Karol Gustaw Manitius
| |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Miejsce pochówku | |
| Wyznanie | |
Karol Gustaw Manitius (ur. 28 września 1823 w Płocku, zm. 14 maja 1904 w Warszawie) – polski duchowny ewangelicki, superintendent generalny (biskup krajowy) Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego.
Życiorys
Syn kupca Karola Ferdynanda i Wilhelminy z Lesserów. Ukończył gimnazjum w Płocku, następnie podjął studia teologiczne na uniwersytecie w Dorpacie (od 1844). W czasie studiów zaprzyjaźnił się z Tytusem Chałubińskim i Jakubem Natansonem z racji wspólnej przynależności do korporacji akademickiej Konwent Polonia. Od 1846 pracował jako wikariusz w Kaliszu, był administratorem w Kleszczowie (1847–1848) i Przasnyszu (1849–1853), wreszcie w 1853 objął parafię św. Trójcy w Łodzi.
Wprowadzał nabożeństwa w języku polskim i reprezentował otwartą polską postawę narodową (odprawił nabożeństwo za pięciu poległych demonstrantów w Warszawie, wziął udział w manifestacyjnym pogrzebie arcybiskupa Antoniego Melchiora Fijałkowskiego i zaprzeczał głoszonym przez władze rosyjskie poglądom, iż ewangelicy są wyłącznie Niemcami). Wszystko to sprawiło, że proboszcz został przez władze carskie pozbawiony urzędu w Łodzi i przeniesiony do Łomży (1865). Dwa lata później powołano go na stanowisko II proboszcza do Warszawy. Tu czekały go kolejne awanse na I proboszcza (1875), superintendenta diecezji warszawskiej (1878), wreszcie superintendenta generalnego w Królestwie Polskim (1895).
Karl Gustaw Manitius uczestniczył w pracach przy tłumaczeniu Nowego Testamentu, powołał komitet do opracowania nowego śpiewnika, dwukrotnie przetłumaczył z niemieckiego agendę kościelną, był założycielem misji ewangelickiej Polonia w Afryce.
Pochowany na cmentarzu ewangelicko-augsburskim przy ulicy Młynarskiej (aleja 5, grób 23)[1].
Z pierwszego małżeństwa z Joanną ze Spiessów miał dwóch synów: ks. Zygmunta Ottona (1852–1911), proboszcza w Łodzi oraz inż. chemii Karola Ludwika (ur. 1855), kierownika zakładów emalierskich w Warszawie. Syn Zygmunta Ottona, pastor Gustaw Manitius został zamordowany przez okupanta niemieckiego w 1940. Z drugiego małżeństwa z Marią Jonscher – córką pastora Karola Józefa Jonschera i Agaty Karoliny z domu Hovelke oraz siostrą lekarza Karola Ottona Jonschera[2] – Karol Gustaw miał córkę, Jadwigę Agatę. Wyszła ona za mąż za pastora, ks. Edwarda Wende, dziadka znanego prawnika i polityka o tym samym imieniu i nazwisku.
Bibliografia
- Ks. Karol Gustaw Manitius 1823 – 1904 Artykuł biograficzny. absta.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-16)].
- Czesław Lechicki, "Karol Gustaw Manitius (1823-1904)" [w:] Polski Słownik Biograficzny tom XIX wyd. 1974 s. 479-480
Przypisy
- ↑ śp. KAROL GUSTAW MANITIUS
- ↑ Grzegorz Błaszczyk, Dorpatczycy. Polscy studenci na Uniwersytecie Dorpackim w latach 1802–1918 i ich dalsze losy. Słownik biograficzny. Tom II: I–M, Wydawnictwo Naukowe FNCE, 12 lutego 2023, ISBN 978-83-67372-61-9 [dostęp 2023-11-01] (pol.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.