János Kiss
| |
 Altábornagy
| |
| Data i miejsce urodzenia |
24 marca 1883 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
8 grudnia 1944 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1902–1939 |
| Siły zbrojne | |
| Główne wojny i bitwy | |
.png){kind=small}
.svg){kind=small}
János Kiss (ur. 24 marca 1883 w Erdőszentgyörgy, zm. 8 grudnia 1944 w Budapeszcie) – węgierski generał.
Życiorys
Pochodził z seklerskiej rodziny żołnierskiej. Ukończył szkołę kadetów w Nagyszeben w 1902, po czym otrzymał stopień chorążego kadetów. Brał udział w I wojnie światowej, po jej zakończeniu służył w armii węgierskiej. W 1929 otrzymał stopień pułkownika. Sprawował dowództwo nad 5 pułkiem honwedów (1928–1932) oraz nad I Brygadą Rowerową. W 1936 został awansowany na generała i przydzielony do Naczelnego Dowództwa Armii Węgierskiej, zaś w 1938 w randze generała dywizji został inspektorem piechoty Naczelnego Dowództwa. Rok później przeszedł na stan spoczynku w proteście przeciwko proniemieckiej orientacji dowództwa węgierskiego.
Był przyjacielem Endre Bajscy-Zsilinszkyego. Wiosną 1944 opracował plan strategiczny, zgodnie z którym w razie zajęcia Węgier przez Wehrmacht armia węgierska miała wycofać się na Bałkany i dołączyć do jugosłowiańskiego ruchu oporu. Gdy w październiku 1944 na Węgrzech przejęli władzę strzałokrzyżowcy, został mianowany na dowódcę wojskowego w kierowanym przez Bajcsy-Zsilinszkyego konspiracyjnym Węgierskim Narodowym Komitecie Powstańczo-Wyzwoleńczym. Kiss opracował plan powstania wojskowego w Budapeszcie, nim jednak do niego doszło, strzałokrzyżowcy wpadli na trop komitetu. 22 października 1944 Kiss wraz z innymi członkami komitetu został aresztowany. W więzieniu przez dwa tygodnie był brutalnie przesłuchiwany, po czym Trybunał Wojenny skazał go na karę śmierci, którą wykonano.
W marcu 1945 został pośmiertnie awansowany do rangi generała broni.
Bibliografia
- Wojciech Roszkowski, Kiss János, [w:] Wojciech Roszkowski, Jan Kofman (red.), Słownik biograficzny Europy Środkowo-Wschodniej XX wieku, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, Oficyna Wydawnicza „Rytm”, 2004, s. 592, ISBN 978-83-7399-084-5.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.