Karenia
Pomóż nam go sprawdzić: oceń zgłoszoną nominację.
 Karenia brevis | |
| Systematyka[1] | |
| Domena | |
|---|---|
| Supergrupa | |
| Królestwo | |
| Infrakrólestwo | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
Karenia |
| Nazwa systematyczna | |
| Karenia Gert Hansen, Øjvind Moestrup Daugbjerg, N., Hansen, G., Larsen, J. & Moestrup, Ø. (2000). Phylogeny of some of the major genera of dinoflagellates based on ultrastructure and partial LSU rDNA sequence data, including the erection of three new genera of unarmoured dinoflagellates. Phycologia 39: 302-317. | |
| Typ nomenklatoryczny | |
Karenia – kosmopolityczny rodzaj morskich bruzdnic znanych z powodowania zakwitów typu czerwony przypływ.
Biologia
Jednokomórkowe wiciowce o ścianie komórkowej niepokrytej pancerzykiem. Cechy diagnostyczne to: występowanie fukoksantyny lub podobnych związków (19'-heksanoiloksyfukoksantyna, 19'-butanoiloksyfukoksantyna) jako głównych karotenoidów, jądro komórkowe bez kapsuły i przedziałów otoczki oraz prosta bruzda szczytowa (apikalna)[2]. Pozostałe barwniki fotosyntetyczne to chlorofil a i c, gyroksantyna lub jej diester. Brak perydininy[3].
W momencie wyróżnienia rodzaju najlepiej znana była biologia Karenia brevis i to zwykle jej opis jest przytaczany jako typowy dla rodzaju. Jego przedstawiciele mają komórki o średnicy kilkudziesięciu mikrometrów. Znane są też formy nieruchliwe uważane za formy spoczynkowe (przetrwalne), które mogą opadać na dno. Typowym sposobem rozmnażania jest podział komórki, zwykle zachodzący nocą. Czas trwania pokolenia wnosi zwykle kilka (2–10) dni. Zdarza się tworzenie planozygot na drodze izogamii[3].
Komórki pływają dzięki ruchowi obu wici. Przeciętne tempo tego ruchu to 1–2 m/h. Obserwowane są dobowe migracje pionowe – za dnia ku powierzchni wody, nocą w strefę denną, zwłaszcza przy braku stratyfikacji zbiornika. Jest to wiązane z fototaksją dodatnią, choć ruch rozpoczyna się już przed świtem i zmierzchem, a także przy braku światła, co wskazuje na wewnętrzną regulację okołodobową przez zegar biologiczny. Skupianie się może mieć miejsce również w strefie pyknokliny[3].
Przedstawiciele są zasadniczo autotrofami, ze zdolnością do uzupełniania substancji odżywczych na sposób cudzożywny (miksotrofia). Azot jest przyswajany w formie azotanowej i amonowej. Przyswajane są różne związki organiczne, jak mocznik, glutaminian, glicyna, walina, metionina, alanina. Fosfor jest przyswajany w formie organicznej i nieorganicznej. Zdolne są do zjadania mikroorganizmów, np. Synechococcus, drogą fagocytozy, co pozwala na życie w warunkach oligotrofii[3].
Ekologia
Różne gatunki i szczepy mają odmienną tolerancję ekologiczną. Optymalna temperatura rozwoju to dwadzieścia kilka stopni Celsjusza. Optymalne zasolenie wynosi około 30 PSU, ale znane jest występowanie w wysłodzonych wodach przejściowych w pobliżu ujścia dużych rzek[3].
Przedstawiciele są elementem fitoplanktonu wód pełnomorskich i przybrzeżnych. Z reguły żyją w rozproszeniu, jednak ich zagęszczenie może osiągać rozmiar zakwitu, w przypadku tego rodzaju nazywanego czerwonym przypływem. Zakwitowi sprzyja skupianie się przy powierzchni wody. Czasem zakwit może być powodowany jednocześnie przez kilka gatunków tego rodzaju[3].
