John Needham

John Needham

John Turberville Needham

Portret autorstwa Jeana Baptista Garanda, 1755
Data i miejsce urodzenia	10 września 1713 Londyn
Data i miejsce śmierci	30 grudnia 1781 Bruksela
Zawód, zajęcie	biolog

John Turberville Needham (ur. 10 września 1713 w Londynie, zm. 30 grudnia 1781 w Brukseli) – angielski ksiądz rzymskokatolicki i biolog. Był pierwszym duchownym, który został członkiem Królewskiego Towarzystwa w Londynie dla Rozszerzania Wiedzy o Przyrodzie.

Był jednym z czworga dzieci adwokata Johna Needhama i Margaret Lucas. Jego ojciec zmarł, gdy John był dzieckiem^[1][2]. W latach 1722–1736 studiował w English College w Douai(inne języki) w północnej Francji. Święcenia kapłańskie przyjął w 1738 r. Od 1736 r. nauczał w college’u w Cambrai we Francji, a w 1740 r. przeniósł się do Anglii, gdzie pracował jako wicedyrektor w katolickiej szkole niedaleko Twyford^[1]. W 1744 r. przez krótki czas nauczał w Lizbonie, jednak ze względów zdrowotnych wrócił do Anglii w 1745 r. Mikroskopowe obserwacje zepsutej pszenicy podczas pobytu w Twyford i badania narządów kałamarnicy dokonane w Lizbonie były tematami jego pierwszych prac. W 1747 r. został wybrany do Royal Society – Królewskiego Towarzystwa w Londynie dla Rozszerzania Wiedzy o Przyrodzie^[1]. W 1761 został członkiem Society of Antiquaries of London(inne języki), a od 1768 r. był także członkiem Królewskiego Baskijskiego Towarzystwa Przyjaciół Kraju(inne języki)^[2][3].

W latach 1751–1757 był nauczycielem i przewodnikiem kilku młodych katolików podczas ich grandes toures do Francji, Szwajcarii i Włoch. W 1767 r. przeszedł na emeryturę i zamieszkał w St Gregory’s – w małym kolegium należącym do angielskiego duchowieństwa świeckiego, założonym w Paryżu pod koniec XVII w.^[4] W 1773 r. został dyrektorem Akademii Brukselskiej(inne języki) (Académie impériale et royale des Sciences et Belles-Lettres de Bruxelles). Funkcję tę pełnił do 1780 r., wnosząc duży wkład w upowszechnianie zaawansowanych technik laboratoryjnych. Zmarł w Brukseli 30 grudnia 1781 r.^[1][2][5] i został pochowany w opactwie Coudenberg(inne języki)^[6].

Obserwacje mikroskopowe Needhama zostały opublikowane w „An Account of some New Microscopical Discoveries” w 1745 r., a dalsze badania zostały szczegółowo opisane w jego pracy Observations upon the generation, composition and decomposition of animal and vegetable substances w 1749 r.^[1]

Na podstawie swoich obserwacji mikroskopowych stał się zwolennikiem teorii samorództwa^[7], zgodnie z którą żywe organizmy powstały z materii nieożywionej na poziomie mikroskopowym, a także witalizmu, doktryny głoszącej, że procesów życiowych nie można wyjaśnić prawami chemii i fizyki^[1][5][8].

W 1748 r. przeprowadzał badania razem z hrabią de Buffon Georges’em-Louis’em Leclerkiem. Prowadził naukową korespondencję z przyrodnikiem Charles’em Bonnetem i biologiem Lazzaro Spallanzanim. Badania Needhama, w których próbował udowodnić, że mikroskopijne organizmy (lub jak je nazywał, „anguilles”) mogą rozwijać się spontanicznie dzięki siłom natury w zamkniętym pojemniku, spotykały się z ostrą krytyką ze strony Woltera, uważającego że idee Needhama mogą wywołać wiele kontrowersji, ponieważ wydawały się popierać materializm i ateizm. Needham wniósł ważny wkład w botanikę i wyjaśnił mechanizm działania pyłku^[1][8]. Jego imieniem nazwano rodzaj australijskich roślin Needhama^[2].

• An Account of Some New Microscopical Discoveries. 1745. Gallica.
• New microscopical discoveries. 1745. BHL.
• Observations upon the Generation, Composition, and Decomposition of Animal and Vegetable Substances. 1749. BHL.

• Cooper Thompson: Needham, John Turberville. W: Sidney Lee (red.): Dictionary of National Biography. Tom 40: Myllar – Nicholls. MacMillan & Co, Smith, Elder & Co., New York / London 1894, s 157–159
• Dictionary of National Biography, XIV (1967–1968), 157–159; Bibliographical Dictionary of the English Catholics