Julian Chojnowski

Julian Chojnowski

Julian Chojnowski w 2005 r.
Państwo działania	Polska
Data i miejsce urodzenia	17 lipca 1935 Warszawa
Data śmierci	29 sierpnia 2025
profesor doktor habilitowany inżynier nauk chemicznych
Specjalność: polimery krzemoorganiczne
Alma Mater	Politechnika Łódzka
Doktorat	1963 – nauki techniczne Politechnika Łódzka
Habilitacja	1971 – chemia fizyczna Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN
Profesura	13.01.1983[1]
działalność naukowa
Instytut	Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN
Okres zatrudn.	1972–2024
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Julian Chojnowski (ur. 17 lipca 1935^[2] w Warszawie, zm. 29 sierpnia 2025^[3]) – polski profesor nauk chemicznych, założyciel i kierownik Zespołu Polimerów Heteroorganicznych w Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN^[4]. Głównym obszarem jego badań były mechanizmy polimeryzacji związków krzemoorganicznych oraz badania nowych dróg syntezy materiałów opartych na polimerach krzemoorganicznych^[2].

Tytuł mgr. inż. uzyskał w 1957 r. na Wydziale Chemicznym Politechniki Łódzkiej^[5], na której też uzyskał stopień doktora nauk chemicznych w 1963 r.^[5], pracując pod kierunkiem Stanisława Chrzczonowicza^[2]. W latach 1966–1968 odbył staż podoktorski na Uniwersytecie Wisconsin–Milwaukee, gdzie pracował w zespole W.W. Brandta^[2]. Po powrocie do Polski kontynuował pracę na Politechnice Łódzkiej, na której uzyskał w 1971 habilitację^[5].

Krótko po tym przeniósł się do tworzonego wtedy Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN (CBMiM PAN), gdzie stworzył i kierował Laboratorium Polimerów Heteroorganicznych, zajmującym się głównie badaniem mechanizmów reakcji polimeryzacji związków krzemoorganicznych. W 1983 r. uzyskał tytuł profesora zwyczajnego nauk chemicznych^[5]. W 2005 r. przeszedł formalnie na emeryturę, ale aż do 2024 r. kontynuował badania naukowe pracując na część etatu jako profesor-emeryt.

Był aktywnym członkiem Polskiego Towarzystwa Chemicznego; w latach 1998–2003 był przewodniczącym Oddziału Łódzkiego tego stowarzyszenia^[6].

Był członkiem rad redakcyjnych następujących czasopism naukowych: Journal of Inorganic and Organometallic Polymers and Materials(inne języki) (od 1990), Silicon(inne języki) (od 2009) oraz The Scientific World Journal(inne języki) (od 2012)^[4].

Zmarł 29 sierpnia 2025. Uroczystości pogrzebowe miały miejsce na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie^[3].

Zespół naukowy pracujący pod jego kierunkiem badał kinetykę i termodynamikę polimeryzacji związków krzemoorganicznych oraz mechanizm substytucji nukleofilowej przy atomie krzemu. W szczególności jego badania doprowadziły do lepszego zrozumienia zjawisk autokatalizy między- i wewnątrzcząsteczkowej w procesach anionowej i kationowej polimeryzacji cyklosiloksanów, co umożliwiło opracowanie warunków i katalizatorów umożliwiających pełną kontrolę tego procesu. Wiedza ta, we współpracy z firmami Dow Corning(inne języki) i General Electric zaowocowała kilkunastoma nowymi technologiami, które zostały opatentowane. W latach 90. XX w. jego współpraca z GE zaowocowała odkryciem kilku nowych reakcji wodorosilanów i siloksanów, obejmujących aktywację wiązania Si–H przez borany z deficytem elektronów. W latach 2000–2010 opracował syntezę nowej klasy polimerów, poli(oksymultisililenów), oraz nowe procesy prowadzące do syntezy silnie usieciowanych mikrosfer poliorganosiloksanowych, które znalazły zastosowanie jako prekursory lekkich materiałów ceramicznych^[2].

Był promotorem 15 doktoratów^[2] i recenzentem 18 prac doktorskich i habilitacyjnych^[5], współautorem ok. 180 publikacji naukowych^[2] i 28 patentów^[7]. Wg bazy Scopus jego publikacje do października 2025 były cytowane 3378 razy i osiągnęły indeks Hirscha równy 32^[8].

• 1978 – Nagroda Indywidualna III Wydziału PAN^[4]
• 1981 – Nagroda dla nowych kierowników zespołów naukowych sekretarza naukowego PAN^[4]
• 1990 – Nagroda za dokonania naukowe sekretarza naukowego PAN^[4]
• 2005 – Medal Jana Zawidzkiego PTChem^[9]
• 2022 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski^[10]