Jerzy Gierula
| Data i miejsce urodzenia |
20 lutego 1917 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
14 stycznia 1975 |
| Profesor nauk fizycznych | |
| Specjalność: fizyka jądrowa, dozymetria | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1950 |
| Profesura |
1961 |
| Polska Akademia Nauk | |
| Status |
członek korespondent |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia |
Uniwersytet Jagielloński |
| Odznaczenia | |
   
| |
Jerzy Kazimierz Gierula (ur. 20 lutego 1917 w Krakowie, zm. 14 stycznia 1975 tamże[1]) – polski fizyk, członek korespondent Polskiej Akademii Nauk, profesor Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, badacz fizyki cząstek elementarnych i jądra atomowego.
Życiorys
W 1935 ukończył Gimnazjum im. A. Witkowskiego w Krakowie i w tym samym roku rozpoczął studia fizyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, które przerwał wybuch II wojny światowej.
W czasie okupacji niemieckiej pracował jako zegarmistrz oraz kontynuował studia konspiracyjnie (1942–1944)[2].
W 1945 ukończył studia i rozpoczął pracę jako asystent w Katedrze Fizyki Doświadczalnej UJ. W latach 1949–1950 odbył studia uzupełniające w Zurychu[2]. W 1950 obronił pracę doktorską Angular distribution of Compton coincidenses napisaną pod kierunkiem Mariana Mięsowicza i rozpoczął pracę w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, jako adiunkt w II Katedrze Fizyki. W latach 1951–1956 był kierownikiem Katedry Fizyki w Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie.
Od 1956 pracował w Instytucie Badań Jądrowych w Warszawie, gdzie do 1969 kierował Pracownią Emulsyjną, równocześnie od 1958 był pracownikiem Akademii Górniczo-Hutniczej, w 1961 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, w 1969 tytuł profesora zwyczajnego. Od 1969 do śmierci pracował w krakowskim oddziale Instytutu Badań Jądrowych, jako kierownik Zakładu Fizyki Jądrowej Wysokich i Średnich Temperatur.
W swoich badaniach zajmował się fizyką cząstek elementarnych i jądra atomowego. M.in. w latach 50. uczestniczył w badaniach własności hiperjąder, a w latach 60. w międzynarodowych badaniach związanych ze statystyczną analizą zderzeń protonów o najwyższych energiach; opracował tzw. dwukomponentowy model zderzeń.
Od 1969 był członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk[3].
Jego siostrą była Danuta Gierulanka.
Zmarł w Krakowie, pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera LXV-4-40)[4].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1972)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1964)
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)
- Medal Mariana Smoluchowskiego (1970)[5]
Nagrody
- Nagroda Państwowa III stopnia (zespołowa) za osiągnięcia w zespołowych badaniach nad promieniami kosmicznymi (1952)[6]
- Nagroda Państwowa I stopnia (zespołowa) w zakresie nauk matematycznofizycznych, chemicznych i nauk o ziemi za osiągnięcia badawcze z zakresu oddziaływań cząstek najwyższej energii, a w szczególności za wykrycie dwumaksymowych i asymetrycznych rozkładów kątowych oraz za podanie modelu dwucentrowego dla tych zderzeń (1964)[7]
Przypisy
- ↑ Gierula Jerzy, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-02-18].
- ↑ a b Jerzy Kazimierz Gierula – Historia AGH [online], historia.agh.edu.pl [dostęp 2024-07-24].
- ↑ GIERULA, Jerzy [online], Polska Akademia Nauk - Członkowie PAN [dostęp 2023-02-01] (pol.).
- ↑ Lokalizator Grobów - Zarząd Cmentarzy Komunalnych [online], www.zck-krakow.pl [dostęp 2024-07-24].
- ↑ Medal Mariana Smoluchowskiego | Polskie Towarzystwo Fizyczne [online], www.ptf.net.pl [dostęp 2024-07-24].
- ↑ Uchwała Prezydium Rządu w sprawie przyznania nagród za osiągnięcia w dziedzinie nauki, postępu technicznego, literatury i sztuki za rok 1952. „Trybuna Ludu”. Rok V, Nr 203 (1265), s. 6, 24 lipca 1952. Warszawa: KC PZPR. [dostęp 2024-07-24].
- ↑ Nagrody państwowe I stopnia w dziedzinie nauki, techniki oraz kultury i sztuki. „Głos Wielkopolski”. Rok XX, Nr 171 (6359), s. 3, 21 lipca 1964. Poznań: Poznańskie Wydawnictwo Prasowe „RSW Prasa”. [dostęp 2026-03-10].
Bibliografia
- Biogramy uczonych polskich. Materiały o życiu i działalności członków AU w Krakowie, TNW, PAU, PAN. Cz. 3: Nauki ścisłe. Oprac. A. Śródka, P. Szczawiński. Wrocław 1986, s. 114–117.
- Jerzy A. Janik Jerzy Gierula (1917–1975), „Postępy fizyki”, nr 6 z 1975, s. 565–567.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.