Kalevipoeg

Kalevipoeg
Ilustracja
Jedna z ilustracji eposu autorstwa Oskara Kallisa (1914)
Autor

Friedrich Reinhold Kreutzwald

Typ utworu

poemat epicki

Wydanie oryginalne
Język

estoński

Data wydania

1857–1861

Wydawca

Estońskie Towarzystwo Naukowe

Multimedia w Wikimedia Commons

Kalevipoeg (pol. Syn Kaleva[1][2]) – estoński epos narodowy autorstwa Friedricha Reinholda Kreutzwalda[3], opublikowany w 1861 roku[4]. Prace nad stworzeniem narodowego eposu zapoczątkował Friedrich Robert Faehlmann (Fählmann)[5], jeden z założycieli Estońskiego Towarzystwa Naukowego[6].

Charakterystyka ogólna

Epos wywodzi się z tradycji estońskich. Poemat składa się z artystycznie przetworzonych sag i pieśni ludowych opisujących historię tytułowego bohatera i jego rodziny[3]. Dzieli się na dwadzieścia pieśni[6] i liczy ponad 19 000 wersów[7] (dokładnie 19 047[6]). Epos był jednym z czynników inspirujących estońskie odrodzenie narodowe[8].

Powinowactwa

Kalevipoeg jest bliski fińskiej Kalevali[8][9][10], ponieważ opiera się na wspólnym folklorze i dawnej mitologii ugrofińskiej[11]. Bohater po życiu pełnym przygód staje się strażnikiem piekieł. Jego powrót do ojczyzny ma być początkiem nowej epoki[1].

Forma

Pod względem formalnym wersyfikacja eposu charakteryzuje się hybrydalnym połączeniem tradycyjnych ludowych sposobów wierszowania i wpływów obcych, zwłaszcza niemieckich[12]. Metrum utworu (ośmiozgłoskowiec trocheiczny, bez rymu, ale z aliteracją) przejęte jest z Kalevali[13].

Wpływ

Kalevipoeg mieści się w szerszym nurcie estońskiego odrodzenia narodowego II połowy XIX wieku[9]. Kalevipoeg, obok Kalevali, stał się wzorem dla łotewskiego eposu Lāčplēsis[14][15].

Tłumaczenia

Estoński epos został przetłumaczony na następujące języki: angielski, czeski, fiński, francuski, litewski, łotewski, niemiecki, rosyjski, węgierski i włoski[16]. Fragmenty poematu przełożył na język polski z wersji niemieckiej i opublikował w chełmskiej Kamenie[1] Zenon Waśniewski (1891–1945)[17]. Urywek Kalevipoegu w tłumaczeniu Kazimiery Zawistowicz znajduje się w drugim tomie wydawnictwa Panteon wielkich twórców poezji i prozy: antologja literatury powszechnej[18]. Przekład kilku krótkich fragmentów eposu, opartych na tłumaczeniu rosyjskim, w ramach artykułu opublikowanego w roku 1984 w roczniku etnograficznym „Lud”, zawarł Mieczysław Trojan[19]. Początek inwokacji utworu przetłumaczył z wersji niemieckiej i opublikował w artykule pt. „Geneza i znaczenie estońskiego eposu Kalevipoeg” Juliusz Siemiątkowski na portalu Przegląd Bałtycki[20].

Przypisy

  1. ↑ a b c Sergiusz Kułakowski. Estoński epos ludowy. „Kamena”. 6 (16), s. 111, Luty 1935. (pol.). 
  2. ↑ Marcin Czerwień: Proza historyczna Jaana Krossa: Filozofia pisarstwa, metoda twórcza, estońskość. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2013, s. 29. ISBN 978-83-233-3567-2.
  3. ↑ a b Literature / Kalevipoeg. tvtropes.org. [dostęp 2016-11-16]. (ang.).
  4. ↑ F. Reinhold Kreutzwald, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2018-07-10] (ang.).
  5. ↑ Aleksander Madyda: [rec.: Bogusław Bednarek, Epos europejski]. bazhum.muzhp.pl. s. 266. [dostęp 2018-07-10]. (pol.).
  6. ↑ a b c Peter Hajdu: Narody i języki uralskie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 274-275.
  7. ↑ Kalevipoeg, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2018-07-10] (ang.).
  8. ↑ a b Kalevipoeg, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2016-11-16].
  9. ↑ a b Katarzyna Kamińska. Początki prasy w Estonii. „Zeszyty Prasoznawcze”. 3–4 (175–176), s. 116, 2003. ISSN 0555-0025. (pol.). 
  10. ↑ Jan Lewandowski, Jesteśmy Estończykami, będziemy Europejczykami [online], studylibpl.com [dostęp 2021-02-03] (ang.).
  11. ↑ Archibald Henry Sayce: Introduction to the science of language. 1880, s. 198.
  12. ↑ Victor Terras: Poetic Form and Language Structure in Estonian Poetry. lituanus.org, 1970. [dostęp 2018-07-10]. (ang.).
  13. ↑ Cornelius Hasselblatt: Kalevipoeg Studies: The Creation and Reception of an Epic Finnish Literature. Helsinki: Finnish Literature Society, 2016, s. 34. ISBN 978-952-222-745-4. [dostęp 2018-07-10].
  14. ↑ Lāčplēsis, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2018-07-10].
  15. ↑ Andrejs Pumpurs: Laczplesis, czyli Ten, co rozdarł niedźwiedzia (Łotewski gardzina). Epos narodowy Łotyszów, przełożył Jerzy Litwiniuk. rys.netarteria.pl, 2006. [dostęp 2018-07-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-10)]. (pol.).
  16. ↑ Stefan Pastuszewski: Tasowanie pomników w Dorpacie. akant.org, 2016. [dostęp 2018-07-10]. (pol.).
  17. ↑ Zenon Waśniewski (1891–1945). teatrnn.pl. [dostęp 2018-07-10]. (pol.).
  18. ↑ Panteon wielkich twórców poezji i prozy: antologja literatury powszechnej pod redakcją Stanisława Lama. T. 2. Warszawa: Ksiegarnia Trzaski, Everta i Michalskiego, s. 547.
  19. ↑ Mieczysław Trojan. Kalevipoeg – estoński epos ludowy. „Lud”, t. 68, s. 139, 1984. ISSN 0076-1435 (pol.).
  20. ↑ Juliusz Siemiątkowski, Geneza i znaczenie estońskiego eposu Kalevipoeg [online], 15 marca 2022 [dostęp 2022-03-21] (pol.).

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya