Józef Jurkowski
szeregowy (degradacja) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1943–1958 |
| Formacja |
|
| Jednostki |
Polski Samodzielny Batalion Specjalny |
| Stanowiska |
Kierownik WUBP |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
Józef Jurkowski, właśc. Jungban lub Jungman (ur. 30 marca 1913 w Lublinie, zm. ? w Kopenhadze) – polski pułkownik, funkcjonariusz urzędu bezpieczeństwa publicznego.
Życiorys
Pochodził z żydowskiej rodziny, był synem Dawida (Daniela) i Rywki (Marii)[1]. Ukończył gimnazjum. Z zawodu był traktorzystą. Od 1932 pracował w KC KZMP, później był członkiem Komunistycznej Partii Polski. W latach 1934–1935 dwukrotnie skazany (na rok i na pięć lat więzienia) za działalność komunistyczną.
W czasie II wojny światowej zesłany do Kazachstanu, Tam, po wybuchu wojny Niemcy - ZSRR, powołany do Armii Czerwonej wojska pancerne, a w 1943 skierowany do 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki – Brygada Pancerna. Nazwiskiem „Jurkowski” posługiwał się od maja 1943 (zmienił personalia na polecenie dowództwa politycznego dywizji)[1]. Od 24 czerwca 1944 do 1 sierpnia 1944 był zastępcą dowódcy Samodzielnego Batalionu Specjalnego. 1 sierpnia 1944 przekazany do dyspozycji kierownika Resortu Bezpieczeństwa Publicznego Stanisława Radkiewicza w Lublinie. Od 1945 p.o. kierownika Grupy Operacyjnej na województwo śląskie, następnie kierownik Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (WUBP) w Bydgoszczy (1945–1948), szef WUBP w Gdańsku (1948–1950), szef WUBP w Katowicach (1951–1955), dyrektor Departamentu V Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego (ochrona transportu) (1955–1956). W okresie od 12 czerwca 1956 do 11 grudnia 1956, jako znający język francuski, został oddelegowany do V Międzynarodowej Komisji dla Nadzoru i Kontroli w Wietnamie nad wykonaniem rozejmu w Indochinach. Od 11 grudnia 1956 do 1 kwietnia 1958, będąc w dyspozycji Departamentu Kadr MSW, przebywał jako słuchacz w Akademii Sztabu Generalnego MON w Rembertowie.
W 1969 został zmuszony do wyjazdu z kraju. Wyjechał do Danii[2] i tam pracował (aż do śmierci) jako kustosz w Bibliotece Królewskiej w Kopenhadze.
26 marca 1971 na fali antysemickiej czystki w Siłach Zbrojnych PRL – na mocy rozkazu personalnego podpisanego przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego – został zdegradowany do stopnia szeregowca. Jako powód podjęcia takiej decyzji podano „brak wartości moralnych”[3].
Ordery i odznaczenia
- Order Sztandaru Pracy II klasy
- Order Krzyża Grunwaldu III klasy (13 grudnia 1945)[4]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (10 października 1945)[5]
- Złoty Krzyż Zasługi (trzykrotnie, w tym: 18 stycznia 1946[6])
- Krzyż Partyzancki
- Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” (za Lenino)
- Medal 10-lecia Polski Ludowej
- Odznaka „10 Lat w Służbie Narodu”
- Krzyż Wojenny Czechosłowacki 1939 (Czechosłowacja)
Przypisy
- ↑ a b Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej [online], katalog.bip.ipn.gov.pl [dostęp 2019-12-22].
- ↑ Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2012-01-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-04)].
- ↑ JURKOWSKI JÓZEF – Encyklopedia Gdańska [online], www.gedanopedia.pl [dostęp 2019-12-22].
- ↑ M.P. z 1946 r. Nr 16, poz. 28 (ISAP) „w uznaniu zasług w służbie nad utrzymaniem ładu i bezpieczeństwa w Demokratycznej Polsce”.
- ↑ M.P. z 1945 r. Nr 44, poz. 109 (ISAP) „za działalność w konspiracji, udział w walkach partyzanckich i za zasługi w organizowaniu służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej”.
- ↑ M.P. z 1946 r. Nr 29, poz. 55 (ISAP) „w uznaniu zasług dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej położonych w dziele pracy organizacyjnej, stworzenia administracji i samorządu, uruchomienia szkolnictwa i odbudowy demokratycznej państwowości polskiej na ziemiach Województwa Śląsko-Dąbrowskiego”.
Bibliografia
- Twarze Bezpieki 1944–1990, Instytut Pamięci Narodowej, Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
- Rok pierwszy. Powstanie i działalność aparatu bezpieczeństwa publicznego na Rzeszowszczyźnie (sierpień 1944–lipiec 1945), oprac. Dariusz Iwaneczko, Zbigniew Nawrocki, Instytut Pamięci Narodowej, Rzeszów 2005.
- Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza (1944–1956) t. I, red. Krzysztof Szwagrzyk, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2005.
- Aparat bezpieczeństwa w województwie gdańskim w latach 1945–1990, Instytut Pamięci Narodowej, Gdańsk 2010.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.