Klamry
| wieś | |
Fort VIII w zespole twierdzy Chełmno | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (31.12.2023) |
951 |
| Strefa numeracyjna |
56 |
| Kod pocztowy |
86-200[2] |
| Tablice rejestracyjne |
CCH |
| SIMC |
0841580 |
Położenie na mapie gminy wiejskiej Chełmno | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego | |
Położenie na mapie powiatu chełmińskiego | |
Klamry – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Chełmno.
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 1028064 | Ameryka | część wsi (zniesiona w 2023 r.[5]) |
| 1028070 | Babie Błota | część wsi |
| 1028124 | Nad Gminną Drogą | część wsi (zniesiona w 2023 r.[5]) |
Podział administracyjny
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.
Demografia
Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 581 mieszkańców[6]. Była drugą co do wielkości miejscowością gminy Chełmno. Wg stanu na dzień 31.12.2018 r. w Klamrach mieszkało 840 osób. Natomiast wg stanu na dzień 31.12.2023 r. w Klamrach mieszkało 951 stałych mieszkańców[7]. Pod względem liczebności mieszkańców są największym sołectwem w gminie[8].
Historia
Wieś założona przez Olędrów w XVII wieku, do XVI wieku wieś nie była wykorzystywana rolniczo. W 1773 r. mieszkało w Klamrach 29 osób, w 1883 r. mieszkało 493. ewangelików i 134. katolików. Od 1785 działa w miejscowości szkoła. W 1916 r. pobudowano rakarnię powiatową[9]. W wiejskiej szkole w 1907 r. wybuchł strajk szkolny.
Zbrodnia w Klamrach
W okolicznych lasach, od 12 października do 11 listopada 1939 roku oddziały Selbstschutz u dokonywały masakry ludności polskiej z powiatu chełmińskiego[10][11]. Do 2018 roku udało się ustalić tożsamość ok. 200 ofiar[11]. Liczba osób zamordowanych w Klamrach wzbudza kontrowersje. Większość źródeł podaje, że w Klamrach zamordowano ok. 2,2-5 tys. osób[10][12][13][14]. Zdaniem historyka Tomasza Cerana, liczba ta jest zawyżona[15]. Podczas wojny Niemcy próbowali zatrzeć ślady egzekucji. Podczas ekshumacji odnaleziono fragmenty zapalnika granatu, łuski pocisku i monetę mającą ślady zetknięcia z ogniem[11].
Zabytki
Według rejestru zabytków NID[16] na listę zabytków wpisane są:
- cmentarz ewangelicki „stary”, poł. XIX, nr rej.: 535 z 1.06.1987
- cmentarz ewangelicki „nowy”, pocz. XX, nr rej.: A/225 z 1.06.1987
- cmentarz ofiar hitleryzmu, nr rej.: 536 z 1.06.1987
- fort VIII w zespole twierdzy Chełmno, 1903–1914, nr rej.: A/15111/1 z 14.02.1980.
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 14 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 53515.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 472 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
- ↑ TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
- ↑ a b Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2022 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2783 (ISAP))
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
- ↑ STATYSTYKA - Statystyka - Biuletyn Informacji Publicznej Gmina Chełmno [online], bip.chelmno.ug.gov.pl [dostęp 2024-11-12].
- ↑ Klamry - Sołectwa - Biuletyn Informacji Publicznej Gmina Chełmno [online], bip.chelmno.ug.gov.pl [dostęp 2020-08-02].
- ↑ Gabriela Mazur, Leksykon Miejscowości powiatu chełmińskiego, 2020, ISBN 978-83-7591-751-2.
- ↑ a b Drywa 2020 ↓, s. 2020.
- ↑ a b c Ceran 2018 ↓, s. 25.
- ↑ Leszczyński 1962 ↓, s. 72.
- ↑ Trzeba pamiętać o hitlerowskiej zbrodni w Klamrach. pomorska.pl, 2017-09-22. [dostęp 2023-01-28].
- ↑ Pamięci ofiar zbrodni w Klamrach w 1939 roku, Klamry 20 września 2020 roku. chelmno.pl, 2020-09-18. [dostęp 2023-01-28].
- ↑ Ceran 2019 ↓, s. 313.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo kujawsko-pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026, s. 26 [dostęp 2016-05-22].
Bibliografia
- Tomasz Ceran: Zbrodnia pomorska 1939. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2018. ISBN 978-83-8098-466-0.
- Tomasz Ceran: Zapomniani kaci Hitlera. Volksdeutscher Selbstschutz w Polsce w 1939 r. Stan badań i postulaty badawcze. W: Polska pod okupacją 1939–1945. Tom 1. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2019. ISBN 978-83-8098-723-4.
- Danuta Drywa: Germanizacja dzieci i młodzieży polskiej na Pomorzu Gdańskim z uwzględnieniem roli obozu koncentracyjnego Stutthof. W: Janina Kostkiewicz (red.): Zbrodnia bez kary... Eksterminacja i cierpienie polskich dzieci pod okupacją niemiecką 1939-1945. Kraków: Uniwersytet Jagielloński, 2020. ISBN 978-83-958240-2-9.
- Kazimierz Leszczyński: Eksterminacja ludności na ziemiach polskich wcielonych do Rzeszy. W: Eksterminacja ludności w Polsce w czasie okupacji niemieckiej 1939-1945. Poznań, Warszawa: Wydawnictwo Zachodnie, 1962.
- Grudziądz i okolice. Przewodnik Grudziądzkie Towarzystwo Kultury, Biblioteka Miejska w Grudziądzu, Grudziądz 1990
Linki zewnętrzne
- Klamry, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 118.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.