K239 Chunmoo

K239 Chunmoo

Dane podstawowe
Państwo	Korea Południowa
Producent	Hanwha
Typ pojazdu	wyrzutnia rakiet
Trakcja	kołowa
Załoga	3
Historia
Produkcja	2014-
Dane techniczne
Silnik	450 KM (335 kW)[1]
Poj. zb. paliwa	250 l[1]
Długość	9 m[1]
Szerokość	2,9 m[1]
Wysokość	3,3 m[1]
Masa	31 t[1]
Osiągi
Prędkość	80 km/h[1]
Zasięg pojazdu	450 km[1]
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.)	0,76 m[1]
Dane operacyjne
Uzbrojenie
40 rakiet 130 mm lub 12 rakiet 239 mm lub 2 rakiety 600 mm
Użytkownicy
Korea Południowa,  Zjednoczone Emiraty Arabskie,  Arabia Saudyjska,  Polska
Multimedia w Wikimedia Commons

K239 Chunmoo (K239 '천무', także jako K239 Chunmu) – południowokoreański system artylerii rakietowej obejmujący wieloprowadnicową wyrzutnię rakiet zamontowaną na podwoziu kołowym, produkowany przez koncern Hanwha. Opracowany w drugiej dekadzie XXI wieku. Wykorzystuje pociski kilku typów i kalibrów wystrzeliwane z uniwersalnej wyrzutni. Nazwa jest także romanizowana jako Chunmoo lub Cheonmu. Zmodyfikowany wariant został przyjęty na uzbrojenie Wojska Polskiego pod oznaczeniem Homar-K.

System K239 został opracowany na potrzeby sił zbrojnych Korei Południowej jako następca prostszych wyrzutni rakiet niekierowanych kalibru 130/131 mm K136 Kooryong z lat 80. XX wieku^[2]. Miał on być lokalnym odpowiednikiem amerykańskiego zaawansowanego systemu artylerii rakietowej M270 MLRS, którego 58 wyrzutni Korea Południowa zakupiła w latach 90. w USA^[2]. Od MLRS zapożyczył część cech konstrukcyjnych, a przede wszystkim możliwość wystrzeliwania amerykańskiej amunicji, ładowanej w podobny sposób w standardowych pakietach^[3]. Spotykanym określeniem dla K239 jest też K-MLRS (Korean Multiple Launch Rocket System)^[2]. Powstanie systemu zostało zainicjowane decyzją rządu z kwietnia 2006 roku, lecz dopiero w czerwcu 2009 roku rząd zawarł w tym celu umowę ze spółką Doosan Defense Systems & Technology (Doosan DST)^[2]. Spółka ta została w 2016 roku zakupiona przez koncern Hanwha i na jej bazie utworzono spółkę Hanwha Defense Systems, mieszczącą się w Daejeon^[2].

W odróżnieniu od M270 MLRS, zdecydowano oprzeć system na tańszym w eksploatacji ośmiokołowym podwoziu kołowym zamiast gąsienicowego, zapewniającym podobną mobilność^[3]. Zachowano natomiast taką samą liczbę pocisków w dwóch pakietach na podobnej wyrzutni, co stanowi różnicę w stosunku do lżejszego i bardziej mobilnego amerykańskiego systemu M142 HIMARS na podwoziu kołowym, z jednym pakietem pocisków^[3]. Podwozie jest produkowane przez koncern Hanwha i prawdopodobnie jest specjalnej konstrukcji, nieoparte bezpośrednio na produkowanych ciężarówkach^[1]. System składa się z samobieżnych wyrzutni K239L i pojazdów załadowczych na tym samym podwoziu K239T, przewożących cztery pakiety pocisków^[1]. Kabina jest trzyosobowa, lekko opancerzona^[1].

W listopadzie 2013 roku ogłoszono o gotowości systemu do służby operacyjnej, po czym rozpoczęto przygotowania do produkcji seryjnej i w październiku 2014 roku podpisano pierwszą umowę na 58 wyrzutni^[2].

K239 używa pocisków rakietowych odpalanych z jednorazowych hermetycznych pojemników transportowo-startowych połączonych w pakiety, jak w amerykańskim M270 MLRS^[3]. Rozmiar pakietów jest kompatybilny z MLRS i umożliwia używanie amerykańskich pocisków kalibru 227 mm lub ATACMS^[3]. Niejasna jest jednak kwestia integracji konkretnych amerykańskich pocisków z K239. Koreańska wyrzutnia ma taki sam system ładowania pakietów, za pomocą ram wysuwanych w prowadnicach w górnej części wyrzutni, lecz w odróżnieniu od MLRS ramy te są całkowicie chowane do wyrzutni i zasłaniane pokrywą, a nie wystające^[3]. Wyrzutnia może być załadowana dwoma pakietami z różnymi pociskami^[3].

Najstarsze i najsłabsze pociski to niekierowane Guryong (K33) kalibru 131 mm (podawanego też w zaokrągleniu jako 130 mm), pochodzące z poprzedniego systemu K136 Kurjong, natomiast nie są używane pociski K30 kalibru 130 mm^[4]. Posiadają one głowicę odłamkową o masie 20 kg i dysponują zasięgiem do 36 km^[4]. Można przenosić ich dwa pakiety po 20 sztuk^[4].

Podstawowymi pociskami są kierowane Chunmu kalibru 239 mm o zasięgu do 80 km, będące odpowiednikiem amerykańskich GMLRS kalibru 227 mm^[4]. Kołowy błąd trafienia podawany jest przez armię Korei jako 15 m, a według innych źródeł na 10 m^[4]. Można przenosić ich dwa pakiety po sześć sztuk^[4]. Na eksport oferowane są z głowicą penetrującą (przebijającą 60 cm żelbetu) lub termobaryczną^[4]. Korea oprócz głowicy penetrującej używa tych pocisków z głowicą kasetową, z 336 podpociskami DPICM, o których brak jest bliższych ujawnionych danych (według niektórych źródeł są pochodnymi amerykańskich podpocisków M77)^[5]. Korea zakupiła ponadto w latach 90. amerykańskie niekierowane pociski M26 i M26A1 Extended Range kalibru 227 mm z głowicami kasetowymi^[5]. Ujemną cechą wyrzutni i pocisków jest stosowanie komercyjnych, podatnych na zakłócanie i zagłuszanie odbiorników systemu GPS, powodujących potencjalną bezużyteczność systemu^[6]. Od 2024 roku prowadzono jednak prace nad integracją z nim wojskowych szyfrowanych systemów GPS standardu M-Code firmy BAE Systems^[6].

Większym oferowanym pociskiem jest pocisk kalibru 400 mm, określany jako Chunmu-II, których można przenosić dwa pakiety po dwa pociski, lecz przypuszcza się, że pocisk ten jest dopiero w fazie rozwoju (jak na 2022 rok)^[4].

Największym z używanych pocisków jest kierowany KTSSM (Korean Tactical Surface-to-Surface Missile) kalibru 600 mm, o zasięgu deklarowanym na 290 km i masie głowicy około 500 kg^[7][8][4][9]. Szczegółowe dane dotyczącego tego pocisku nie są jednak obecnie dostępne w publikacjach. W pakiecie mieści się jeden taki pocisk. Są one odpowiednikami amerykańskich ATACMS, które również zakupiła Korea (prawdopodobnie w wersjach M39 i M39A1 z głowicą kasetową)^[5]. Układy nawigacji satelitarnej GPS do pocisków KTSSM były importowane z USA^[5]. Prowadzone są też prace nad pociskami o dalszym zasięgu^[5]. Na bazie pocisku KTSSM Block I został opracowany eksportowy pocisk CTM-290, o zasięgu określanym jako ponad 290 km^[10].

Pierwsze zestawy zaczęły wchodzić na uzbrojenie armii Korei Południowej w sierpniu 2015 roku^[2].

19 października 2022 roku Polska podpisała umowę ramową na dostawę 288 wyrzutni K239, które miały zostać zainstalowane na polskich podwoziach Jelcz i wyposażone w polskie środki łączności oraz system zarządzania walką ZZKO Topaz^[12]. Ich program otrzymał kryptonim Homar-K (koreański)^[13]. 4 listopada 2022 roku podpisano umowę wykonawczą na 218 wyrzutni z pociskami CGR-080 kalibru 239 mm o zasięgu 80 km i CTM-290 kalibru 600 mm o zasięgu ponad 290 km (wartość 3,55 mld USD netto)^[10]. W sierpniu 2023 roku w Korei zintegrowano trzy wyrzutnie z polskimi podwoziami Jelcz P882.57 TS T45 8×8 i poddano testom, a 21 sierpnia pierwsza z nich dotarła do Polski, w celu integracji z systemem Topaz i testów końcowych^[13]. Pierwszy dywizjon złożony z 18 wyrzutni trafił do 18 Dywizji Zmechanizowanej, która pod koniec 2023 roku przejęła pierwsze 15 wyrzutni^[10]. W perspektywie w Polsce mają być produkowane kluczowe komponenty wyrzutni oraz amunicji^[12]. 25 kwietnia 2024 roku została zawarta druga umowa na 72 wyrzutnie z transferem ich technologii, z czego ostatnie 60 ma zostać wyprodukowane w Polsce w latach 2026-2029 (wartość ok. 1,6 mld USD netto)^[10]. Ma również zostać opracowany pakiet umożliwiający strzelanie pociskami kalibru 122 mm systemu Grad^[10].

W umowach wykonawczych przewidziano pozyskanie amunicji precyzyjnej o zasięgu od ok. 80 do 290 km (m.in. pocisków CGR-080 oraz CTM-290)^[14][15]. W kwietniu 2024 MON informowało także o pozyskaniu technologii mającej umożliwić wytwarzanie kontenerów transportowo-startowych pozwalających na użycie w wyrzutniach amunicji rakietowej kal. 122 mm produkowanej w MESKO^[15].

Według stanu na 19 grudnia 2025, przekazanego przez Agencję Uzbrojenia, do Polski dostarczono 156 modułów wyrzutni dla Homar-K, z których ukompletowano 108 kompletnych wyrzutni^[16].

29 grudnia 2025 MON podało, że podpisano trzecią umowę wykonawczą w programie Homar-K – na dostawę pocisków CGR-080 (zasięg 80 km) produkowanych w Polsce przez konsorcjum z udziałem spółki joint venture Hanwha WB Advanced System (WB Electronics + Hanwha Aerospace(inne języki)); terminy dostaw przewidziano od 2030 r.^[17]

•  Korea Południowa – 218 wyrzutni^[18]
•  Zjednoczone Emiraty Arabskie – 12 wyrzutni^[19]
•  Arabia Saudyjska – nieznana liczba wyrzutni^[20]
•  Polska – zamówione 290 wyrzutni^[10]

• Adam Maciejewski. K239 Chunmu – Imitacja lepsza od oryginału. „Wojsko i Technika”. Nr 9/2022, s. 30-36, wrzesień 2022. Warszawa.