János Starker

János Starker
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

5 lipca 1924
Budapeszt

Data i miejsce śmierci

28 kwietnia 2013
Bloomington

Instrumenty

wiolonczela

Gatunki

muzyka poważna

Zawód

wiolonczelista

Multimedia w Wikimedia Commons

János Starker (ur. 5 lipca 1924 w Budapeszcie, zm. 28 kwietnia 2013 w Bloomington w stanie Indiana)[1] – amerykańsko-węgierski wiolonczelista.

Życiorys

Syn Polaka i Ukrainki[2][3]. Rozpoczął naukę gry na wiolonczeli w wieku sześciu lat[1]. Gdy lekcje u Fritza Tellera nie dawały rezultatów, rodzice zapisali go do Akademii Muzycznej Ferenca Liszta w Budapeszcie[4]. Jego pierwszym nauczycielem był Adolf Schiffer[1][5]. W 1938 opanował Koncert wiolonczelowy Antonína Dvořáka i zaliczył swój pierwszy publiczny występ z orkiestrą[4].

W czasie nazistowskiej okupacji Węgier w 1944 rodzina Starkera została wysłana do obozu koncentracyjnego (jego dwaj bracia, skrzypkowie, nie przeżyli wojny)[1]. Po zakończeniu działań wojennych wrócił do Budapesztu i został pierwszym wiolonczelistą Węgierskiej Opery Państwowej i Orkiestry miejscowej Filharmonii (1945–46)[1][6]. Następnie w 1946 dał koncert w Wiedniu i wziął udział w Konkursie Wiolonczelowym w Genewie, zdobywając w nim brązowy medal[7].

W 1948 wyjechał do USA, gdzie grał z Dallas Symphony Orchestra (1948–1949), orkiestrą nowojorskiej Metropolitan Opera (1949–53) i Chicagowską Orkiestrą Symfoniczną (1953–58)[8][3]. W 1958 przeniósł się do Bloomington w stanie Indiana, gdzie spędził resztę życia[7]. Był wykładowcą na Uniwersytecie stanu Indiana[4].

Wykonał między innymi sonatę na wiolonczelę solo Kodálya[9][6] oraz suity 1-6 Johanna Sebastiana Bacha (również solo)[10].

Laureat nagród Grand Prix du Disque[11] oraz Grammy za rok 1997 w kategorii Best Instrumental Soloist Performance (Without Orchestra)[12].

W 2004 roku napisał autobiografię zatytułowaną The World of Music According to Starker[11][13].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e Janos Starker [online], Encyclopedia Britannica [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  2. ↑ Pierre-Jean Tribot, Tribute to János Starker [online] [dostęp 2020-05-09] (ang.).
  3. ↑ a b János Starker, „The Telegraph”, 29 kwietnia 2013, ISSN 0307-1235 [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  4. ↑ a b c János Starker obituary [online], the Guardian, 1 maja 2013 [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  5. ↑ Robert F. Arnove, Talent Abounds: Profiles of Master Teachers and Peak Performers, Routledge, 17 listopada 2015, s. 10, ISBN 978-1-317-25101-9 [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  6. ↑ a b The cellist János Starker has died [online], Gramophone [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  7. ↑ a b Janos Starker: Cello virtuoso whose teaching had as big an impact as [online], The Independent, 30 kwietnia 2013 [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  8. ↑ John von Rhein, Famed cellist Janos Starker dead at 88 [online], chicagotribune.com [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  9. ↑ 6moons.com music reviews: Camden Shaw plays Bach, Kodaly and Ligeti [online], www.6moons.com [dostęp 2020-05-02].
  10. ↑ Bach, J S: Cello Suites Nos. 1-6, BWV1007-1012 [online], Presto Classical [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  11. ↑ a b Janos Starker, The World of Music According to Starker, Indiana University Press, 2004, s. 91–92, ISBN 978-0-253-34452-6 [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  12. ↑ Janos Starker [online], GRAMMY.com, 19 listopada 2019 [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  13. ↑ Internet Archive, The world of music according to Starker, Bloomington: Indiana University Press, 2004 [dostęp 2020-05-02].

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya