzna. Kraków: PWM, 1987. ISBN 83-224-0344-5. (pol.).
  • Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995. ISBN 83-01-11390-1. (pol.).
  • Anna Woźniakowska: Czy Kraków zasługuje na operę?: 45-lecie opery i operetki w Krakowie. Opera i Operetka w Krakowie, 1999, s. 34. ISBN 978-83-910003-9-7.
  • Leon Tadeusz Błaszczyk: Żydzi w kulturze muzycznej ziem polskich w XIX i XX wieku. Słownik biograficzny. Warszawa: Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce, 2014, s. 80. ISBN 978-83-939735-1-4.
  • Marian Fuks: Muzyka ocalona: judaica polskie. Warszawa: Wydawnictwa Radia i Telewizji, 1989, s. 207. ISBN 978-83-212-0541-0.

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya