János Gundel

János Gundel
Johann Adam Michael Gundel
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

3 marca 1844
Ansbach

Data i miejsce śmierci

28 grudnia 1915
Budapeszt

Zawód, zajęcie

kucharz

Narodowość

niemiecka

Multimedia w Wikimedia Commons

János Gundel, (ur. 3 marca 1844 w Ansbach, zm. 28 grudnia 1915 w Budapeszcie) – węgierski restaurator i założyciel znanej rodziny restauratorów, kawaler Orderu Franciszka Józefa. W latach 1876–1911 był prezesem Budapeszteńskiego Branżowego Stowarzyszenia Hotelarzy i Restauratorów, (Budapesti Szállodások, Vendéglősök és Korcsmárosok Ipartársulat)[1].

Życiorys

Urodził się jako Johann Adam Michael Gundel. Jego ojciec Johann był piekarzem w bawarskim Ansbachu, a matką Anna Schwartz. Gdy miał 10 lat zmarł mu ojciec. W 1855 r. zaczął naukę w miejscowej Szkole Rolniczej i Przemysłowej. Matka i ojczym nie byli w stanie ponosić kosztów nauki przez dłuższy czas. W 1857 r. pojechał z przyjaciółmi na Węgry.

Ogłoszenie o rozpoczęciu przez Jánosa Gundela działalności jako właściciela hotelu István föherczeg, 29 września 1889 r.
Talerz zupy palócleves

Zaczął tam pracę u szwagra swojego ojczyma Georga Gärtnera, jako pikolo. W tym samym roku był kelnerem w peszteńskiej piwiarni Téli Sörház, a w następnym roku trafił do restauracji Arany Sas. W 1869 r. usamodzielnił się, kupując z posagu żony restaurację Bécsi Sörház na ulicy Király (obecnie Majakovskij utca). Specjalnościami lokalu był tafelspitz, sznycel wiedeński, beuschel (potrawka z płucek i serc cielęcych) i austriackie piwo. W 1871 przejął położoną przy placu József tér restaurację Virágbokor Vendéglő i prowadził ją przez 8 lat. Stałymi jej bywalcami byli znani artyści, lingwiści, nauczyciele akademiccy i politycy, a wśród nich malarz Károly Lotz, kompozytor Ferenc Liszt, pisarz Kálmán Mikszáth, polityk Dezső Szilágyi, premier Kálmán Tisza i jego syn, przyszły premier, István Tisza.

W 1875 r. kupił także hotel Erzsébet Királyné.

W 1876 r. został prezesem Budapeszteńskiego Branżowego Stowarzyszenia Hotelarzy i Restauratorów.

W 1882 r. wybrano go na członka budapeszteńskiego stołecznego komitatu legislacyjnego.

W 1885 r. otrzymał krzyż rycerski Orderu Franciszka Józefa.

W 1889 r. nabył hotel István Főherceg Szálloda.

W 1900 r. został nagrodzony srebrnym medalem na wystawie światowej w Paryżu.

Kreacją Jánosa Gundela była zupa palócleves, gotowana na udźcu baranim z fasolką szparagową i innymi warzywami, zaprawiana śmietaną, którą stworzył na cześć pisarza i publicysty Kálmána Mikszátha, znanego jako "największy Połowiec", (legnagyobb palóc). Kálmán Mikszáth poprosił Gundela, by zaskoczył go zupą, której nigdy wcześniej nie jadł[2].

Nie czuję się tak, jak restaurator sprzedający dania i napoje za pieniądze, ale jak węgierski gospodarz, którego dom goście uhonorowali swoją wizytą.

János Gundel[3]

Małżeństwo i potomkowie

28 kwietnia 1869 r. János Gundel poślubił Annę Katalin Evelin Kommer w peszteńskim kościele parafialnym pw. Marii Panny. Ojcem panny młodej był peszteński restaurator Antal Kommer, a matką Katalin Richter. Z ich małżeństwa urodziło się pięcioro dzieci, z których Károly kontynuował rodzinny fach. W 1910 r. wydzierżawił restaurację Wampetics w budapeszteńskim parku Városliget, poprzedniczkę dzisiejszej restauracji Gundel. Miał też 13 wnuków i 26 prawnuków, a wśród nich aktorów Zoltána Latinovitsa i Istvána Bujtora oraz muzyka rockowego Károlya Frenreisza[4]. Wśród licznych prawnuków jest znany węgierski dziennikarz sportowy i prezenter Gábor Gundel Takács[5].

Grobowiec rodzinny Gundelów w Budapeszcie na cmentarzu Fiumei úti Nemzeti Sírkert

Przypisy

  1. ↑ Vendéglősök Lapja 1896-1940 / Vendéglősök Lapja, 1911 (27. évfolyam, 1-24. szám) / 1911-01-01 / 1. szám. [dostęp 2022-02-21]. (węg.).
  2. ↑ Bukovszki Péter: A Király utcától a Városligetig – Gundel János nyomába eredtünk. [dostęp 2022-02-23]. (węg.).
  3. ↑ Gundel – Aki világhíressé tette a magyar gasztronómiát. [dostęp 2022-02-21]. (węg.).
  4. ↑ Tudod, hogy kik voltak a legendás Gundel Károly unokái?. [dostęp 2022-02-23]. (węg.).
  5. ↑ Gundel Takács Gábor. [dostęp 2022-02-23]. (węg.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya