Karl Brugger
| Data i miejsce urodzenia |
16 stycznia 1862 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
13 lutego 1933 |
| Narodowość | |
| Praca | |
| Styl | |
| Projekty | |
| Odznaczenia | |
 
| |
Karl Anton Brugger (ur. 16 stycznia 1862 w Ravensburgu[1][2], zm. 13 lutego 1933 w Monachium[3]) – niemiecki architekt związany z Bytomiem.
Życiorys
Karl Brugger urodził się w rodzinie Severina Bruggera (1821-1916) i Walburgii Nesensohn (1823-1900). Jego ojciec był sołtysem Eschach, obecnie dzielnicy Ravensburga[4]. Brugger uczęszczał do szkoły realnej w rodzinnym mieście, następnie przeniósł się do szkoły średniej w Ulm, którą ukończył w 1880 roku ze świadectwem dojrzałości. W latach 1880-1886 roku studiował budownictwo na Uniwersytecie Technicznym w Stuttgarcie. Po zdaniu pierwszego egzaminu państwowego w kwietniu 1886 roku, rozpoczął pracę w inspekcja budowlanej w Stuttgarcie, następnie w administracji prowincji śląskiej, garnizonowym inspektoracie budowlanym w Wesel i biurze projektowym berlińskich wodociągów miejskich[2][5].
Po zdaniu drugiego egzaminu państwowego w listopadzie 1889, został mianowany rządowym mistrzem budowlanym i zatrudniony w okręgowym inspektoracie budowlanym w Ravensburgu. W 1890 roku przeniósł się do Kolonii, gdzie nadzorował swoje pierwsze większe projekty. W 1897 roku został zatrudniony w bawarskim ministerstwie spraw wojskowych jako specjalista ds. budownictwa wojskowego. Po trzech latach przeniósł się na Górny Śląsk, gdzie od 1901 roku był miejskim radcą budowlanym w Bytomiu, dwukrotnie wybieranym na to stanowisko. Z przyczyn zdrowotnych zrezygnował z funkcji w październiku 1919 roku, przechodząc na emeryturę[3][2]. Zaprojektował liczne budynki użyteczności publicznej, często używanym surowcem w jego projektach była cegła glazurowana. Został odznaczony Rycerskim Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego (1913)[6] i Orderem Czerwonego Orła IV klasy (1911)[6].
Jego żona Marie Brugger z domu Weyand (ur. 1860) była niemiecką pisarką[6]. Para nie miała dzieci. Marie wniosła do związku córkę Bertę z pierwszego małżeństwa[2][7]. Brugger wraz z żoną mieszkali w zaprojektowanej przez siebie willi w Bytomiu przy Gartenstrasse 7 (obecnie ul. Powstańców Warszawskich 31)[6].
Zmarł w po długiej chorobie w Monachium. Został pochowany na tamtejszym cmentarzu leśnym[3].
Wybrane realizacje
- archiwum miejskie w Kolonii (1897, we współpracy z Heimannem i Mohrem)[6]
- Budynek Królewskiego Instytutu Higieny w Bytomiu (1902[8]–1905)
- budynek szaletu miejskiego w Bytomiu (projekt – sierpień 1905)[9]
- Szpital Górniczy w Bytomiu (dawniej Krüppelheim zum hl. Geist)[6]
- Willa nadburmistrza Brüninga przy Al. Legionów 4[6]
- Budynek IV Liceum Ogólnokształcącego w Bytomiu (1902, dawniej Städtische Katholische Realschule)[6]
- Miejska oczyszczalnia ścieków przy ul. Łagiewnickiej[6] (1905)
- Szkoła Podstawowa nr 5 przy al. Legionów[6] (dawniej V Katholische Volksschule)
- Gimnazjum nr 2 przy pl. Klasztornym[6] (dawniej Neuer Evangelische Schule)
- willa własna w Bytomiu (wzniesiona w 1911)[10]
Galeria
-
Budynek IV Liceum Ogólnokształcącego – plac Sikorskiego 1, Bytom (2021) -
Budynek byłego Gimnazjum nr 2 – plac Klasztorny 2, Bytom (2020) -
Budynek Szkoły Podstawowej nr 5 – aleja Legionów 6, Bytom (2020) -
Budynek dawnego Królewskiego Instytutu Higienicznego, starsza część projektu Karla Bruggera – ulica Moniuszki 25, Bytom (2018) -
Willa nadburmistrza Brüninga – aleja Legionów 4, Bytom (2018) -
Willa Karla Bruggera – ulica Powstańców Warszawskich 31, Bytom (2018) -
Budynek wejściowy Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego nr 4 – aleja Legionów 10, Bytom (2018) -
Budynek spalarni śmieci – ulica Łagiewnicka 9, Bytom (2019)
Przypisy
- ↑ Germany, Select Births and Baptisms, 1558-1898 [online], Ancestry.com [dostęp 2025-04-25] (niem.).
- ↑ a b c d Villa Brüning in Bytom/Beuthen [online], aktenlage.net [dostęp 2025-04-25] (niem.).
- ↑ a b c Fritz (1888-1943) Red Seifter, Ostdeutsche Morgenpost, 1933, Jg. 15, Nr. 52, „4420 IV”, 1933 [dostęp 2025-02-01].
- ↑ Beate Falk (red.), Eschach in alten Ansichten, Zaltbommel/Niederlande: Europäische Bibliothek, 1986, ISBN 978-90-288-3465-1 [dostęp 2025-05-05].
- ↑ Archiwum Państwowe w Opolu, Jednostka aktowa: 45/1191/0/40/117128, Acta personalia architekta miejskiego Karla Bruggera w Bytomiu
- ↑ a b c d e f g h i j k Brugger Karl. [w:] Przykłady - Secesja w architekturze Polski [on-line]. Międzynarodowe Centrum Zarządzania Informacją. [dostęp 2020-07-30].
- ↑ Saarland Biografien [online], www.saarland-biografien.de [dostęp 2025-04-25].
- ↑ Moniuszki 25/Rostka 18 „Sanepid”. Cyfrowa Biblioteka Bytomskiej Architektury. [dostęp 2020-07-30].
- ↑ Bytomskie zabytki. Jan Drabina (red.). Bytom: Towarzystwo Miłośników Bytomia, 2001, s. 77. ISBN 83-908018-4-1.
- ↑ Powstańców Warszawskich 31. Cyfrowa Biblioteka Bytomskiej Architektury. [dostęp 2020-07-30].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.