Jón Leifs

Jón Leifs
Imię i nazwisko	Jón Þorleifsson
Data i miejsce urodzenia	1 maja 1899 ; Sólheimar
Pochodzenie	islandzkie
Data i miejsce śmierci	30 lipca 1968 ; Reykjavík
Gatunki	muzyka poważna
Zawód	kompozytor
	Multimedia w Wikimedia Commons

Jón Leifs, właśc. Jón Þorleifsson^[1] (ur. 1 maja 1899 w Sólheimar, zm. 30 lipca 1968 w Reykjavíku^[1]^[2]^[3]) – islandzki kompozytor.

Życiorys

Ukończył szkołę muzyczną w Reykjavíku^[3]. W latach 1916–1922 studiował w konserwatorium w Lipsku u Hermanna Scherchena (dyrygentura), Paula Graenera i Otto Lohsego (teoria) oraz Roberta Teichmüllera (fortepian)^[3]. W następnych latach mieszkał w Niemczech, dyrygując licznymi orkiestrami, z przerwą w latach 1935–1937, kiedy był doradcą muzycznym radia islandzkiego w Reykjavíku^[2]^[3]. W 1926 roku wraz z orkiestrą filharmonii w Hamburgu odbył tournée po Norwegii, Wyspach Owczych i Islandii^[2]^[3]. Z powodu małżeństwa z kobietą pochodzenia żydowskiego, jego twórczość została w III Rzeszy w 1937 roku objęta cenzurą, a w 1944 roku pozwolono mu na wyjazd z rodziną do Szwecji^[2]. W 1945 roku powrócił do rodzinnej Islandii^[2]^[3]. Był organizatorem życia muzycznego na Islandii, założył związek kompozytorów islandzkich i islandzkie towarzystwo praw autorskich^[3]. Dzięki jego staraniom Islandia ratyfikowała konwencję berneńską^[3]. W latach 1952–1954 i 1964–1966 był przewodniczącym nordyckiej rady kompozytorów^[2].

Prowadził badania nad islandzkim folklorem muzycznym, dążąc do stworzenia stylu narodowego^[3]. Był autorem prac Tónlistarhaettir (wyd. Lipsk 1922) i Islands künstlerische Anregun (wyd. Reykjavík 1951)^[2].

Wybrane kompozycje

(na podstawie materiałów źródłowych^[2])

Utwory orkiestrowe

Trilogia piccoa (1919–1924)
Uwertura islandzka (1926)
Variazione pastorale na temat Beethovena (1927)
Koncert organowy (1927–1928)
Tańce islandzkie (1928)
Sögu-Sinfónía (1941–1942)
Réminiscence du nord (1952)
uwertura Landsýn (1955)
Þrjú óhlutræn málverk (1955–1960)
Geysir (1961)
uwertura Hekla (1961)
elegia Hintza kveoja: In memoriam 30. sept. 1961 na smyczki (1961)
Víkingasvar (1962)
Fine I (1963)
Fine II na wibrafon i smyczki (1963)
Hughreysting (1968)

Utwory kameralne

Étude na skrzypce (1924)
Nocturne na harfę (1931–1933)
3 kwartety smyczkowe (I Mors et vita 1939, II Vita et mors 1948–1951, III El Greco 1965)
Kwintet na flet, klarnet, fagot, altówkę i wiolonczelę (1959)
Scherzso concerto na 8 instrumentów dętych, altówkę i wiolonczelę (1964)

Utwory fortepianowe

Intermezzo-Torrek (1919)
4 utwory (1922)
Tańce islandzkie (1929)
Nowe tańce islandzkie (1931)
Juvenile Song (1961)

Utwory organowe

Praeludia organo (1952)

Utwory wokalno-instrumentalne

Ojcze nasz na sopran lub tenora i organy (1929)
Kantata islandzka na chór, chór dziecięcy i orkiestrę (1929–1930)
oratorium Edda (cz. I na tenora, bas, chór i orkiestrę 1936–1939, cz. II na mezzosopran, tenora, bas, chór i orkiestrę 1951–1956, cz. III na chór i orkiestrę 1966–1968 niedokończona)
Guðrúnarkviða na mezzosopran, tenora, bas i orkiestrę (1940)
Requiem na chór (1947)
Vorvísa na chór i orkiestrę (1958)
In memoriam Jónas Hallgrímsson na mezzosopran lub baryton i fortepian (1958, wersja na chór i orkiestrę 1961)
Hekla na chór i orkiestrę (1961)
Dettifoss na baryton, chór i orkiestrę (1964)
Nótt na tenora, bas i małą orkiestrę (1964)
Helga kviða Hundingsbana na alt, bas i orkiestrę kameralną (1964)
Hafis na chór i orkiestrę (1965)

Muzyka do sztuk scenicznych

muzyka do sztuki Galdra-Loftr (1925)
sztuka sceniczna bez słów Baldr na chór, tancerzy i orkiestrę (1948)

Przypisy

↑ ^a ^b Paul Griffiths: The Penguin Companion to Classical Music. London: Penguin Books, 2004, s. 444. ISBN 0-14-051559-3.
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 3 Haar–Levi. New York: Schirmer Books, 2001, s. 2081. ISBN 978-0-02-865528-4.
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 5. Część biograficzna klł. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1997, s. 316. ISBN 978-83-224-3303-4.

[penguin-1] Paul Griffiths: The Penguin Companion to Classical Music. London: Penguin Books, 2004, s. 444. ISBN 0-14-051559-3.

[baker-2] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 3 Haar–Levi. New York: Schirmer Books, 2001, s. 2081. ISBN 978-0-02-865528-4.

[encmuz-3] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 5. Część biograficzna klł. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1997, s. 316. ISBN 978-83-224-3303-4.

[1]

[2]

[3]