Karmnik
Karmnik ościsty | |||
| Systematyka[1][2] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
karmnik | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Sagina L. Sp. Pl. 128. 1753 | |||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Sagina procumbens L.[3] | |||
| Synonimy | |||
| |||

Karmnik (Sagina L.) – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych. Obejmuje 36 gatunków[4]. Rośliny te w większości występują na półkuli północnej, gdzie obecne są na wszystkich kontynentach, mniej zróżnicowane, ale także obecne są w strefie tropikalnej i na półkuli południowej. Niektóre gatunki są uprawiane jako ozdobne rośliny w ogrodach skalnych[5], np. karmnik gładki (S. glabra), Normana (S. × media) i pośredni (S. nivalis)[6] i odmiana 'Boydii' karmnika rozesłanego (S. procumbens), którego forma typowa jest z kolei uciążliwym chwastem rozprzestrzeniającym się wzdłuż miejsc wydeptywanych w ogrodach[5].
Rozmieszczenie geograficzne
Rośliny te występują głównie w strefie chłodnego klimatu umiarkowanego na półkuli północnej, nieliczne gatunki rosną także w górach w strefie międzyzwrotnikowej[7][8], poza tym w południowej części Ameryki Południowej i Australii[4]. W Polsce rodzimych jest 6 gatunków:
- Gatunki flory Polski[9]
Pierwsza nazwa naukowa według listy krajowej[9], druga – obowiązująca według bazy taksonomicznej Plants of the World online (jeśli jest inna)[4]
- karmnik bezpłatkowy Sagina ciliata Fr. ≡ Sagina apetala Ard.
- karmnik kolankowaty Sagina nodosa (L.) Fenzl
- karmnik nadmorski Sagina maritima Don
- karmnik ościsty Sagina subulata (Sw.) C.Presl ≡ Sagina hawaiensis Pax
- karmnik rozesłany Sagina procumbens L.
- karmnik skalny Sagina saginoides
Morfologia
- Pokrój
- Niewielkie rośliny jednoroczne, dwuletnie i byliny o pędach płożących, podnoszących się lub wzniesionych, o łodygach okrągłych lub kanciastych, pojedynczych lub rozgałęzionych, często tworzących mniej lub bardziej zwarte kobierce[8][7].
- Liście
- Naprzeciwległe, równowąskie lub zbiegające do wierzchołka, na szczycie ostre lub ościste[8][7].
- Kwiaty
- Pojedyncze lub zebrane w luźne wierzchotki szczytowe lub kątowe. Szypułki proste, wzniesione lub rozpostarte. Działki kielicha w liczbie 4 lub 5, zielone lub purpurowe, eliptyczne, do 1,5 mm długości. Płatki też w liczbie 4 lub 5, białe, u niektórych gatunków brak. Miodniki obecne są u nasady nitek pręcików. Tych jest 4, 5, 8 lub 10. Szyjek słupka jest od 4 do 5[8][7].
- Owoce
- Torebki owalne lub kuliste, otwierające się 4 lub 5 odgiętymi ząbkami. Zawierają wiele (do 125) nasion[8][7].
Systematyka
- Pozycja systematyczna
Rodzaj z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae), rzędu goździkowców (Caryophyllales). W obrębie goździkowatych należy do podrodziny Alsinoideae plemienia Alsineae[10].
- Wykaz gatunków[4]
- Sagina abyssinica Hochst. ex A.Rich.
- Sagina afroalpina Hedberg
- Sagina apetala Ard. – karmnik bezpłatkowy
- Sagina belonophylla Mattf.
- Sagina brachysepala Chiov.
- Sagina caespitosa Lange
- Sagina chilensis Gay
- Sagina decumbens (Elliott) Torr. & A.Gray
- Sagina diemensis L.G.Adams
- Sagina diffusa (Hook.f.) Timaná
- Sagina donatioides F.Muell.
- Sagina glabra (Willd.) Fenzl – karmnik gładki
- Sagina hawaiensis Pax – karmnik ościsty
- Sagina hookeri Timaná
- Sagina humifusa (Cambess.) Fenzl ex Rohrb.
- Sagina japonica (Sw.) Ohwi
- Sagina libanotica Rech.f.
- Sagina maritima Don – karmnik nadmorski
- Sagina maxima A.Gray
- Sagina × media Brügger – karmnik Normana
- Sagina merinoi Pau ex Merino
- Sagina × micrantha Boreau
- Sagina micropetala Rauschert
- Sagina monticola Merr. & L.M.Perry
- Sagina namadgi L.G.Adams
- Sagina nivalis (Lindblad) Fr. – karmnik pośredni
- Sagina nodosa (L.) Fenzl – karmnik kolankowaty
- Sagina oxysepala Boiss.
- Sagina papuana Warb.
- Sagina pilifera (DC.) Fenzl
- Sagina procumbens L. – karmnik rozesłany
- Sagina purii R.D.Gaur
- Sagina quinquevalvis Gilli
- Sagina revelierei Jord. & Fourr.
- Sagina rupestris R.T.A.Schouten ex K.Larsen
- Sagina sabuletorum (J.Gay) Lange
- Sagina saginoides (L.) H.Karst. – karmnik skalny
- Sagina stridii Kit Tan, Zarkos & V.Christodoulou
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-10-07] (ang.).
- ↑ Sagina. [w:] Index Nominum Genericorum [on-line]. [dostęp 2009-02-25].
- ↑ a b c d e Sagina L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-01-11].
- ↑ a b David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 816, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
- ↑ Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.
- ↑ a b c d e Lu Dequan; Richard K. Rabeler: Sagina Linnaeus. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2014-04-11].
- ↑ a b c d e Garrett E. Crow: Sagina. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2014-04-11].
- ↑ a b Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 158, ISBN 978-83-62975-45-7.
- ↑ Genus Sagina L., [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [online], USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System [dostęp 2023-01-11].
- African Plant Database ID: 194559
- EoL: 71897
- Flora of China: 129013
- Flora of North America: 129013
- GBIF: 3085387
- iNaturalist: 55677
- IPNI: 325442-2
- ITIS: 20019
- NCBI: 230723
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:325442-2
- Tela Botanica: 87141
- identyfikator Tropicos: 40028476
- USDA PLANTS: SAGIN
- IRMNG: 1385918
- CoL: 7BMY
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.