Zdolne są do wytwarzania substancji o działaniu allelopatycznym wobec innych glonów lub toksycznym wobec zwierząt, takich jak brewetoksyna i in. Różne toksyny wytwarzane przez gatunki Karenia mają charakter neurotoksyczny, cytotoksyczny lub hemolityczny. Toksyny te prowadzą do masowych zatruć kręgowców, głównie ryb. Zdarzają się również zatrucia ptaków, żółwi i ssaków. Oddziaływanie na bezkręgowce jest zróżnicowane. Niektóre są odporne na toksyny wytwarzane przez przedstawicieli Karenia i akumulują je w ciele. Może to być przyczyną neurotoksycznego zatrucia skorupiakami (NSP). Unoszone w aerozolu mogą powodować zaburzenia układu oddechowego[3] opisywane jako grypopodobne. Polisacharydy uwalniane przez Karenia do wody przyczyniają się do powstawania sztywnej piany zasiedlanej przez bakterie[4]. Zakwity powodowane przez Karenia mogą przybierać formę szkodliwego zakwitu, pośrednio przyczyniać się do śmierci ryb przez powodowanie przyduchy podczas obumierania[3].
Karenia bywa ofiarą widłonogów, przy czym niektóre ich gatunki unikają takiego pokarmu. Jest atakowana przez chorobotwórcze wirusy i bakterie[3].
Rozmieszczenie gatunków Karenia jest znane głównie z miejsc, gdzie tworzą zakwity. Najszerzej udokumentowane jest występowanie Karenia mikimotoi występującej u wybrzeży obu Ameryk, Europy, Azji i Australii z Oceanią[3]. Gatunek ten notowano m.in. w Morzu Bałtyckim[5].
Systematyka
Przedstawicieli tego rodzaju opisywano w pierwszej połowie XX wieku jako gatunki rodzaju Gymnodinium i Gyrodinium. Ich komórki nie są okryte pancerzykiem, co skutkuje dużą zmiennością morfologiczną i trudnościami w oznaczaniu mikroskopowym. Nawet przedstawiciele klonu wykazują duże zróżnicowanie kształtów. Stąd niektóre gatunki są kryptyczne, a te same gatunki były opisywane pod innymi nazwami. Nowy rodzaj wyodrębnił w 2000 roku zespół pod kierownictwem Gerta Hansena i Øjvinda Moestrupa na podstawie badań molekularnych[3]. Za gatunek typowy uznano Karenia brevis (do tego czasu znaną jako Gymnodinium breve). Nazwa upamiętnia Karen Steidinger, amerykańską fykolożkę badającą m.in. czerwony zakwit[2].
Rodzajem siostrzanym jest Karlodinium[2].
W 2026 roku w systemie AlgaeBase wyróżniano 10 gatunków o potwierdzonym statusie:
- Karenia asterichroma
- Karenia bicuneiformis
- Karenia brevis
- Karenia brevisulcata
- Karenia concordia
- Karenia cristata
- Karenia longicanalis
- Karenia mikimotoi
- Karenia papilionacea
- Karenia selliformis.
Przypisy
- ↑ M.D. Guiry, G.M. Guiry: Karenia Gert Hansen & Moestrup, 2000. [w:] AlgaeBase [on-line]. National University of Ireland, Galway, 2019. [dostęp 2026-07-19]. (ang.).
- ↑ a b c Niels Daugbjerg, Gert Hansen, Jacob Larsen, Øjvind Moestrup, Phylogeny of some of the major genera of dinoflagellates based on ultrastructure and partial LSU rDNA sequence data, including the erection of three new genera of unarmoured dinoflagellates, „Phycologia”, 39 (4), 2000, s. 302–317, DOI: 10.2216/i0031-8884-39-4-302.1, ISSN 0031-8884 [dostęp 2026-07-19] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k Larry E. Brand, Lisa Campbell, Eileen Bresnan, Karenia: The biology and ecology of a toxic genus, „Harmful Algae”, 14, 2012, s. 156–178, DOI: 10.1016/j.hal.2011.10.020, PMID: 36733478, PMCID: PMC9891709 [dostęp 2026-07-19] (ang.).
- ↑ Piotr Panek, Toksyczny zakwit u wybrzeży południowej Australii [online], Wodne Sprawy, 3 kwietnia 2025.
- ↑ Jörg Dutz, Michael L. Zettler, Anke Kremp, Carolin Paul, Sandra Kube, The biological state of the Baltic Sea 2023 [online], Leibniz Institute for Baltic Sea Research Warnemünde.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.