Kolloblast

Schemat budowy kolloblastu

Kolloblast[1], koloblast[2], komóra klejąca[2] (ang. colloblast, collocyte) – zmodyfikowana komórka w ciele żebropławów, pełniąca funkcje chwytne[3].

Odkrycia kolloblastów dokonał w 1844 roku Johann Friedrich Will[4]. Opublikowane ono zostało w Horae Tergestinae oder Beschreibung und Anatomie der im Herbste 1843 bei Triest beobachteten Akalephen[5].

Kolloblasty u żebropławów ramieniowych rozmieszczone są w epidermie samych ramion lub cienkich wyrostków chwytnych na ich brzusznych brzegach zwanych tentillami (o ile one występują). U żebropławów ramion pozbawionych kolloblasty znajdować się mogą w epidermie płatów gębowych[2]. Zupełny brak kolloblastów cechuje przedstawicieli rzędu Beroida. Brak ich także u Haeckelia rubra, który wykorzystuje knidocyty pobrane od parzydełkowców (zob. kleptoknidoza)[6].

Zewnętrzna część kolloblastu ponad epidermą ma postać kopułki. Tuż pod jej błoną leżą granule. Wytwarzają one kleistą wydzielinę. Granule łączą się z ciałkiem sferycznym położonym na wierzchołku jądra komórkowego. Jądro to jest silnie wydłużone i nosi nazwę nici osiowej. Z ciałka sferycznego wychodzi długa, skręcona wypustka zwana włóknem spiralnym. Włókno i jądro tkwią w mezoglei[2][1].

Podrażnienie przez ofiarę kolloblastu powoduje pęknięcie granuli w kopułce i w ten sposób wydostanie się zeń kleistej wydzieliny[2]. Włókno spiralne amortyzuje falę uderzeniową związaną z rozerwaniem granul oraz zakotwicza kolloblast w mezoglei, chroniąc go przed wyszarpaniem przez szamocącą się ofiarę[6]. Wcześniejsi autorzy sugerowali, że włókno spiralne może być wystrzeliwane z mezoglei i, kurcząc się, służyć przyciąganiu zdobyczy[1]. Kolloblasty różnicują się z komórek interstycjalnych (u form ramieniowych położonych u nasady tentillów) i w razie uszkodzenia zastępowane są nowymi[2][1].

Badania molekularne z 2018 roku wykluczyły, by kolloblasty miały wspólne pochodzenie z knidocytami parzydełkowców (są to więc narządy niehomologiczne)[7].

Przypisy

  1. ↑ a b c d Czesław Jura: Bezkręgowce. Podstawy morfologii funkcjonalne, systematyki i filogenezy. Wyd. 3. Warszawa: PWN, 2005, s. 152.
  2. ↑ a b c d e f Barbara Lis, Typ: żebropławy – Ctenophora, [w:] Czesław Błaszak (red.), Zoologia. Tom 1. Część 1. Bezkręgowce. Nibytkankowce–pseudojamowce, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2014, s. 134-135, ISBN 978-83-01-17337-1.
  3. ↑ E.E. Ruppert, R.S. Fox, R.D. Barnes: Invertebrate Zoology. Brooks / Cole, 2004, s. 182–195. ISBN 978-0-03-025982-1.
  4. ↑ Mari-Luz, Hernandez-Nicaise: 9.7: The integument of the tentacles: the colloblast. W: Biology of the Integument Invertebrates. Jürgen Bereiter-Hahn, A. Gedeon Matoltsy, K. Sylvia Richards (red.). Berlin, Heidelberg: Springer, 1984, s. 107. ISBN 978-3-642-51593-4.
  5. ↑ J. G. Friedrich Will: Horae Tergestinae oder Beschreibung und Anatomie der im Herbste 1843 bei Triest beobachteten Akalephen. Leipzig: L. Voss, 1884, s. 86.
  6. ↑ a b Kevin Pang, Mark Q. Martindale,. Comb jellies (ctenophora): a model for Basal metazoan evolution and development. „Cold Spring Harbor Protocols”. 12, 2008. DOI: 10.1101/pdb.emo106. 
  7. ↑ Leslie S. Babonis, Melissa B. DeBiasse, Warren R. Francis, Lynne M. Christianson, Anthony G. Moss, Steven H.D. Haddock, Mark Q. Martindale, Joseph F. Ryan. Integrating Embryonic Development and Evolutionary History to Characterize Tentacle-Specific Cell Types in a Ctenophore. „Molecular Biology and Evolution”. 35 (12), s. 2940–2956, 2018. DOI: 10.1093/molbev/msy171. 

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya