Karłosuseł
| Xerospermophilus | |||
| C.H. Merriam, 1892[1] | |||
 Karłosuseł okrągłoogonowy (X. tereticaudus) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj |
karłosuseł | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Spermophilus mohavensis C.H. Merriam, 1889 | |||
| Gatunki | |||
| |||
Karłosuseł[2] (Xerospermophilus) – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).
Rozmieszczenie geograficzne
Rodzaj obejmuje gatunki występujące na pustynnych i stepowych terenach w Kalifornii oraz Meksyku[3][4][5].
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) 185–278 mm, długość ogona 55–112 mm; masa ciała 70–300 g[4][6].
Systematyka
Rodzaj zdefiniował w 1892 roku amerykański zoolog Clinton Hart Merriam w artykule zatytułowanym Rozmieszczenie geograficzne życia w Ameryce Północnej ze szczególnym uwzględnieniem ssaków, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Biological Society of Washington”[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) karłosuseł okrągłoogonowy (X. tereticaudus).
Etymologia
Xerospermophilus: gr. ξηρος xēros ‘suchy’; rodzaj Spermophilus F. Cuvier, 1825 (suseł)[7].
Podział systematyczny
Na podstawie badań filogenetycznych (2009) z rodzaju Spermophilus[5] wydzielono nowy rodzaj Xerospermophilus[8] i zgrupowano w nim cztery gatunki[9][6][3][2]:
| Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa[2] | Podgatunki[4][3][6] | Rozmieszczenie geograficzne[4][3][6] | Podstawowe wymiary[4][6][a] | Status IUCN[10] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
.jpg) |
Xerospermophilus mohavensis | (C.H. Merriam, 1889) | karłosuseł pustynny | gatunek monotypowy | endemit Stanów Zjednoczonych: północno-zachodnia pustynia Mohave i Owens Valley; zakres wysokości: 610–1800 m n.p.m. | DC: 21–23 cm DO: 5,7–7,2 cm MC: 70–300 g |
NT |
 |
Xerospermophilus tereticaudus | (S.F. Baird, 1858) | karłosuseł okrągłoogonowy | 2 podgatunki | ;południowe Stany Zjednoczone (południowa Nevada, południowa Kalifornia oraz zachodnia i południowa Arizona) i Meksyk (północna Kalifornia Dolna, Sonora i skrajnie północno-zachodnia Sinaloa) | DC: 20–28 cm DO: 6–11,2 cm MC: 110–170 g |
LC |
 |
Xerospermophilus spilosoma | (E.T. Bennett, 1833) | karłosuseł nakrapiany | 13 podgatunków | Stany Zjednoczone (na południe od południowo-wschodniego Wyomingu i południowej Dakoty Południowej) do Meksyku (na południe do Jalisco i Guanajuato); zakres wysokości: do 2100 m n.p.m. | DC: 18,5–25 cm DO: 5,5–9,2 cm MC: 100–200 g |
LC |
 |
Xerospermophilus perotensis | (C.H. Merriam, 1893) | karłosuseł znakowany | gatunek monotypowy | endemit Meksyku: północno-wschodnie Puebla oraz skrajnie zachodni Veracruz; zakres wysokości: 2000–2700 m n.p.m. | DC: 24–26 cm DO: 5,7–7,8 cm MC: brak danych |
EN |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, NT – gatunek bliski zagrożenia, EN – gatunek zagrożony.
Uwagi
- ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała
Przypisy
- ↑ a b C.H. Merriam. The geographic distribution of life in North America with special reference to the Mammalia. „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 7, s. 27, 1892. (ang.).
- ↑ a b c Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 213, 214. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 618. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ a b c d e J. Koprowski, E. Goldstein, K. Bennett & C. Pereira: Family Sciuridae (Tree, Flying and Ground Squirrels, Chipmunks, Prairie Dogs and Marmots). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher, Jr & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 809–810. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.).
- ↑ a b D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Subgenus Xerospermophilus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-23].
- ↑ a b c d e Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 396. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 710, 1904. (ang.).
- ↑ K.M. Helgen, F.R. Cole, L. Helgen & D.E. Wilson. Generic revision in the Holarctic ground squirrel genus Spermophilus. „Journal of Mammalogy”. 90 (2), s. 294–296, 2009. (ang.).
- ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-10-21]. (ang.).
- ↑ Taxonomy: Xerospermophilus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-04-29]. (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.