Jusepe de Ribera
José de Ribera (mal. Giuseppe Macpherson) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Narodowość | |
| Dziedzina sztuki | |
| Epoka | |
Jusepe (José) de Ribera (Lo Spagnoletto) – hiszpański malarz i grafik okresu baroku.
Życie i działalność
Był synem szewca; miał dwóch braci (Jeronima i Juana). Niewiele wiadomo o jego młodości spędzonej w Walencji. Naukę malarstwa rozpoczął w wieku 12-13 lat, prawdopodobnie u Francisca Ribalty, który posiadał renomowaną pracownię w Walencji. Ok. 1610 opuścił Hiszpanię i udał się do Włoch. Pewny jest jego pobyt w Parmie i Bolonii w 1611. W latach 1613–1616 zamieszkiwał w Rzymie.
W listopadzie 1616 przeniósł się do Neapolu. Wkrótce ożenił się z 15-letnią Cateriną Azzolino, córką malarza. Z tego związku urodziło się pięcioro dzieci: Antoine Simon, Marguerite, Ana, François Antoine i Marie Françoise. Jako nadworny malarz księcia Osuna miał zapewnione wysokie dochody. Swe obrazy sygnował ”Valenciano” lub ”Jusepe de Ribera lo spagnolo”. Z powodu niskiego wzrostu Włosi nazywali go Lo Spagnoletto (Hiszpanek). Odkąd w 1621 wicekrólem Neapolu został książę Alba, niebędący admiratorem jego twórczości, malarz otrzymywał niewiele zamówień. Braki finansowe nadrabiał specjalizując się w grawerstwie. Coraz bardziej pociągały go też rysunek i kompozycje graficzne (głównie akwaforta). W 1626 udał się do Rzymu, gdzie z rąk papieża Urbana VIII odebrał w bazylice św. Piotra Krzyż Orderu Rycerzy Chrystusowych. Został też przyjęty do Akademii św. Łukasza. Zyskiwał coraz większą sławę. Diego Velázquez, kilkakrotnie odwiedzający Neapol, nabył jego obrazy do pałacu w Escorialu. W 1637 opat kartuzji San Marino złożył u niego duże zamówienie na wystrój kościoła. Pracy tej poświęcił ostatnie lata życia. Od 1643 cierpiał na nadciśnienie powodujące częściowy paraliż.
Malował sceny religijne, mitologiczne i rodzajowe. Wzorował się na Caravaggiu, z którym spotkał się dwukrotnie. Studiował malarstwo Rafaela i Carraccich. Malował przede wszystkim starców o wychudzonych ciałach, świętych męczenników – ujętych w gwałtownych ruchach, o twarzach noszących znamiona przerażenia lub spokojnie oczekujących na męczeństwo. W późniejszym okresie twórczości – być może pod wpływem Domenichina, Guida Reniego i Rubensa – znacznie rozjaśnił paletę i zaczął stosować swobodniejsze pociągnięcia pędzla oraz bardziej złożone kompozycje.
Jego uczniami byli m.in. Salvator Rosa, Aniello Falcone, naśladowcą – Luca Giordano.
Wybrane dzieła
- Chrystus wyszydzany – 1616–1620 – Mediolan, Pinakoteka Brera
- Pijany Sylen – (1626) – Neapol, Museo di Capodimonte
- Św. Hieronim i wizja anioła – (1626) – Neapol, Museo di Capodimonte
- Św. Hieronim z aniołem – (1626) – Petersburg, Ermitaż
- Męczeństwo św. Andrzeja – (1628) – Budapeszt, Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie
- Portret Sylena – (1629-1633) – Madryt, Prado
- Św. Jan Chrzciciel – I poł. XVII w. – Galeria Malarstwa i Rzeźby Muzeum Narodowego w Poznaniu
- Archimedes – (1630) – Madryt, Prado
- Chrzest Chrystusa – (ok. 1630) – Nancy, Musée des Beaux-Arts
- Św. Andrzej – (1630-1632) – Madryt, Prado
- Dotyk (Portret niewidomego rzeźbiarza Gambarsiego) – (1632) – Madryt, Prado
- Święta Trójca – (1635-1636) – Madryt, Prado
- Diogenes z latarnią – (1635-1637) – Drezno, Gemäldegalerie
- Pojedynek kobiet – (1636) – Madryt, Prado
- Apollo i Marsjasz – 1637 – Neapol, Museo Nazionale di San Martino
- Apollo obdziera Marsjasza ze skóry – 1637 – Bruksela, Musées des Beaux-Arts
- Błogosławieństwo Jakuba – (1637) – Madryt, Prado
- Wenus i Adonis – (1637) – Rzym, Galleria Nazionale d'Arte Antica
- Stara lichwiarka – (1638) – Madryt, Prado
- Męczeństwo świętego Filipa – (1639) – Madryt, Prado
- Sen Jakuba – (1639) – Madryt, Prado
- Uwolnienie św. Piotra – (1639) – Madryt, Prado
- Św. Agnieszka w więzieniu – (1641) – Drezno, Gemäldegalerie
- Święta Agnieszka – (1641) – Drezno, Gemäldegalerie
- Święty Antoni Pustelnik – 1647, olej na płótnie 75 × 64 cm – Muzeum Sztuk Pięknych im. Puszkina w Moskwie
- Kulawy chłopiec – (1642) – Paryż, Luwr
- Św. Franciszek z Asyżu – (1642) – San Lorenzo de El Escorial, Escorial
- Pokłon pasterzy – (1650) – Paryż, Luwr
- Wizja Baltazara – (1650) – Mediolan, Quadreria Arcivescovile
- Św. Sebastian – (1651) – Neapol, Museo di Capodimonte
- Portret Magdaleny Ventura (Kobieta z brodą) – (1631) – Toledo, Hospital de Tavera
Galeria
-
Pijany Sylen (1626), Museo di Capodimonte, Neapol
-
Św. Jan Chrzciciel (I poł. XVII w.), Galeria Malarstwa i Rzeźby Muzeum Narodowego w Poznaniu
-
Kobieta z brodą (1631), Hospital de Tavera, Toledo
-
Męczeństwo św. Filipa (1639), Prado, Madryt
-
Św. Franciszek z Asyżu (1642), Palazzo Pitti, Florencja
Przypisy
- ↑ José de Ribera, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2012-11-02] (ang.).
Bibliografia
- Lionel Dax: Jusepe de Ribera. Wrocław: Eaglemoss Polska, 2001, seria: Wielcy Malarze nr 153
- ISNI: 0000000116798641
- VIAF: 83103470
- ULAN: 500008521
- LCCN: n82095006
- GND: 118788604
- LIBRIS: 20dghw0l3c394f3
- BnF: 12003485g
- SUDOC: 028141423
- SBN: CFIV016246
- NLA: 36329569
- NKC: jn20011018104
- DBNL: ribe005
- BNE: XX1111198
- NTA: 070391475
- BIBSYS: 90757662
- CiNii: DA07700372
- Open Library: OL5733636A, OL689323A
- PLWABN: 9810555193105606
- NUKAT: n01108857
- J9U: 987007266907705171
- PTBNP: 239497
- LNB: 000184513
- NSK: 000392585
- CONOR: 25383779
- BNC: 000171961
- LIH: LNB:BOtn;=CD
- WorldCat: E39PBJyxmGPVCPDKbgV8RvpVmd
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.