János Hunfalvy
| |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie |
geograf |
János Hunfalvy (ur. 9 czerwca 1820 w Nagyszalók, dzisiejszy Veľký Slavkov (niem. Großschlagendorf), w ówczesnym komitacie Szepes, na Węgrzech, obecnie Słowacja; zm. 6 grudnia 1888 w Budapeszcie) – węgierski geograf, profesor uniwersytecki i członek (od 1859) Węgierskiej Akademii Nauk. Był bratem Pála Hunfalvyego – etnografa i językoznawcy.
Życiorys
Urodził się w spiskoniemieckiej rodzinie, pochodzącej z Hunsdorfu (obecnie Huncovce na Słowacji), jako Johann Hunsdorfer. Dopiero później jego imię i nazwisko zostało zmadziaryzowane[1]. Uczył się w liceum ewangelickim w Kieżmarku, następnie studiował w Miszkolcu i Eperjes (dzisiejszy Preszów). Studia uzupełniał w latach 1845–1846 na uniwersytetach w Berlinie i Tybindze.
W latach 1846–1851 był profesorem kieżmarskiego liceum ewangelickiego. W latach 1848–1849 był uczestnikiem powstania węgierskiego okresu Wiosny Ludów. Po jego upadku został w 1851 pozbawiony profesury i uwięziony. Po zwolnieniu osiadł w Peszcie, gdzie pracował jako redaktor gazet. W 1861 uzyskał posadę profesora geografii, historii i statystyki w tamtejszej Wyższej Szkole Technicznej. Od 1870 wykładał geografię i kierował katedrą geografii na uniwersytecie w Peszcie, zaś w 1887 został rektorem budapeszteńskiego uniwersytetu.
Swoje wycieczki i podróże opisywał w kilkunastu artykułach, część z nich dotyczy Tatr i ich okolic, np. A Dunajecz völgye (1856), Kirándulás a Tengerszem csúsára (1857) i Ujabb kirándulás a Tátrába. Hunfalvy był także autorem podręcznika geografii Węgier, w którym szeroko opisuje Tatry. W 1872 został opublikowany jego artykuł dotyczący klimatologii m.in. Orawy.
W tatrzańskim nazewnictwie niemieckim i węgierskim Hunfalvy został upamiętniony kilkoma nazwami, m.in. Wagi i Kotlinki pod Wagą. Upamiętniała go także nazwa Schroniska Hunfalvyego – drugiego z kolei schroniska w Dolinie Wielickiej istniejącego w latach 1878–1913. Hunfalvy został również uczczony nazwą jednej z budapeszteńskich ulic; w 1894 na jego rodzinnym domu w Wielkim Sławkowie odsłonięto tablicę pamiątkową, która jest tablicą wspólną na cześć jego i jego brata Pála. 24 października 2008 w ramach projektu miasta Kieżmark pt. Kežmarskí profesori, bratia Hunfalvovci, vedci európskeho formátu odsłonięta została na murach kieżmarskiego liceum tablica pamiątkowa poświęcona obu braciom. Następnego dnia podobną tablicę odsłonięto w pomieszczeniach urzędu gminnego w Wielkim Sławkowie.
Przypisy
- ↑ Wielka encyklopedia tatrzańska podaje, że obaj bracia zmadziaryzowali swoje nazwiska w 1842 r.
Bibliografia
- Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
- Bohuš mł., Ivan: Priekopníkom poznávania Vysokých Tatier (2), w: „Krásy Slovenska” R. 90, nr 7–8/2013, s. 70–73.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.