Kali

Ten artykuł dotyczy bogini. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Kali
काली
Bogini czasu, śmierci i zniszczenia
Członkini Dziesięciu Mahawidjów
Ilustracja
„Kali” autorstwa Raja Raviego Varmy
Występowanie

Hinduizm

Siedziba

Śmaśana Adipati, pole bitwy, Manidvipa

Teren kultu

Azja Południowo-Wschodnia

Szczególne miejsce kultu

Półwysep Indyjski

Nazwa święta

Kali Puja, Nawaratri

Rodzina
Mąż

Śiwa[1]

Bogini Guhjakali; w lewej, górnej dłoni trzyma tasak ram dao
Kali, litografia Raja Ravi Varmy z XIX wieku

Kali (dewanagari काली, trl. Kālī, dosł. rodzaj żeński wyrazu „czas”, trl. kālā) – hinduska bogini czasu i śmierci, pogromczyni demonów i sił zła. Jedna z głównych postaci Śakti, żony Śiwy. Bywa też rozumiana jako „Pani Kosmosu” lub absolut, źródło zasad kosmicznych i wszelkich archetypów[2]. Występują nurty hinduizmu, wprost utożsamiające formy bogini Kali ze stanami świadomości człowieka[3].

Ikonografia

Kali w jednej z kilku głównych form ikonograficznych jest ciemnoskóra i wychudzona, z długimi zębami. Odziana w tygrysią skórę i naszyjnik z czaszek; pojawia się najczęściej na polach bitewnych lub na miejscach kremacji. Czasami przedstawiana z wężami wplecionymi we włosy. Często pojawia się z wystającym, zwykle nieprzeciętnie długim językiem (symbolizuje zarówno twórczą, jak i destrukcyjną moc), głową demona w ręce oraz pasem z uciętych rąk[4]. Kali bywa przedstawiana z kilkoma parami rąk. Ich liczba zdaniem Mahabhagawatapurany może wynosić: dwa, cztery, osiemnaście, jak również sto, a nawet tysiąc[5.1].

Formy kultowe

Mężowie i partnerzy

  • Śiwa
  • Wisznu
  • Kryszna
  • Ganeśa
  • Skanda[5.2].

Recepcja w literaturze religijnej

Opisy bogini zawierają dopiero stosunkowo późne dzieła – purany i eposy. Jej postać występuje też w literaturze hinduizmu ludowego[5.3]:

Kult

Święte miejsca

  • Kalighat
  • cmentarze

Ofiary

Gniew Kali wierni uśmierzają ofiarami ze zwierząt i darem ich krwi. W przeszłości wzmiankowane są również ofiary ludzkie i samoofiarowanie (nawet samodekapitacja)[5.4]. Do ścinania głów ofiar zwierzęcych tradycyjnie używało się specjalnego tasaka zwanego ram dao; w związku z tym wyobrażenia Kali często trzymają taką broń w jednej z rąk[7]

Przypisy

  1. ↑ Wendy Doniger (1999). Merriam-Webster's Encyclopedia of World Religions. Merriam-Webster. p. 629. ISBN 978-0-87779-044-0.
  2. ↑ Małgorzata Sacha. Gniewne oblicze Kali. Mit, ikonografia, rytuał/Kali w literaturze tantrycznej. „Studia Religiologica”. Warszawa. z.38/2005. s. 95. 
  3. ↑ Kulty Kali. W: Gavin Flood: Hinduizm. Wprowadzenie. Małgorzata Ruchel (tłum.). Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2008, s. 195, seria: Ex Oriente. ISBN 978-83-233-2517-8.
  4. ↑ Słownik mitologii hinduskiej, Warszawa 1996
  5. ↑ Małgorzata Sacha. Gniewne oblicze Kali. Mit, ikonografia, rytuał. „Studia Religiologica”. Kraków. z.38/2005. 
    1. ↑ S. 94.
    2. ↑ S. 93.
    3. ↑ S. 91.
    4. ↑ S. 102.
  6. ↑ Shri Guhyakali Devi (Mike Magee)
  7. ↑ Philip S. Rawson: The Indian sword. London: Herbert Jenkins, 1968, s. 54-55.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya