Kirysowate
| Doradidae[1] | |
| Bleeker, 1858 | |
 Przedstawiciel rodziny – Anadoras weddellii | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Podtyp | |
| Gromada | |
| Rząd | |
| Rodzina |
kirysowate |
.jpg)
Kirysowate[2], kirysy[3] (Doradidae) – rodzina słodkowodnych ryb sumokształtnych. Pomimo dużego podobieństwa nazwy do kiryskowatych (kirysków) jest to odrębna rodzina. Dawniej nazywane były doradowatymi (od Doradidae). Mniejsze i średnie gatunki są hodowane w akwariach, większe poławiane jako ryby konsumpcyjne.
Zasięg występowania
Tropikalna i subtropikalna Ameryka Południowa, na wschód od Andów – głównie w Brazylii, Peru i regionie Gujana. Występują w rzekach, potokach o umiarkowanym nurcie oraz w jeziorach. Preferują kryjówki wśród zatopionych korzeni lub odpoczywają zakopując się w piasku.
Najstarsze niewątpliwe skamieliny kirysowatych to częściowe czaszki Oxydoras z miocenu Wenezueli, Peru i Argentyny[4].
Cechy charakterystyczne
- ciało pokryte płytkami kostnymi tworzącymi rodzaj pancerza (kirys), z wyjątkiem części brzusznej, u Liosomadoras morrowi nie występują boczne płytki kostne, a Doraops zuloagai ma je tylko w tylnej części ciała[4]
- otwór gębowy zaopatrzony w trzy pary wąsików, wąsiki nosowe nie występują, u niektórych gatunków wąsiki żuchwowe są rozgałęzione,
- u większości występuje płetwa tłuszczowa,
- mają zdolność oddychania powietrzem atmosferycznym, nabierają powietrza z powierzchni wody i wtłaczają je do silnie ukrwionego jelita,
- pierwszy promień w płetwach piersiowych i grzbietowej tworzy twardy, ostry kolec, którym ryba może zadawać bolesne rany,
- niektóre gatunki wytwarzają toksyczną wydzielinę,
- potrafią wydawać dźwięki – wytwarzane ruchami kolca płetwy piersiowej lub wibracjami pęcherza pławnego,
- prowadzą głównie nocny tryb życia,
- osiągają od ok. 4 cm (Physopyxis lyra) do ok. 100 cm długości (Lithodoras dorsalis i Oxydoras niger).
Klasyfikacja
Rodzaje zaliczane do tej rodziny[5]:
Acanthodoras — Agamyxis — Amblydoras — Anadoras — Anduzedoras — Astrodoras — Centrochir — Centrodoras — Doraops — Doras — Franciscodoras — Hassar — Hemidoras — Hypodoras — Kalyptodoras — Leptodoras — Lithodoras — Megalodoras — Merodoras — Nemadoras — Opsodoras — Orinocodoras — Ossancora — Oxydoras — Physopyxis — Platydoras — Pterodoras — Rhinodoras — Rhynchodoras — Scorpiodoras — Trachydoras — Wertheimeria
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Doradidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ Kahl, Kahl i Vogt 2000 ↓, s. 130.
- ↑ Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973
- ↑ a b J. S. Nelson, T. C. Grande, M. V. H. Wilson: Fishes of the World. Wyd. 5. John Wiley & Sons, 2016. ISBN 978-1-118-34233-6. (ang.).
- ↑ Ron Fricke, William Neil Eschmeyer, Richard van der Laan (red.), SEARCH, [w:] Eschmeyer’s Catalog of Fishes, California Academy of Sciences, 7 czerwca 2012 [dostęp 2012-08-04] (ang.).
Bibliografia
- Froese, R. & D. Pauly: Family Doradidae - Thorny catfishes. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org, 2009. [dostęp 2009-07-27]. (ang.).
- Wally Kahl, Burkard Kahl, Dieter Vogt: Atlas ryb akwariowych. Przekład: Henryk Garbarczyk i Eligiusz Nowakowski. Warszawa: Delta W-Z, 2000. ISBN 83-7175-260-1.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.