Kornet bamberski

Kornet do stroju bamberskiego (bok), ze zbiorów Towarzystwa Bambrów Poznańskich

Kornet bamberski – panieńskie nakrycie głowy noszone przez bamberki. Najbardziej charakterystyczny element kobiecego stroju bamberskiego, pierwotnie noszony tylko przez panny podczas uroczystości weselnych i procesji Bożego Ciała, niekiedy podczas festynów i dożynek[1]. Kobiety zamężne nosiły czepiec.

Kornet do stroju bamberskiego (przód) w jasnym kolorze, ze zbiorów Towarzystwa Bambrów Poznańskich

Opis

Jak podaje dr hab. Joanna Minksztym, ten sposób zdobienia głowy pochodzi od czółek noszonych przez młode dziewczyny na terenie Wielkopolski w XIX wieku. Inspiracją mogły też być bogato zdobione fryzury bogatych mieszczek w Bambergu i Poznaniu w okresie baroku i rokoko[2.1].

Kornety wykonywano z grubej, sztywnej, szarej tektury. Nad czołem wycięta była w ząb, zaokrąglona przy węższych końcach. Krawędź obszywano czerwoną atłasową wstążką, na niej układano białą koronkę, tzw. walansjankę[3], w drobne zakładki. Z tyłu tektura była łączona bawełnianymi, czarnymi tasiemkami. Wiązano je mocno z tyłu, a do nich doczepiano trzy ozdobne i szerokie wstęgi broszowane, w kolorach białym lub kremowym w kwiatki. Kornet podwyższano poprzez przyczepianie do brzegu tektury drutu. Przeciętna wysokość kornetu wynosiła 21–23 cm. Przednia część kornetu była zbudowana z kolorowych kwiatków (bibułkowych lub sztucznych). Najczęściej były to konwalie, różyczki, fiołki i niezapominajki. Między kwiatkami mocowano kuleczki z dmuchanego szkła, a także srebrny i złoty szych[4] w formie małych bukiecików, kolorowe piórka kurze i koraliki. Obowiązywała zasada umieszczania drobnych kwiatków przy krawędzi, dookoła twarzy a większych powyżej. Z tyłu kornet posiadał tzw. wiatrówki tj. tasiemki powiązane w kokardki (określenie wywodzi się od ich powiewania na wietrze) w kolorach jasnoróżowym, żółtym i błękitnym[2.2]. Kornetu nie przywiązywano pod brodą: był mocowany za pomocą dwóch tasiemek przyszytych z tyłu, którymi obwiązywano włosy. Jako nakrycie głowy pełnił funkcje jedynie estetyczne, praktycznie był niewygodny i ciężki[5.1].

Wstążki doczepione z tyłu kornetu w stroju bamberskim, ze zbiorów Towarzystwa Bambrów Poznańskich

Kornety przybierały różne kształty, jedne był bardzo wysokie, inne szerokie - zależało to od zdolności i pomysłu wykonawczyni. Kształty kornetów zmieniały się w czasie, na przełomie XIX i XX wieku są one niższe i pękate tzw. sercowate. W okresie dwudziestolecia upowszechniły się kornety wyższe i smuklejsze[5.1]. Przechowywano je w specjalnych szafeczkach z oszklonymi drzwiami, które były osłonięte firanką[5.2].

Kornety wykonywane były przez tzw. specjalistki - korneciarki. Jak podaje Zofia Grodecka, taką specjalistką była "Lewandowska z ulicy Fortecznej (obecnie Jężyckiej), która wykonywała najpiękniejsze kornety przed I wojną światową"[5.3].

Bamberki poznańskie w strojach odświętnych

Bibliografia

  • Zofia Grodecka, Stroje ludowe w dawnym i współczesnym Poznaniu, Poznań: Muzeum Narodowe w Poznaniu, 1986.
  • Joanna Minksztym, Strój bamberski, seria "Atlas Polskich Strojów Ludowych", cz. II Wielkopolska, z. 6, Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 2015.
  • Iwona Rosińska, Suknia wydaje ludzkie obyczaje. Wielkopolskie stroje ludowe. Poznań: Muzeum Narodowe w Poznaniu, 2005, s. 42-45.

Linki zewnętrzne

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Joanna Minksztym, Strój bamberski, seria "Atlas Polskich Strojów Ludowych", cz. II Wielkopolska, z. 6, Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 2015, s. 110, ISBN 978-83-64465-04-8, ISSN 1899-2099.
  2. ↑ Joanna Minksztym, Strój bamberski, seria "Atlas Polskich Strojów Ludowych", cz. II Wielkopolska, z. 6, Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 2015, ISBN 978-83-64465-04-8, ISSN 1899-2099, OCLC 946445612 [dostęp 2019-10-09].
    1. ↑ S. 111.
    2. ↑ S. 112-114.
  3. ↑ Delikatna koronka wykonywana na tiulowym tle, rozpowszechniona w Europie od XVIII wieku, nazwa pochodzi od miasta Valenciennes we Francji
  4. ↑ Fałszywe złoto lub srebro, z którego robiono sznureczki służące do ozdabiania tkanin i ubiorów, źródło: E. i A. Banachowie, Słownik mody, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1962, s. 264.
  5. ↑ Zofia Grodecka, Stroje ludowe w dawnym i współczesnym Poznaniu, Poznań: Muzeum Narodowe w Poznaniu, 1986.
    1. ↑ a b S. 30.
    2. ↑ S. 37.
    3. ↑ S. 36.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya