Jerzy Lefeld
Jerzy Lefeld w latach 60. | |
| Imię i nazwisko |
Jerzy Albert Lefeld |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
17 stycznia 1898 |
| Pochodzenie | |
| Data i miejsce śmierci |
22 lutego 1980 |
| Instrumenty | |
| Gatunki | |
| Zawód | |
| Powiązania | |
| Odznaczenia | |
Jerzy Albert Lefeld (ur. 17 stycznia 1898 w Warszawie, zm. 22 lutego 1980 tamże[1]) – polski pianista, kompozytor i pedagog.
Życiorys
Urodził się w rodzinie Karola i Heleny ze Szneidrów[2]. Muzyki uczył się początkowo u L. Prüfferowej i S. Judyckiego (fortepian). Od 1908 roku kształcił się w Instytucie Muzycznym w Warszawie, gdzie ukończył studia pianistyczne w klasie Aleksandra Michałowskiego (1916) i kompozycji pod kierunkiem Romana Statkowskiego (1917). Z uczelnią tą i późniejszym konserwatorium związał się od razu wieloletnią współpracą pedagogiczną (1917–1939)[1][3], z przerwą w latach 1919–1920 gdy służył w Wojsku Polskim[2].
W latach 1924–1926 współpracował także z eksperymentalnym studiem radiowym w Warszawie, a od 1926 już z Polskim Radiem (m.in. jako członek Małej Orkiestry PR prowadzonej przez J. Ozimińskiego). W latach 1941–1944 zajmował się pedagogiką, koncertował w kawiarniach i w domach prywatnych. Po wojnie do 1971 prowadził klasę fortepianu w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. W czasie ponad 60-letniej działalności pedagogicznej wykształcił 40 pianistów, jego uczniami byli m.in. Witold Lutosławski, Stefan Kisielewski, Witold Małcużyński, Jerzy Maksymiuk[1][3].
Lefeld był wybitnym pianistą-kameralistą, mającym ogromną zdolność gry a vista[3]. Akompaniamentem zajmował się już w młodości, towarzysząc swojemu ojcu, tenorowi-amatorowi. W latach 1917–1926 wystąpił z Stanisławem Barcewiczem na ponad 100 koncertach. Lista artystów, z którymi występował, zawiera nazwiska ponad 50 śpiewaków (m.in. Stanisława Korwin-Szymanowska, Ada Sari, Ewa Bandrowska-Turska, Wanda Wermińska, Wiktor Brégy, Vittoria Calma, Alfred Orda, Bogdan Paprocki, Andrzej Hiolski, Stefania Woytowicz, Jerzy Artysz) i około 30 różnych instrumentalistów (m.in. Carl Flesch, Paul Hindemith, Ida Haendel, Zino Francescatti, Ruggiero Ricci, Irena Dubiska, Eugenia Umińska, Wacław Kochański, Wanda Wiłkomirska, Konstanty Andrzej Kulka). Grał również w duetach fortepianowych z Zofią Rabcewiczową (nagranie m.in. Ronda C-dur na 2 fortepiany Chopina), Romanem Maciejewskim, Marią Wiłkomirską, Władysławem Szpilmanem[1].
Brał udział w koncercie kompozytorskim Grażyny Bacewicz 10 maja 1934 w Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Warszawie. Akompaniował jej wtedy podczas wykonania utworów: Kaprys nr 1, Pieśń litewska, Kaprys nr 2, Andante i Allegro oraz Temat z wariacjami. Strony z nutami przewracał mu wtedy Witold Lutosławski[4].
Od 25 czerwca 1927 był mężem Stefanii Siweckiej[2].
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu ewangelicko-augsburskim przy ulicy Młynarskiej (aleja 26, grób 17)[5].
Twórczość
Jako kompozytor debiutował 2 symfoniami wykonanymi w Filharmonii Warszawskiej: I Symfonią (1919), którą dyrygował Zdzisław Birnbaum oraz II Symfonią (1925), pod dyrekcją Józefa Ozimińskiego. Obie symfonie przypominano w latach 70. w wykonaniu Wielkiej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia i Telewizji: I symfonię w 1978, pod dyr. Jerzego Maksymiuka,II symfonię w 1979, pod dyr. Wojciecha Michniewskiego[1].
W dorobku kompozytorskim Lefelda znajdują się utwory orkiestrowe, kameralne, wokalne i wokalno-instrumentalne, a także wyciągi fortepianowe obu koncertów Fryderyka Chopina, I Koncertu skrzypcowego Karola Szymanowskiego, Strasznego dworu Stanisława Moniuszki, poematów symfonicznych Stanisław i Anna Oświęcimowie i Epizod na maskaradzie Mieczysława Karłowicza[1].
Wybrane kompozycje
(na podstawie materiałów źródłowych[1][3])
- I Symfonia f-moll op. 2, wersja 1. na orkiestrę (1917)
- Sekstet smyczkowy Es-dur op. 3 (1919)
- II Symfonia e-moll op. 5, wersja 1. na orkiestrę (1921)
- Cztery pieśni op. 4 na głos z fortepianem (1921–1923)
- Trzy preludia op. 6 na fortepian (1936)
- Nokturn op. 7 na fortepian (1943)
- Osiem utworów dla dzieci op. 8 na fortepian (1945)
- Jesień op. 11 nr 2 na fortepian (1945)
- Dwa mazurki op. 9 na fortepian (1947)
- Zachowaj mnie u swoich drzwi op. 10 nr 1 na głos z fortepianem (1947)
- Cóż jest prócz nieba op. 10 nr 2 na głos z fortepianem (1948)
- Krakowiak op. 11 nr 1 na fortepian (1948)
- Kołysanka op. 11 nr 3 na fortepian (1948)
- Cztery sonety krymskie op. 15 na baryton i orkiestrę symfoniczną (1964)
- Sonet „Błogosławieństwo” op. 14 na baryton, orkiestrę smyczkową i harfę (1967)
- I Symfonia f-moll op. 2, wersja 2. na orkiestrę (1969–1976)
- II Symfonia e-moll op. 5, wersja 2. na orkiestrę (1969–1976)
- Intermezzo symfoniczne op. 16 na orkiestrę (1970)
- Odchodzę, wersja 1., pieśń na głos solowy i fortepian (1970)
- Odchodzę, wersja 2., pieśń na głos solowy i orkiestrę (1970)
- Mazurek-impromptu na fortepian (1976)
- Preludium na fortepian (1977)
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (15 lipca 1954)[6]
- Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1936)[7]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[2]
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (7 stycznia 1955)[8]
Nagrody
- Nagroda Państwowa II stopnia za wybitną działalność w dziedzinie akompaniamentu (1955)[9]
- Nagroda muzyczna miasta Warszawy (1957)
- Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia (1965)[1][10]
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h Popis 1997 ↓, s. 309.
- ↑ a b c d Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 416. [dostęp 2021-02-03].
- ↑ a b c d Chodkowski 1995 ↓, s. 490.
- ↑ Małgorzata Gąsiorowska, Bacewicz, Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1999, s. 90–92, 449–450, ISBN 978-83-224-0547-5.
- ↑ śp. Jerzy Lefeld
- ↑ M.P. z 1954 r. Nr 112, poz. 1564 „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
- ↑ M.P. z 1936 r. Nr 263, poz. 469 „za zasługi na polu rozwoju sztuki”.
- ↑ M.P. z 1955 r. Nr 37, poz. 359 - Uchwała Rady Państwa z dnia 7 stycznia 1955 r. nr 0/31 na wniosek Komitetu do Spraw Radiofonii „Polskie Radio”.
- ↑ Nagrody Państwowe za osiągnięcia w dziedzinie nauki, postępu technicznego, literatury i sztuki. „Życie Warszawy”. Rok XII, Nr 173 (3656), s. 5, 22 lipca 1955. Warszawa: Instytut Prasy „Czytelnik”. [dostęp 2024-07-04].
- ↑ Jerzy Lefeld. [w:] Polskie Centrum Informacji Muzycznej [on-line]. [dostęp 2018-04-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-28)]. (pol.).
Bibliografia
- Jan Popis: Jerzy Lefeld. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 5: KLŁ część biograficzna. Kraków: PWM, 1997, s. 309. ISBN 83-224-3303-4. OCLC 164821167. (pol.).
- Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995. ISBN 83-01-11390-1. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Jerzy Lefeld, [w:] Twórcy [online], Culture.pl [dostęp 2024-03-21]. (pol.)
- Jerzy Lefeld – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project
- Jerzy Lefeld w bazie Discogs.com (ang.)
- Dyskografia Jerzego Lefelda w bazie MusicBrainz (ang.)
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.